SỨC HẤP DẪN CỦA CÁC ĐIỆU LÝ VIỆT NAM

Thương nhau trường đoạn đoạn trường
Lụy lưu lưu lụy dạ dường kim châm
(Lý thương nhau)
Hoặc điệu "lí năm canh" diễn tả nỗi lòng nhớ nhưng chờ đợi, âu lo :
Canh một thơ thẩn vào ra
Chờ trăng lặn chờ ba, ba tàn.
Những bài hát nói đến tình vợ chồng thường đượm vẻ buồn sâu xa thầm kín khác với những bài
hát khắc họa tình yêu trai gái hồn nhiên như Lí xăm xăn, Lí cây bông.
Bông xanh bông trắng bông vàng
Bông lê bông lựu đố nàng mấy bông
Những bài Lý ở miền Nam có đặc điểm là ngắn gọn, mỗi bài chỉ có một lời, giai điệu có những
quãng nhảy xa tạo nên sắc thái sâu lắng trầm mặc hơn so với các miền khác (nhất là ở những nốt
bán âm giàu tính chất thương cảm). Phần lớn những bài hát đều mang phong cách ca xướng, Lý
chiều chiều là một trong những bài hát giao duyên tự sự hay nhất trong kho tàng dân ca miền Nam
với những câu hát mộc mạc đằm thắm.
Chiều chiều ra đứng lầu tây
Thấy cô gánh nước tưới cây ngô đồng
Xui trong lòng tui thương
Thương cô tưới cây ngô đồng
Vậy, ai mà không chạnh lòng xao xuyến khi nghe những câu hát thắm đượm ân tình của Lý vọng
phu. Âm điệu từ khúc hát vang chứa đựng bao nhiên uẩn khúc của người vợ trông chồng suốt
những năm tháng biệt ly cách trở.
Cái dạ em trông chàng mà không thấy chàng đâu
Nỗi đau chất chứa đến nỗi bật ra câu hát :
Chi mà tệ tệ lắm chàng, chi mà bạc, bạc lắm chàng
Cùng lới Lí vọng phu làn điệu Lí tàng tít cũng xuất hiện nhiều trên sân khấu tuồng và dân ca kịch
bài chòi của những tỉnh miền Trung. Có người cho rằng hai điệu lí ấy được hình thành từ sân khấu
truyền thống khu V (Lập luận này thiếu sức thuyết phục vì sân khấu thuộc loại hình nghệ thuật sinh
sau đẻ muộn). Có thể những âm điệu này sẵn trong dân gian và sau đó được các tác giả đưa vào

những viên ngọc quý trong kho tàng dân ca Việt Nam.