Liên đại Hiển sinh

Trong liên đại Hiển Sinh, sự
đa dạng sinh học thể hiện sự gia tăng vững chắc nhưng
không đều từ gần như bằng 0 tới vài chục ngàn chi.

Sự biến đổi của nồng độ điôxít cacbon trong không khí.

Sự biến đổi của khí hậu trong liên đại Hiển Sinh
Liên đại Hiển Sinh (Phanerozoic hay đôi khi là Phanaerozoic) là một thời kỳ trong
niên
đại địa chất
mà trong đó sự sống động vật phong phú đã tồn tại. Nó chiếm khoảng 545
triệu năm và bắt đầu tại khoảng thời gian khi mà các động vật vỏ cứng đa dạng lần đầu
tiên xuất hiện. Liên đại Hiển Sinh hiện nay vẫn đang tiếp diễn. Các tên gọi Phanerozoic
hay Phanaerozoic có nguồn gốc từ
tiếng Hy Lạp Φανεροζωικός có nghĩa là sự sống thấy
được, liên quan tới số lượng sinh vật lớn kể từ sự
bùng nổ kỷ Cambri. Khoảng thời gian
trước khi bắt đầu liên đại Hiển Sinh được gọi chung là thời kỳ tiền Cambri (hiện nay đã
được phân chia thành các liên đại như Hỏa Thành, Thái Cổ và Nguyên Sinh). Thời gian
chính xác của ranh giới giữa liên đại Hiển Sinh và thời kỳ tiền Cambri là vẫn chưa hoàn
toàn chính xác.
Trong thế kỷ 19, ranh giới này được thiết lập tại điểm phát hiện được các hóa thạch của
động vật đa bào (phân giới Metazoa) phong phú đầu tiên. Nhưng vài trăm đơn vị phân
loại của các động vật đa bào thời kỳ tiền Cambri đã được nhận dạng kể từ khi nghiên cứu
hệ thống hóa các dạng này bắt đầu trong thập niên1950. Phần lớn các nhà địa chất và cổ
sinh vật học vì thế có thể thiết lập ranh giới tiền Cambri-liên đại Hiển Sinh hoặc là tại
thời điểm kinh điển khi mà các loài trùng ba thùy và archaeocyatha (các sinh vật biển tạo
đá ngầm, không cuống) đầu tiên xuất hiện; hay vào lúc xuất hiện lần đầu tiên của các sinh
vật phức tạp kiếm ăn trong hang gọi là Trichophycus pedum; hoặc tại thời điểm xuất hiện

Pennsylvania
tại Bắc Mỹ) và kỷ Permi. Nó trải rộng từ khoảng 542 triệu năm trước (MA)
tới khoảng 251 MA (theo Ủy ban quốc tế về địa tầng học (ICS), 2004). Nó diễn ra sau đại
tiền Cambri và tiếp theo nó là đại Trung sinh.
Sự sống
Đại Cổ sinh bao gồm khoảng thời gian từ lúc bắt đầu xuất hiện các hóa thạch vỏ cứng và
phổ biến đầu tiên tới thời gian khi các
lục địa bắt đầu được chiếm lĩnh bởi các loài bò sát
lớn, tương đối phức tạp và các loài thực vật tương đối hiện đại. Ranh giới dưới (cổ nhất)
được quy định một cách kinh điển là khi có sự xuất hiện đầu tiên của các sinh vật gọi là
trùng ba lá (lớp Trilobita) và Archeocyatha. Ranh giới trên (trẻ nhất) được quy định là khi
diễn ra sự kiện tuyệt chủng lớn khoảng 300 triệu năm sau, được biết đến như là
tuyệt
chủng Permi
. Ngày nay ranh giới dưới được thiết lập là khi có sự xuất hiện lần đầu tiên
của dấu vết hóa thạch đặc biệt, gọi là Trichophycus pedum.

Trùng ba thùy đã thịnh vượng trong suốt cả thời kỳ Hậu Đại Cổ sinh cho đến khi bị tuyệt
chủng vào
kỷ Permi.
Vào đầu đại này thì sự sống chỉ hạn chế bao gồm
vi khuẩn, tảo, hải miên (bọt biển) và
các dạng khác nhau của dạng sống có phần bí ẩn, gọi chung là hệ động vật Ediacara. Một
lượng lớn động, thực vật đa bào đã xuất hiện gần như đồng thời vào đầu đại -- một hiện
tượng được biết đến như là
sự bùng nổ Cambri. Có một số chứng cứ cho thấy sự sống
đơn giản có thể đã xâm chiếm mặt đất vào đầu đại Cổ sinh, nhưng các loài động, thực vật
đáng kể đã không chiếm mặt đất cho đến tận kỷ Silur và đã không phát triển tốt cho đến
tận kỷ Devon. Mặc dù các động vật có xương sống nguyên thủy cũng đã được biết đến ở
giai đoạn gần đầu đại này, nhưng các dạng động vật vẫn chủ yếu là động vật không

đóng vai trò quan trọng trong sự tiến hóa và đa dạng hóa của các loài động vật mới. Vào
thời gian cuối của đại này, các nền tảng của sự sống hiện đại đã chiếm vị trí.