Luận văn
Phương pháp trả lương tại
công ty CMS
Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Nước ta từ một nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung chuyển sang nền kinh
tế thị trường, vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước
theo định hướng XHCN. Nền kinh tế thoát khỏi trạng thái trì trệ, suy thoái,
bước sang giai đoạn tăng trưởng liên tục tốc độ cao, sức sản xuất và tiêu
dùng lớn, cường độ cạnh tranh cao và ngày càng gay gắt. Các đối thủ cạnh
tranh nhau bằng mọi cách, với mọi hình thức. Trong đó nổi bật là cạnh tranh
về sản phẩm, giá cả, chất lượng, mẫu mã, phân phối, khuếch trương... Để
đứng vững trong cơ chế thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp phải nỗ lực đổi
mới, năng động trong sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp hoàn toàn lo liệu
đầu vào, đầu ra, hạch toán kinh doanh, chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt động
sản xuất kinh doanh của mình.
Đối với Công ty máy tính CMS, từ khi thành lập đến nay đã trải qua
những biến động thăng trầm của nền kinh tế nhưng vẫn đứng vững được nhờ
tích cực đổi mới, năng động trong kinh doanh, đa dạng hoá sản phẩm, đặc
biệt là vấn đề mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm vẫn được coi là vấn đề
bức xúc và hết sức quan trọng mà các cấp lãnh đạo, những nhà hoạch định
chính sách kinh doanh của Công ty luôn quan tâm.
Việc thực tập là vô cùng quan trọng đối với mỗi sinh viên nói chung, nó
giúp đưa các kiến thức sách vở ra ứng dụng thực tế, tạo cho mỗi sinh viên
khỏi bỡ ngỡ, mạnh dạn, biết tin vào mình hơn khi đi làm việc.
Qua thời gian thực tập tại trường và quá trình tìm hiểu thực tế tại Công ty
máy tính CMS em xin chọn đề tài: “Phương pháp trả lương tại công ty
CMS" làm đề tài nghiên cứu cho chuyên đề thực tập của mình .
Ngoài phần mở đầu, kết luận, chuyên đề gồm có ba chương :
Chương I: Khái quát về Công ty máy tính CMS.
Chương II: Thực trạng công tác trả lương của Công ty máy tính CMS.

Những ngành nghề chính của công ty được quy định trong giấy phép
kinh doanh:
- Máy tính, linh kiện máy tính và các thiết bị kèm theo máy tính.
- Kinh doanh dịch vụ hỗ trợ, cung cấp các giải pháp trong lĩnh vực tin
học hoá, hiện đại hoá cho các công ty, tổ chức.
Hiện nay, CMS đang là nhà phân phối chính thức các sản phẩm của
các hãng sản xuất linh kiện và thiết bị tin học hàng đầu trên thế giới như
Chuyên đề tốt nghiệp
Intel, BenQ, Kingston, Santak, Transcend, Foxconn… Nhờ có khả năng tài
chính ổn định, tính chuyên nghiệp cao trong kinh doanh và dịch vụ, khả năng
bảo hành và hỗ trợ kỹ thuật ở mức tối đa, những mặt hàng CMS tham gia
phân phối luôn được khách hàng tin tưởng và đạt doanh số cao.
- Về mặt kinh doanh dịch vụ, công ty đã triển khai và cung cấp các loại
hình dịch vụ chủ yếu sau:
+ Dịch vụ lắp đặt mới, bảo trì, bảo dưỡng các hệ thống máy tính, thiết
bị mạng cho các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và các tổ chức Nhà nước.
+ Dịch vụ tư vấn về quy hoạch và phát triển nền tảng ứng dụng công
nghệ thông tin trong sản xuất, quản lý kinh doanh cho các doanh nghiệp Nhà
nước, doanh nghiệp tư nhân.
+ Khảo sát thiết kế xây dựng các phần mềm ứng dụng theo yêu cầu của
khách hàng.
Khi mới thành lập, với quy mô nhỏ, thời gian hoạt động chưa dài vì vậy
Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ máy tính CMS đã gặp rất nhiều khó khăn
trong việc tổ chức quản lý sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, phát triển dịch vụ
cũng như khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trong cùng lĩnh
vực. Trải qua hơn 6 năm hoạt động, Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ máy
tính CMS đã tìm ra cách thức hoạt động riêng, đặc trưng cho công ty mình,
tìm ra hướng phát triển bền vững và có hiệu quả cho các hoạt động kinh
doanh thương mại của mình và thực tế CMS đã trở thành nhà sản xuất, lắp
ráp, phân phối có tên tuổi với những sản phẩm được thị trường công nhận

