Rèn luyện nghiệp vụ Sư phạm – Một việc làm nhằm góp phần nâng cao
chất lượng Giáo dục
(08.06.2006, 05:00 pm GMT+7)
Giáo dục là quốc sách là mục tiêu đầu tiên và cần thiết để phát triển đất
nước. Một quốc gia chỉ có thể phát triển vững mạnh nếu có một nền giáo
dục chất lượng, hiệu quả đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế xã hội.
Để giáo dục thực sự vững mạnh và vững chắc thực sự thì cần có một đội
ngũ nhà giáo có trình độ đảm bảo chất lượng và biết vận dụng các kiến
thức của mình vào việc dạy học.
Giáo dục phổ thông là một bậc thang quan trọng nhất của nền giáo dục quốc gia, vì
vậy việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông sẽ góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục của quốc gia đó. Để nền giáo dục phổ thông có chất lượng cao thì đội ngũ
nhà giáo phổ thông phải đảm bảo được yêu cầu dạy và học ở trường phổ thông. Để
thực hiện được điều đó thì việc rèn luyện nghiệp vụ sư phạm ở trường sư phạm là
một việc làm rất cần thiết để dội ngũ nhà giáo khi ra trường có một tay nghề vững
vàng trên bục giảng.
Rèn luyện các kỹ năng sư phạm:

1/ Phương pháp đi dự giờ của GV:

Dự giờ để theo dõi tiết dạy của các GV chính thức và qua đó học tập cách
dạy là một việc làm rất cần thiết để nâng cao tay nghề của một sinh viên sư phạm
sau khi ra trường. Để việc dự giờ được hoàn thành một cách tốt nhất thì trước hế
người sinh viên sư phạm cần phải hiểu đầy đủ về tâm lý HS qua các môn học về tâm
lý ở trường sư phạm; hiểu và nắm vững về giáo dục thông qua các môn có liên quan,
đồng thời phải có một kiến thức rất vững về ngành của mình. Nếu sinh viên sư phạm
không nắm vững các môn học này thì sẽ ngỡ ngàng trước cách dạy cũng như cách
ứng xử của GV trong giờ dạy.
Người dạy cho sinh viên dự giờ phải đảm bảo là một GV dạy có chất lượng
thực sự và dạy những bài đại diện đầy đủ nhất của chương trình. Sinh viên dự giờ
phải ghi chép, quan sát đầy đủ sau đó đúc kết kinh nghiệm từ tiết dạy. Chúng ta

đến cách phát âm của từng vùng, từng miền, và từng địa phương ( tiếng địa
phương ).
Ví dụ :
- Phụ âm “tr” là phụ âm tắc, khi phát âm phỉa uốn lưỡi, đặt đầu lưỡi vào
khoảng giữa mặt bên trong của hàm trên: trái, trưa,…..
- Phụ âm “ch” là phụ âm tắc nhưng khi phát âm không uốn lưỡi mà để mặt
lưỡi áp vào mặt trong của hàm trên: cho, cháu….
- Phụ âm “s” là phụ âm xát, đầu lưỡi ngạc cứng, khi phát âm phải uốn lưỡi:
sung sướng, sẵn sàng….
- Phụ âm “x” là phụ âm xát, đầu lưỡi răng, khi phát âm không uốn lưỡi: xa
xôi, xuề xòa, xấp xỉ…..
Để khắc phục hiện tượng lệch phát âm giữa các miền chúng ta cần:
- Luyên theo mẫu: Nhìn miệng người phát âm chuẩn rồi bắt chước đọc theo.
- Phải có kiến thức ngữ âm thật tốt để bíet cách cấu âm của âm vị mắc lỗi so
sánh với cấu âm chuẩn để phát âm cho đúng.
- Phát âm đúng theo chữ viết chính tả.
- Dùng các mẹo chính tả để nhận biết phát âm sai sửa lại cho đúng.

3/ Tập chữ viết và trình bày bảng:

Chữ viết là một phương tiện rất quan trọng để trình bày kiến thức và kích
thích hứng thú học tập của người học. Chữ đẹp, trình bày rõ ràng khoa học là
phương tiện cần thiết để kích thích hứng thú học tập của học trò và nhờ đó mà thầy
cô tự tin hơn trong tiết dạy. Cách viết và cách trình bày bảng có ảnh hưởng rất lớn
đến học trò thậm chí chúng có thể bắt chước theo.
Cao Bá Quát ngày xưa vì bị quan huyện chê là chữ xấu nên không xử kiện
khiến ông ân hận và nhận ra rằng dẫu cho văn hay mà chữ xấu thì chẳng làm được
gì nên ông đã quyết tâm rèn luyện chữ viết của mình để trở thành thần siêu Cao Bá
Quát. Cho nên nếu chúng ta quyết tâm rèn luyện thì chắc chắn sẽ có chữ đẹp như
Cao Bá Quát, cho nên việc rèn luyện chữ viết là một việc làm rất cần thiết để phục

nên việc soạn giáo án là rất quan trọng để giảng dạy. Nếu GV soạn giáo án một cách
tốt nhất sẽ nâng cao hiệu quả giảng dạy của mình.
Người GV cần quán triệt các yêu cầu sau khi soạn bài giảng:
- Quán triệt mục tiêu của bài giảng về: kiến thức, kỹ năng, thái độ.
- Nắm được các yêu cầu đổi mới trong việc thiết kế bài giảng.
- Có khả năng hiểu biết sâu sắc nội dung của bài giảng, trên cơ sở đó xác
định đúng đắn phần trọng tâm của bài.
- Biết lựa chọn các phương pháp dạy học tích cực theo tinh thần đổi mới để
trình bày các nội dung tương ứng.
- Nắm chắc đặc điểm tâm lý của từng đối tượng HS trong quá trình nhận thức
để có những tác động phù hợp.
- Biết xây dựng và sử dụng khéo léo hệ thống câu hỏi cho từng đối tượng HS.
- Có kiến thức thực tiễn phong phú để minh họa cho nội dung bài giảng.
- Đảm bảo đầy đủ quy trình kỹ thuật các bước lên lớp.
- Biết phân phối thời gian hợp lý cho từng nội dung bài giảng.
- Thiết kế bài giảng một cách khoa học, sạch, đẹp rõ ràng.
Tập các khâu lên lớp:
Lên lớp chính là quá trình quan trọng nhất của dạy học, trên lớp là lúc mà
mình thể hiệc các phần đã rèn luyện trước đó. Bởi thế việc tổng hợp các kỹ năng khi
lên lớp là một điều rất quan trọng và chúng ta cần thực hành chúng một cách khoa
học. Trong các khâu này thì việc tập giảng bài và xử lý tình huống là quan trọng
nhất.
Khi chúng ta tập giảng bài dạy trước khi lên lớp thì khi lên lớp chúng ta sẽ trở
nên tự tin hơn, vững chải hơn trước HS của mình. Bên cạnh đó khi tập giảng trước
bạn bè, đồng nghiệp thì họ sẽ góp ý cho mình góp phần làm cho bài giảng mình ngày
càng hoàn thiện hơn.
Kỹ năng xử lý tình huống cũng rất quan trọng trong dạy học. Việc bạn xử lý
tình huống một cách khoa học sẽ đảm bảo cho bài giảng liên tục và mang tính thuyết
phục hơn đối với HS của mình. Mặt khác khi xử lý tình huống tốt sẽ nâng cao uy tín
trong dạy học và nâng cao tính giáo dục của bài học hơn.


Tài liệu tham khảo:
Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên – Phạm Trung Thanh, Nguyễn Thị Lý.