BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC
KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Đề tài:
Đề tài:
“
“
Xác định các virus thuộc chi Begomovirus (họ Geminiviridae) trên
Xác định các virus thuộc chi Begomovirus (họ Geminiviridae) trên
cây cà chua và cây khác khu vực Hà Nội và vùng phụ cận
cây cà chua và cây khác khu vực Hà Nội và vùng phụ cận
”
”
ơ
ơGiảng viên hướng dẫn: TS.Hà Viết Cường
Giảng viên hướng dẫn: TS.Hà Viết CườngBộ môn: Bệnh cây - khoa Nông học
Bộ môn: Bệnh cây - khoa Nông họcSinh viên thực hiện: Lê Văn Hải


Begomovirus gây bệnh tạo ra các triệu chứng giống nhau trên cây trồng,
Begomovirus gây bệnh tạo ra các triệu chứng giống nhau trên cây trồng,
danh tính của chúng chỉ được xác định dựa trên phân tích phân tử.
danh tính của chúng chỉ được xác định dựa trên phân tích phân tử.

Begomovirus là các virus có bộ gien DNA sợi vòng đơn, kích thước
Begomovirus là các virus có bộ gien DNA sợi vòng đơn, kích thước
khoảng 2.6 – 2.8 kb. Begomovirus có thể có bộ gien đơn (gồm một phân
khoảng 2.6 – 2.8 kb. Begomovirus có thể có bộ gien đơn (gồm một phân
tử DNA-A) hoặc có bộ gen kép (gồm hai phân tử DNA-A và DNA-B).
tử DNA-A) hoặc có bộ gen kép (gồm hai phân tử DNA-A và DNA-B).
Triệu chứng của bệnh xoăn vàng lá cà chua và
Triệu chứng của bệnh xoăn vàng lá cà chua và
vector truyền bệnh
vector truyền bệnh
Hình 1. Triệu chứng bệnh xoăn
vàng lá cà chua (msucares.com)
Hình 2. Vector truyền bệnh là Bọ
phấn (tabaci). (www.aaas.org)
Hình 3: triệu chứng do begomovirus gây ra trên một số đối tượng cây trồng và
cây dại. (1) Cotton leaf curl virus (www.padil.gov.au), (2) Ludwigia yellow vein
Vietnam virus & Ludwigia yellow vein; (3) African cassava mosaic virus
(eastafrica.usaid.gov); (4) Siegesbeckia yellow vein Guangxi virus
(www.bspp.org.uk); (5) Dolichos yellow mosaic virus (www.bspp.org.uk); (6) Okra
yellow crinkle Mali virus (www.bspp.org.uk).
1
2
3
6

•
Cảm ứng triệu chứng
•
Di chuyển hệ thống
•
Tích lũy DNA virus
•
Cảm ứng triệu chứng
•
Di chuyển hệ thống
•
Vỏ protein
•
Lan truyền qua vector
•
Xâm nhập nhân tế bào

Trên thế giới đã có 50 loài begomovirus được xác định gây hại trên cà
Trên thế giới đã có 50 loài begomovirus được xác định gây hại trên cà
chua.
chua.

Tại Việt Nam, bệnh xoăn vàng lá được xem là bệnh virus quan trọng nhất
Tại Việt Nam, bệnh xoăn vàng lá được xem là bệnh virus quan trọng nhất
trên cà chua. Có 3 begomovirus được phát hiện gây ra bệnh xoăn vàng lá
trên cà chua. Có 3 begomovirus được phát hiện gây ra bệnh xoăn vàng lá
cà chua ở Việt Nam gồm tomato yellow leaf curl Kanchanaburi virus
cà chua ở Việt Nam gồm tomato yellow leaf curl Kanchanaburi virus
(TYLCKaV) và 2 virus được phát hiện ở miền Bắc là tomato leaf curl
(TYLCKaV) và 2 virus được phát hiện ở miền Bắc là tomato leaf curl


