Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC .....
KHOA ....
Bài giảng
AutoCAD 2004 -
phần 2D
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
1
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
MỤC LỤC
Bài 1
GIỚI THIỆU CHUNG
I- GIỚI THIỆU AUTO CAD
- Auto CAD là chữ viết tắt của Automatic Computer Aided Design ( hoặc Automatic
Computer Aided Drafting ), nghĩa là thiết kế và vẽ với sự trợ giúp của máy vi tính.
- Auto CAD là phần mềm của hãng Auto Desk để thiết kế các bản vẽ xây dựng, cơ
khí, kiến trúc, điện ... Nó có thể vẽ được các bản vẽ 2 chiều, 3 chiều và tô bóng vật
thể.
- Phần mềm Auto CAD được giới thiệu lần đầu tiên vào tháng 11/ 1982 và đến tháng
12/ 1982 công bố phiên bản đầu tiên ( Release 1 ). Tháng 4/ 2003 Auto CAD2004 ra
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
2
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
đời chạy trong môi trường windows 2000, 98 và NT. Nó là một trong những phần
mềm sử dụng cho máy tính cá nhân.
1. Khởi động AutoCAD
Sau khi cài đặt AutoCAD, để khởi động ta chọn biểu tượng
trên hình 1 và nhấp hai lần phím trái của chuột. Nếu không có biểu
tượng này ta vào Progam và gọi AutoCAD2004
2. Màn hình Auto CAD:
4
Model and
Layout
Comand
Draw toolbar
Status bar
Menu bar
Modify toolbar
Scroll bar
Crosshairs cursor
User coordinate
System (UCS) Icon
drawing
area
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
nhở của Acad → Còn gọi là dòng nhắc ( Prompt line ).
Số lượng của dòng lệnh có thể định bằng 2 cách :
+ Dùng mũi tên hai chiều kéo lên hoặc xuống để thay đổi độ lớn dòng lệnh
+ Chọn Tools/ Option/ Display/ Text lines in command line window : Số lượng dòng
lệnh ( Mặc định là 3 ).
- Screen-menu : Danh mục màn hình : Nằm bên phải vùng đồ họa. Tắt mở bằng Tools/
Option/ Display/ Display screen menu.
- Toolbar : Các thanh công cụ ( Các Toolbars ), mỗi thanh chứa nhiều nút lệnh. Ta có
thể tắt mở các Toolbar bằng lệnh Toolbar đánh từ bàn phím hoặc từ View/ Toolbar...
- Scroll bar : Thanh cuốn dọc và ngang. Điều khiển sự ẩn hiện bằng Tools/ Option/
Display/ Display scroll bars in drawing window ( Mặc định là ON ).
3. Các phím chọn trong Auto CAD :
- Phím F1 : Lệnh Help
- Phím F2 : Chuyển đổi giữa màn hình text và màn hình graphic.
- Phím F3: Tắt mở chế độ truy bắt điểm thường trú ( Running OSnap )