phân
phối
Phòng
kinh
doanh
bán lẻ
Phòng
kế
toán
Phòng
tổ
chức
h nh à
chính
Trung
tâm
bảo
h nhà
Phòng
lắp
máy
Phòng
dự
án
Chuyên đề tốt nghiệp
công nhân viên của công ty và các vấn đề hành chính có liên quan.
+ Công ty có hai phòng kinh doanh có nhiệm vụ trực tiếp tổ chức thực
hiện các hoạt động kinh doanh bao gồm: Phòng bán lẻ (phục vụ người tiêu
dùng có nhu cầu mua thiết bị lẻ hay mua máy đơn chiếc). Phòng phân phối
(có nhiệm vụ tìm các nguồn hàng, các đại lý lớn để phân phối với số lượng

4.822.00
0 5.575.700
4. Giá vốn hàng bán
1.785.00
0
2.981.00
0
3.910.00
0 4.546.000
5. Lãi lỗ, lãi gộp 547.000 772.000 912.000 1.029.700
6. Chi phí quản lý
kinh doanh 468.000 603.000 773.000 841.500
Chuyên đề tốt nghiệp
7. Lợi tức trước thuế 114.000 169.000 139.000 198.200
8. Thuế TNDN (32%) 34.000 54.080 44.480 60.230
9. Lợi tức sau thuế 86.000 114.920 94.520 127.970
10.Tổng số lao
động( Người) 13 15 20 24
(Nguồn: Phòng kế toán - Công ty máy tính CMS)
Qua bảng trên cho thấy: Nhìn chung hoạt động kinh doanh của công ty
qua các năm là tương đối ổn định. Sau năm 2002 đạt 86.000.000 đồng đến
năm 2003 khi tăng lợi nhuận lên là 114.920.000 đồng vào năm 2003 thì đến
năm 2004 lợi nhuận chỉ đạt 94.520.000 đồng và tăng lên vào năm 2005 với
lợi nhuận đạt 127.970.000 đồng. Đặc biệt, lợi nhuận của công ty giảm sút
trong năm 2004 là do một số nguyên nhân sau đây:
Thứ nhất, chi phí quản lý kinh doanh tăng từ 468.000.000 đồng vào
năm 2002 lên 603.000 đồng năm 2003 và 773.000 đồng năm 2004. Sự cộng
dồn của các khoản thuế và các khoản giảm trừ tăng từ 216.000.000 đồng
năm 2002 lên 297.000.000 đồng năm 2003 và lên đến 510.300.000 năm
2005.

máy tính, nó chính là lĩnh vực hỗ trợ máy tính; khi tư vấn, cung cấp cho
khách hàng những giải pháp hợp lý thì hình ảnh và uy tín của công ty được
tăng thêm gấp nhiều lần. Trong thời gian gần đây, song song với việc phát
triển kinh doanh lĩnh vực phần cứng, Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ
máy tính CMS cũng đang rất chú trọng tới việc kinh doanh các dịch vụ đi
Lĩnh
vực
Năm 2002 Năm 2003 Năm 2004 Năm 2005
Doanh
thu
Tỷ lệ
%
Doanh
thu
Tỷ lệ
%
Doanh
thu
Tỷ lệ
%
Doanh
thu
Tỷ lệ
%
Máy
tính
1.958.000 81,2% 3.520.000 86,91% 4.475.200 85,56% 5.063.000 83,19%
Dịch
vụ
453.000 18,8% 530.000 13,09% 754.800 14,44% 1.023.000 16,81%