Xác định các virus thuộc chi Begomovirus trên cây cà chua và cây khác khu vực Hà Nội
Xác định các virus thuộc chi Begomovirus trên cây cà chua và cây khác khu vực Hà Nội
và vùng phụ cận.
và vùng phụ cận.
1.2.2. Yêu cầu
1.2.2. Yêu cầu
1.
1.
Điều tra, thu mẫu và xử lý mẫu, bệnh virus với triệu chứng điển hình do nhóm
Điều tra, thu mẫu và xử lý mẫu, bệnh virus với triệu chứng điển hình do nhóm
begomovirus gây ra trên cây cà chua và một một số cây khác .
begomovirus gây ra trên cây cà chua và một một số cây khác .
2.
2.
Xác định sự có mặt của các begomovirus bằng PCR dùng mồi chung DNA-A BegoAFor1
Xác định sự có mặt của các begomovirus bằng PCR dùng mồi chung DNA-A BegoAFor1
& BegoAReV1 .
& BegoAReV1 .
3.
3.
Xác định thành phần loài đã tìm ra ở miền Bắc Việt Nam sử dụng hai cặp mồi đặc hiệu
Xác định thành phần loài đã tìm ra ở miền Bắc Việt Nam sử dụng hai cặp mồi đặc hiệu
ToLCVV (ToLCVV-sp-F2 & ToLCVV-sp-R2) và TYLCVNV(TYLCVNV-sp-F1 &
ToLCVV (ToLCVV-sp-F2 & ToLCVV-sp-R2) và TYLCVNV(TYLCVNV-sp-F1 &
TYLCVNV-sp-R1).
TYLCVNV-sp-R1).
4.
4.
Xác định sự có mặt của vệ tinh DNA-β virus bằng cặp mồi đặc hiệu BetaFor2 & BetaRev2.

Sử dụng các cặp mồi đặc hiệu cho
Sử dụng các cặp mồi đặc hiệu cho
begomovirus
begomovirus
,
,
tomato
tomato
yellow leaf curl Vietnam virus (TYLCVNV)
yellow leaf curl Vietnam virus (TYLCVNV)
,
,
tomato leaf curl
tomato leaf curl
Vietnam virus (ToLCVV) (Bảng 1).
Vietnam virus (ToLCVV) (Bảng 1).

Sử dụng cặp mồi đặc hiệu DNA-
Sử dụng cặp mồi đặc hiệu DNA-β
là
là BetaFor2 & BetaRev2.
BetaFor2 : 5’ TAGCTACGCCGGAGCTTAGCTCG 3’
BetaRev2 : 5’AAGGCTGCTGCGTAGCGTAGTGG 3’
Bảng 1: Các cặp mồi sử dụng trong nghiên cứu (trên phân tử DNA-A)
Bảng 1: Các cặp mồi sử dụng trong nghiên cứu (trên phân tử DNA-A)
Mồi
Mồi
Trình tự (5’ – 3’)
Trình tự (5’ – 3’)
Vị trí

1254-1276
454
454
Mã Genebank
Mã Genebank
DQ641705
DQ641705
ToLCVV-Sp-R2
ToLCVV-Sp-R2
ACTCAAGCTATAAAGAATACCTAGAC
ACTCAAGCTATAAAGAATACCTAGAC
1683-1708
1683-1708
BegoAFor1
BegoAFor1
TGYGARGGiCCiTGYAARGTYCARTC*
TGYGARGGiCCiTGYAARGTYCARTC*
Xem hình 4
Xem hình 4
~1200
~1200
Ha
Ha
et al
et al
., 2006
., 2006
BegoARev1
BegoARev1
ATHCCMDCHATCKTBCTiTGCAATCC*

1.83, BioEdit 7.0.0, MEGA 4.0 và gói phần mềm thương mại
DNASTAR.
Phần III. Kết quả nghiên cứu
Phần III. Kết quả nghiên cứu
3.1. Kết quả điều tra thu mẫu
3.1. Kết quả điều tra thu mẫu3.1.1. Kết quả điều tra bệnh trên cà chua
3.1.1. Kết quả điều tra bệnh trên cà chuaBảng 2: Kết quả điều tra tỉ lệ bệnh xoăn vàng lá trên cây cà chua
Bảng 2: Kết quả điều tra tỉ lệ bệnh xoăn vàng lá trên cây cà chua
TT Thời gian Địa điểm
Giai đoạn
sinh trưởng
Tỉ lệ bệnh
1 18/09/2008 Nam Hồng – Đông Anh – Hà Nội Ra quả non 1.00%
2 21/09/2008 Cổ Bi – Gia Lâm – Hà Nội Ra hoa đợt 1 3.96%
3 24/09/2008 Tiên Sơn – Bắc Ninh Ra hoa đợt 1 0.52%
4 27/09/2008 Đa Tốn – Gia Lâm – Hà Nội Ra hoa đợt 1 0.77%
5 30/09/2008 Yên Phú – Yên Mỹ – Hưng Yên Ra hoa đợt 1 4.00%
6 05/10/2008 Duyên Hà – Thanh Trì – Hà Nội Ra hoa đợt 1 0.50%
7 05/10/2008 Yên Mỹ – Thanh Trì – Hà Nội Ra hoa đợt 1 1.30%
8 28/10/2008 Đại học Nông nghiệp Hà Nội Cây non 4.00%