Lợi ích của việc trồng đậu nành luân canh sau vụ lúa Đông Xuân

Nguồn: khuyennongvn.gov.vn
Để giảm bớt áp lực và những thiệt hại do dịch rầy nâu và các bệnh virus do
rầy nâu lan truyền như bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá, các tỉnh đồng bằng sông Cửu
Long (ĐBSCL) đã chỉ đạo bà con nông dân nên bỏ hóa ruộng khoảng 3 tuần lễ rồi
bắt tay vào làm vụ Hè thu sớm. Bộ NN & PTNT cũng có chỉ đạo tương tự nhằm
mục đích cắt nguồn lan truyền của rầy nâu và khuyến khích bà con nông dân gieo
sạ vụ lúa Hè thu tới tập trung và đúng thời vụ. Sau thời gian này, nếu vẫn trồng lúa
vụ tiếp theo bà con nên có biện pháp đề phòng dịch rầy nâu qua việc chọn giống
lúa, kiểu canh tác và thời vụ thích hợp. Tuy nhiên cách tốt nhất vẫn là luân canh
với một cây màu khác như bắp lai, các cây họ đậu, đặc biệt là đậu nành rất thích
hợp trong vụ Xuân hè và Hè thu sớm ở ĐBSCL. Việc luân canh này có những lợi
ích thiết thực như sau:

1. Cắt đứt nguồn lây lan của dịch rầy nâu

Liên tiếp những vụ lúa sản xuất gần đây đã bùng phát dịch rầy nâu trầm trọng ở
các tỉnh ĐBSCL, và một số tỉnh khác trong nước gây nên sự thiệt hại về kinh tế rất
lớn và ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều nông dân. Theo báo cáo của cá Chi cục
BVTV các tỉnh phí Nam đến đầu tháng 3, tổng diện tích lúa Đông Xuân nhiễm rầy
nâu khoảng hơn 180 ngàn ha. Mật độ rầy từ 1000 – 2000 con.m2. Cá biệt có nơi
mật độ kinh khủng từ 6000 – 10000 con/m2. Các tỉnh bị nhiễm nặng gồm có Đồng
Tháp, An Giang, Kiên Giang, Long An, Cần Thơ… Từ cuối tháng 2 đấn những
ngày đầu tháng 3 này, số lượng rầy nâu trưởng thành bay vào đèn chiếu sang ở hộ
gia đình, đường phố làm cho sự đi lại khó khăn, thậm chí nhiều nhà, quán sá, khu
giải trí…đóng cửa sớm khi vừa tối vì mật độ rầy quá cao làm ô nhiễm môi trường.
Như vậy, chắc chắn vụ Xuân Hè và Hè Thu sắp đến rầy nâu vẫn còn tiếp tục bùng
phát và lây lan mạnh hơn do thế hệ rầy này gây ra. Do đó việc trồng cây màu khác
lúa là rất thiết thực và có hiệu quả.


canh đậu nành gia tăng canxi trong hệ thống trồng đậu 2 vụ và luân canh với lúa.
Đối với Kali trao đổi (K+), giảm một ít trong đất độc canh lúa, nhưng gia tăng
trong đất luân canh với cây trồng cạn.

Từ các kết quả nghiên cứu đó, các Nhà khoa học đi đến kết luận rằng có sự khác
nhau lớn trong điều kiện đồng ruộng giữa cây trồng cạn với lúa, chủ yếu do các
điều kiện hảo khí và yếm khí và tưới tiêu nước bề mặt và mao dẫn của nước ngầm.
Vì vậy, nhằm ổn định về năng suất và môi trường đất, việc luân canh lúa-cây trồng
cạn hàng năm đã được khuyến cáo nên áp dụng.

Như vậy, luân canh cây trồng cạn, đặc biệt đậu nành với lúa là một kiểu canh tác
quan trọng trong hệ thống nông nghiệp bền vững, do hiệu quả của chúng đối với
độ phì nhiêu của đất và những lợi ích khác bao gồm giảm sự canh tranh của cỏ dại
và gia tăng năng suất lúa vụ sau.

Ở ĐBSCL sau vụ lúa Đông xuân, có thể áp dụng luân canh đậu nành liền sau đó
(vụ Xuân hè hay vụ Hè thu sớm). Trồng đậu nành có thể áp dụng kiểu làm đất tổi
thiểu hay không làm đất như thọc lỗ bỏ hạt, sau đó dung rơm phủ hạt. Đối với đậu
nành còn áp dụng sạ lan trong gốc rạ sau đó bơm nước ngập vài giờ rối tháo cạn
cho hạt nẩy mầm và chống xì phèn. Cũng có thể dung máy sạ hàng thường dung
để sạ lúa sau khi điều chỉnh lỗ bằng băng cao su bịt kín hàng không dùng dến để
đảm bảo mật độ hàng từ 35 – 40 cm cây từ 10 – 15 cm, mỗi lỗ gieo từ 2 -3 hạt.