nhân, có quy mô nhỏ, tuổi đời còn rất trẻ. Trong giai đoạn đầu bước vào kinh
doanh trong lĩnh vực điện tử viễn thông tin học, công ty đã gặp nhiều khó
khăn trong việc mở rộng nguồn vốn, nhiều hợp đồng được ký kết dưới hình
thức thanh toán sau, hoặc thanh toán dài hạn để cạnh tranh với các công ty
khác. Vì vậy tình trạng nợ đọng vốn của công ty là không thể tránh khỏi, dẫn
đến nguồn vốn quay vòng chậm. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây công ty
đã có nhiều chính sách mở rộng kinh doanh và đưa ra một số giải pháp nhằm
tăng nguồn vốn sản xuất kinh doanh như vay vốn ngân hàng, khuyến khích
các nhân viên trong công ty cùng góp vốn. Tổ chức các đợt quảng cáo,
khuyến mãi sản phẩm với mục tiêu tăng lượng sản phẩm bán ra nhằm thu hồi
vốn nhanh. Do đó, tổng nguồn vốn của công ty hiện nay đã đạt gần mức 5,2
tỷ đồng.
Chuyên đề tốt nghiệp
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TRẢ LƯƠNG
CỦA CÔNG TY MÁY TÍNH CMS
2.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp trả lương của Công ty.
2.1.1. Đặc điểm lao động của Công ty.
Các thành viên ban giám đốc, kế toán trưởng và các trưởng phòng ban
là những cán bộ có trình độ đại học và trên đại học, họ có nhiều năm kinh
nghiệm về quản lý kinh tế và kỹ thuật trong các công ty trong và ngoài nước,
có tác phong làm việc hiện đại, nhạy bén và năng động, có khả năng quản lý
điều hành tốt các hoạt động kinh doanh thương mại của công ty.
Lực lượng lao động của công ty chủ yếu là đội ngũ nhân viên có tuổi
đời còn rất trẻ, đa phần được đào tạo chính quy trong các trường cao đẳng và
đại học, có năng lực và sự năng động của tuổi trẻ.
Tuy nhiên, về trình độ kỹ thuật của công ty thì còn nhiều vấn đề cần
phải giải quyết, có thể nói hầu hết nhân viên Marketing và nhân viên bán
hàng phần lớn là những cử nhân kinh tế, điều này đáp ứng được những nhu
cầu hiện tại của công ty trong việc kinh doanh thương mại nhưng xét trên

lượng
%
1 Theo tiêu chí lao động
- Lao động gián tiếp
- Lao động trực tiếp
13
4
9
100
69
31
15
4
11
100
27
73
20
4
16
100
20
80
24
4
20
100
16,67
83,33
2 Theo trình độ học vấn

2
100
66,67
25
8,33
3 Giới tính
- Nam
- Nữ
13
10
3
100
77
23
15
12
3
100
80
20
20
14
6
100
70
30
24
17
7
100

2 Nhập qua các
đại lý của
hãng
1.00
0
đồng 745.000 895.000
1.277.80
0 1.884.000
3 Nhập qua các
trung gian
khác
1.00
0
đồng
1.095.00
0
1.854.00
0
2.312.20
0 2.027.000
Tổng
1.980.00
0
2.969.00
0
3.910.00
0 4.546.000
Việc nhập hàng của Công ty TNHH sản xuất và dịch vụ máy tính CMS
chủ yếu thông qua ba nguồn nhập cơ bản trên. Do quy mô của công ty còn
nhỏ nên phần lớn các thiết bị, linh kiện đều được nhập thông qua các đại lý

