Đề tài " Sự cần thiết khách
quan phát triển nền kinh tế
thị thường định hướng xã
hội chủ nghĩa " LỜI MỞ ĐẦU

Sau 1986 nước ta đã chuyển mô hình kinh tế từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp
sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là một quá trình thể hiện sự
đổi mới về tư duy và ngày càng hoàn thiện cả về lí luận cũng như thực tiễn xây dựng chủ
nghĩa xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đây cũng là một quá trình về sự nhận thức đúng hơn các
quy luật khách quan, chuyển từ một nền kinh tế mang nặng tính chất hiện vật sang nền kinh
tế hàng hoá với nhiều thành phần, khôi phục các thị trường để từ đó các quy luật thị trường
phát huy tác dụng điều tiết hành vi các tác nhân trong nền kinh tế thay cho phương pháp
quản lí bằng các công cụ kế hoạch hoá trực tiếp mang tính pháp lệnh, xoá bỏ bao cấp tràn
lan của nhà nước để các doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trong sản xuất kinh doanh. Nhà nước
thực hiện quản lí nền kinh tế thông qua pháp luật và điều tiết thông qua các chính sách và
các công cụ kinh tế vỉ mô
Chuyển sang nền kinh tế thị trường là chuyển sang nền kinh tế năng động, có cơ chế
điều chỉnh linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phân phối, sử dụng các nguồn lực và các tác nhân
của nền kinh tế hoạt độmg hiệu quả
Mặt khác sự chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề còn mới trong lịch sử kinh tế nước ta. Nên
việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kinh tế thị trường là sự cần thiết.
nghĩa xã hội , mà còn là thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại, tồn tại khách
quan, cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và cả khi chủ nghĩa xã hội đã
được xây dựng. –Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII
Ngoài ra cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trường không thể dung hợp với chủ
nghĩa xã hội. Còn theo CacMac kinh tế hàng hoá tồn tại trong nhiều hình thức khác nhau
có thể khác nhau về quy mô và hình thức phát triển .
2.3 Kinh tế thị trường không những tồn tại khách quan mà cần thiết cho công cuộc xây
dựng chủ nghiã xã hội .
Nó tồn tại khách quan vì vẫn còn cơ sở cho sự tồn tại và phát triển. Đó là sự phân công
lao động xã hội không mất đi mà còn chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu. Nó diễn ra
không những trong từng địa phương, một nước mà còn trong sự phân công hợp tác quốc tế
.
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả dưới chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại những hình thức sở
hữu khác nhau về sở hữu tư liệu sản xuất tức là vẫn còn sự tách biệt nhất định về kinh tế
giữa các chủ thể kinh tế. Ngay cả các doanh nghiệp cùng dựa trên một quan hệ sở hữu như
doanh nghiệp nhà nước, nhưng cũng chưa thể phân phối sản phẩm cho nhau mà không tính
toán hiệu quả kinh tế vẫn phải sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ để tính toán hiệu quả
kinh tế bởi vì :
Kinh tế phát triển tạo sự tách biệt quyền sử dụng và quyền sở hữu tư liệu sản xuất. Các
doanh nghiệp nhà nướccó cùng sở hữu nhưng quyền sử dụng lại khác nhau. Vì vậy các
doanh nghiệp nhà nước có sự tách biệt tương đối về kinh tế, có quyền tự chủ sản xuất kinh
doanh

3
Do nhiều yếu tố tác động ( trình độ , cơ sở vật chất – kỹ thuật , trình độ tay nghề của
người lao động ) mà giữa các doanh nghiệp nhà nước có sự khác nhau về hiệu quả sản xuất
kinh doanh. Do vậy giữa doanh nghiẹp nhà nước có sự tách biệt về kinh tế. Vì vậy sử dụng
quan hệ hàng hoá - tiền tệ là cần thiết .
Nó cũng cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa vì chủ nghĩa tư bản đã biết
sử dụng vai trò to lớn của nền kinh tế thị trường để tăng trưởng và phát triển kinh tế. Chúng

mạnh xã hội công bằng, dân chủ , văn minh .
3 .Thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam .
3.1 Nếu nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa cũng dựa trên nhiều sự sở hưũ khác về
tư liệu sản xuất trong đó sở hữu tư nhân là nền tảng thì trái lại kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cũng dựa trên nhiều quan hệ sở hữu về tư liệu sản
xuất nhưng sở hữu của nhà nước – sở hữu công cộng làm nền tảng. Bởi vì sở hữu nhà nước
là đại diện cho nhân dân sở hữu những tài nguyên , tài sản , những tư liệu sản xuất chủ yếu
và những của cải của đất nước.
3.2 Nhiều thành phần kinh tế cùng nhau phát triển .
Trên cơ sở nhiều quan hệ sở hữu có nhiều thành phần kinh tế tham gia vào sản xuất
và lưu thông hàng hoá trên thị trường tức là có nhiều chủ thể kinh tế với nhiều nguồn lực
như sức lao động, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lí tham gia vào sản xuất hàng hoá lưu
thông trên thị trường. Mỗi thành phần kinh tế chỉ là một bộ phận cấu thành kinh tế thị

5
trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Bởi
vì .
Mỗi chế độ xã hội đều phải dựa trên một cơ sở kinh tế nhất định , nền kinh tế nước ta
phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa như vậy kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo
nhằm tạo nền tảng
Kinh tế nhà nước nắm giữ những ngành , những vị trí trọng yêú trong nền kinh tế nên
việc xác lập vai trò của kinh tế nhà nước là vấn đề có tính nguyên tắc để đảm bảo nền kinh
tế phát triển theo địng hướng xã hội chủ nghĩa .
Kinh tế nhà nước đại diện ch một phương thức sản xuất tiến tiến cho nền kinh tế dựa
trên chế độ công hữu .
Tóm lại:Trong thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam tồn tại nhiều thành phần kinh tế
trong đó kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo và cùng với các thành phần kinh tế khác
phát triển .
3.3 Nhiều hình thức phân phối .
Nếu kinh tế thị trường trong chủ nghĩa tư bản có nhiều hình thức phân phối trong đó

thù lao lao động nhằm sửa chữa những khuyết tật của phân phối theo lao động. Và phân
phối theo nguồn lực đóng góp nhằm thúc đẩy quan hệ tín dụng phát triển .

7