- Khi mua máy thường thông qua người thân quen giới thiệu.
- Khi mua họ thường quan tâm hàng đầu đến chất lượng, sau đó là giá
cả và chế độ bảo hành đi kèm.
- Số lượng người có nhu cầu mua máy ngày càng gia tăng.
- Họ thường có nhu cầu mua máy vi tính ở mức giá trung bình từ 5
Chuyên đề tốt nghiệp
triệu đến 10 triệu.
- Rất quan tâm đến các chương trình khuyến mại của công ty.
- Thường là thanh toán ngay sau khi máy vi tính được lắp đặt và
chạy thử đạt theo yêu cầu của khách hàng.
Khách hàng là các tổ chức: tỷ trọng sử dụng máy nhập ngoại chiếm
40,8% và máy lắp ráp chiếm 59,2%.
Những đối tượng sử dụng chủ yếu máy tính nhập (nguyên bộ) như: Các
cơ quan thuộc ngân hàng, tài chính, hải quan, dầu khí, bưu chính viễn thông,
hàng không, y tế… có khả năng kinh phí đầu tư dồi dào, đòi hỏi cao về yêu
cầu kỹ thuật và ứng dụng.
Những đối tượng sử dụng mày vi tính lắp ráp như: Các cơ quan nhà
nước các cấp, giáo dục, các công ty liên doanh và tư nhân… Mục đích sử
dụng của các cơ quan này chủ yếu là đào tạo, dạy học, quản lý hồ sơ, lưu trữ
thông tin, thiết kế, nghiên cứu và phát triển. Số lượng mỗi lần mua hàng tuỳ
thuộc theo quy mô đầu tư của các doanh nghiệp đó, có thể với số lượng rất
lớn khi họ đầu tư nâng cấp đồng loạt các trang thiết bị hoặc số lượng nhỏ khi
chỉ đơn thuần là thay thế, sửa chữa. Nhưng với các doanh nghiệp này thì
dịch vụ sau bán như chế độ bảo hành bảo dưỡng rất được quan tâm, thông
thường họ hay ký kết các hợp đồng bảo dưỡng theo định kỳ hay khoán theo
năm. Trong các tiêu thức đánh giá thì đối tượng khách hàng này quan tâm
đến chất lượng và dịch vụ nhiều hơn sau đó mới đến là giá cả.
Bảng 6 : Phân phối các đoạn thị trường cho 2 nhóm máy tính.
Đối tượng sử dụng
Máy tính

đã tăng lên 1.3 lần so với tháng không có chương trình khuyến mại. Khuyến
mại không chỉ thu hút thêm khách hàng cho công ty mà thông qua những
tặng phẩm gửi cho khách hàng, hình ảnh của công ty còn được khách hàng
ghi nhận lại và cũng là một hình thức quảng cáo gián tiếp cho công ty.
Nhưng nhìn chung các hoạt động này vẫn được tiến hành rời rạc chưa liên
kết được với các chương trình khuyến mại cho lĩnh vực bán buôn nên đôi khi
Chuyên đề tốt nghiệp
gây lãng phí chi phí của công ty và hiệu quả đem lại chưa cao.
Công ty CMS cần phải có những điều chỉnh đáng kể trong việc lựa
chọn chất lượng của các thiết bị và hoàn thiện hơn nữa quá trình lắp ráp
đồng thời thực hiện tốt việc cung ứng các dịch vụ đi kèm sao cho sản phẩm
đến tay người tiêu dùng được hoàn hảo hơn, chiếm được lòng tin của khách
hàng.
Khách hàng hiện tại thường mua máy vi tính tại các công ty, cửa hàng
tin học là chính, chỉ có một số rất ít (1,2% khách hàng mua máy tính sách tay
tại nước ngoài). Do máy vi tính là sản phẩm của nền khoa học kỹ thuật công
nghệ cao nên khách hàng thường dựa vào ý kiến của các chuyên gia tư vấn
tin học (47%), vào người bán hàng (28%) còn lại là (25%).
Theo đánh giá chung thì khách hàng cho rằng các tiêu chí như: cấu
hình bộ máy, chất lượng máy tính và dịch vụ bảo hành, sửa chữa là các tiêu
chí đang được khách hàng rất quan tâm tới, họ cho rằng khi đã lựa chọn một
cấu hình máy tính thích hợp cho công việc thì chất lượng của bộ máy tính đó
phải thật tốt, phải đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật, các linh kiện lắp ráp phải
đồng bộ và tương thích với nhau. Bên cạnh đó khách hàng cũng rất băn
khoăn về chế độ bảo hành hiện nay, bởi máy tính lắp ráp hiện nay được bảo
hành theo từng linh kiện chứ không bảo hành theo cả bộ máy và theo quy
định bảo hành của từng công ty nên khi máy tính có sự cố thì khách hàng rất
băn khoăn liệu rằng phần linh kiện hỏng trong máy tính của mình có còn thời
hạn bảo hành hay không và có được bảo hành hay không? Đây chính là
những vấn đề mấu chốt mà các công ty tin học nói chung và Công ty TNHH

nước ngoài đến giảng dạy để đội ngũ lao động của công ty có thể thích ứng
và vận dụng nhanh chóng công nghệ mới vào công tác quản lý của Công ty;
Công ty chưa có chính sách thu hút những người lao động trẻ, có trình độ
Chuyên đề tốt nghiệp
đào tạo cao, nhiệt tình, năng động và thích ứng nhanh với sự thay đổi của
môi trường cạnh tranh.Tóm lại, Công ty cần phải hoàn thiện hơn nữa trong
công tác tổ chức quản lý, phân rõ nhiệm vụ và chức năng của từng cán bộ để
kết quả công việc được thực hiện tốt hơn nhằm phát huy được những ưu
điểm và hạn chế những tồn tại tạo ra thế mạnh mới để Công ty ngày càng
phát triển với sản phẩm đáp ứng được các yêu cầu ngày càng khắt khe của
khách hàng trong và ngoài nước.
Chuyên đề tốt nghiệp
2.1.4. Đặc điểm về các dòng sản phẩm của Công ty trên thị trường.
Hiện nay, CMS đang là nhà phân phối chính thức các sản phẩm của
các hãng sản xuất linh kiện và thiết bị tin học hàng đầu trên thế giới như
Intel,Benq,Kingston, Santax, Transcend, Foxconn... nhờ có khả năng tài
chính ổn định, tính chuyên nghiệp cao trong kinh doanh và dịch vụ, khả năng
bảo hành và hỗ trợ kỹ thuật ở mức tối đa, những mặt hàng CMS tham gia
phân phối luôn được khách hàng tin tưởng và đạt doanh số cao.
Mặt khác CMS là nhà sản xuất và lắp rắp máy tính thương hiệu số 1
Việt Nam - Máy CMS, đồng thời là nhà phân phối chuyên nghiệp các thiết bị
và sản phẩm tin học.
Đặc điểm dòng sản phẩm của Công ty là yếu tố đầu tiên quyết định
nhất tới tính chất công việc, lao động, hiệu quả kinh doanh của Công ty
Đặc điểm dòng sản phẩm của Công ty có chung một đặc điểm là sản
phẩm mang tính chất công nghiệp chứa đựng nhiều yếu tố kỹ thuật hơn thủ
công, lao động chủ yếu là công nhân kỹ thuật đứng trên dây truyền công
nghệ sản xuất sản phẩm, do vậy lực lượng lao động phải đòi hỏi có một trình
độ kỹ năng nhất định để thực hiện, đáp ứng yêu cầu công việc và nhu cầu
mức thù lao tương xứng. Như vậy, đặc điểm về dòng sản phẩm của Công ty

cơ bản, đặc thù có ảnh hưởng tới phương pháp trả lương Công ty.
2.2. Thực trạng phương pháp trả lương của Công ty.
* Khỏi niệm tiền lương
Tiền lương là một phạm trự kinh tế, chớnh trị xó hội. Nú khụng chỉ là
phản ỏnh thu nhập thuần tuý quyết định sự ổn định và phỏt triển của người
lao động mang nú chớnh là động lực thỳc đẩy sự phỏt triển sản xuất của
Doanh nghiệp, của xó hội.
Chuyên đề tốt nghiệp
Bởi vậy, cần phải hiểu rừ thế nào là tiền lương, bản chất của tiền
lương từ đú mới nhận thấy được vai trũ, sự cần thiết của tiền lương đối với
người lao động núi riờng và đối với Doanh nghiệp, xó hội núi chung.
Để hiểu rừ khỏi niệm của tiền lương, chỳng ta xem xột tiền lương qua
cỏc thời kỳ:
Trong cơ chế kế hoạch hoỏ tập trung, tiền lương được hiểu một cỏch
khỏi quỏt như sau: Về thực chất, tiền lương dưới chủ nghĩa xó hội là một
phần thu nhập quốc dõn, biểu hiện dưới hỡnh thỏi tiền tệ, được Nhà nước
phõn phối cú kế hoạch cho cụng nhõn viờn chức phự hợp với số lượng và
chất lượng lao động của mỗi người đó cống hiến. Tiền lương phản ỏnh sự trả
cụng cho cụng nhõn viờn chức dựa trờn nguyờn tắc theo lao động nhằm tỏi
sản xuất sức lao động.
Trong nền kinh tế thị trường, tiền lương được định nghĩa như sau:
Hiện nay, khỏi niệm tiền lương được bộ luật lao động quy định "Tiền
lương của người lao động do hai bờn thoả thuận trong hợp đồng lao động và
được trả theo năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả cụng việc" (trớch
Điều 55).
Về mặt kinh tế, cú thể hiểu tiền lơng là biểu hiện bằng tiền của giỏ trị
sức lao động được hỡnh thành thụng qua sự thảo luận giữa người sử dụng
sức lao động và người lao động. Tiền lương tuõn theo cỏc quy luật cung cầu,
giỏ trị thị trường và phỏp luật hiện hành của Nhà nước. Đồng thời, tiền
lương phải bao gồm đủ cỏc yếu tố cấu thành để đảm bảo là nguồn thu nhập,

Tiền lương tối thiểu là mức lương quy định để làm cơ sở tớn lương,
mức lương thực tế được qui định trong điều 56 Bộ luật lao động: "Mức
lương thực tế được ấn định theo giỏ cả sinh hoạt, đảm bảo cho người lao
động làm cụng việc giản đơn nhất trong điều kiện bỡnh thường bự đắp sức
Chuyên đề tốt nghiệp
lao động giản đơn và một phần tớch luỹ tỏi sản xuất sức lao động mở rộng
và dựng làm căn cứ để tớnh mức lương cho cỏc loại lao động khỏc".
- Tiền lương danh nghĩa:
Là số tiền là người lao động nhận được sau khi kết thỳc quỏ trỡnh lao
động hay là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người bỏn sức lao
động.
- Tiền lương thực tế:
Biển hiện qua khối lượng hàng hoỏ tiờu dựng và cỏc loại dịch vụ mà
họ mua được thụng qua tiền lương danh nghĩa của họ.
Như vậy, tiền lương thực tế khụng chỉ phụ thuộc vào số lượng tiền
theo danh nghĩa mà phụ thuộc vào giỏ cả của cỏc loại hàng hoỏ tiờu dựng và
cỏc tiền lương danh nghĩa được thể hiện qua cụng thức sau:
I
TLTT
=
GCTT
TLDN
I
I
Như vậy, ta cú thể thấy rừ nếu giỏ cả tăng lờn thỡ tiền lương thực tế
giảm đi. Điều này cú thể xảy ra ngay khi cả tiền lương danh nghĩa tăng lờn.
Đõy là một quan hệ rất phức tạp do sự thay đổi của tiền lương danh nghĩa,
của giỏ cả và phụ thuộc vào những yếu tố khỏc nhau. Trong xó hội, tiền
lương thực tế là mục đớch trực tiếp của người lao động hưởng lương. Đú
cũng là đối tượng quản lý trực tiếp trong cỏc chớnh sỏch về thu nhập, tiền