1. Nhập theo tọa độ Đề các.
Nhập tọa độ tuyệt đối X,Y của điểm n theo gốc tọa độ (0,0). Chiều trục quy
định như hình 1.3
-Hình 1.3 -
2. Nhập theo tọa độ cực.
Nhập toạ độ cực của điểm (D<α) theo khoảng cách D (50) giữa điểm với gốc tọa độ
và góc nghiêng α (60
0
) so với đường chuẩn như hình 1.4
- Hình 1.4 -
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
7
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
III. THIẾT LẬP BẢN VẼ CƠ BẢN
1. Tạo bản vẽ mới
Để thiết lập bản vẽ mới ta có các cách thực hiện như sau:
- Vào File, từ menu sổ xuống ta chọn New
- Command: New ↵
- Ấn tổ hợp phím Ctrl + N
* Sau khi thực hiện lệnh New sẽ xuất hiện hộp thoại như hình 1.5
- Hình 1.5 -
Nếu ta chọn Metric và nhấn phím OK (hoặc Enter) thì giới hạn bản vẽ là
420x297 và đơn vị theo hệ Mét. Nếu chọn Imperial thì giới hạn bản vẽ là 12x9 và đơn
vị theo hệ Anh
* Trong hộp thoại Create New Drawing , khi chọn nút Use Wizard ta có thể thiết lập
bản vẽ mới với các kích thước khác nhau (hình 1.6)
- Hình 1.6 -
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
8
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
Để mở bản vẽ có sẵn có thể thực hiện bằng một trong các cách sau:
- Vào File, từ menu sổ xuống ta chọn Open
- Command: Open ↵
- Ấn tổ hợp phím Ctrl + O
Khi thực hiện lệnh Open, sẽ xuất hiện hộp thoại Select file (hình 1.12). Để mở
bản vẽ nào ta kích đúp chuột vào bản vẽ đó hoặc kích đơn vào bản vẽ đó và chọn nút
Open
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
11
- Hình 1.12 -
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
4. Định giới hạn bản - tỷ lệ bản vẽ
Để định giới hạn và tỷ lệ cho bản vẽ, thực hiện như sau:
- Command: Mvsetup ↵
Khi thực hiện lệnh Mvsetup, trên dòng lệnh Command sẽ xuất hiện dòng nhắc, và
thực hiện như sau:
- Enable paper space? [No/Yes] <Y>: Có yêu cầu khai báo chiều dày của giấy in hay
không, thông thường ta chọn là không. Khi đó từ dòng nhắc này ta chọn N ↵
- Enter units type [..../Metric]: Chọn đơn vị cho bản vẽ, nếu chọn đơn vị là hệ Mét thì
ta ấn M
- Enter the scale factor: Sẽ xuất hiện trang Edit, AutoCAD yêu cầu nhập tỷ lệ cho bản
vẽ. Ví dụ tỷ lệ là 1/100 thì tại dòng nhắc này ta nhập 100 ↵ (hình 1.13)
- Hình 1.13 -
- Enter the paper width: Nhập chiều rộng của khổ giấy mà ta định vẽ, ví dụ cần tạo
bản vẽ trên khổ giấy A3 thì tại dòng nhắc này đáp 420 ↵
- Enter the paper hght: Nhập chiều cao khổ giấy, tại đây nhập chiều cao khổ giấy A3
là 297 ↵
Sau khi nhập đủ các thông số về khổ giấy và tỷ lệ cho bản vẽ như trên thì trên
màn hình Cad sẽ xuất hiện một khung hình chữ nhật có kích thước 420x297, đó là
khổ giấy ,mà ta sẽ thực hiện các hình vẽ trên đó.
Thành phần nhỏ nhất trong AutoCAD được gọi là đối tượng (Object hoặc
entity) . Ví dụ một đối tượng ( object) có thể là đoạn thẳng (Line), cung tròn (Arc),
đường tròn ( Circle )...Hình chữ nhật vẽ bằng lệnh line gồm 4 đối tượng (4 Object )
Các lệnh vẽ tạo nên các đối tượng. Thông thường tên các lệnh vẽ trùng tên với
các đối tượng mà nó tạo nên (bằng tiếng Anh ). Trong AutoCAD các đối tượng 2D
được tạo có thể là các đường hoặc các hình.
Các đường có thể chia ra:
- Các đường thẳng: Line (đoạn thẳng), Pline (đa tuyến nhiều đoạn thẳng), Mline (các
đường thẳng song song), Ray (nửa đường thẳng), Xline (đường thẳng), Sketch (đường
là tập hợp các đoạn thẳng có chiều dài nhỏ liên tiếp)...
- Các đường cong bao gồm: Arc (cung tròn), Arc of ellipse (cung ellip, vẽ bằng lệnh
Ellipse), Polyline (đa tuyến - tập hợp các cung tròn), spline (đường cong đi qua các
điểm control point)
- Các hình là các đường kín không có chiều rộng: Crilcle (đường tròn), Ellipse (đường
elip), Polygon (hình đa giác đều), Rectang (hình chữ nhật), Point (hình dạng điểm)....
- Các hình dạng có chiều rộng: Solid 2D, Pline (đa tuyến có chiều rộng), Donut
(đường có chiều rộng)
Ngoài ra các đối tượng 2D của AutoCAD còn có thể chia ra: Đối tượng đơn
(Simple objects) hoặc đối tượng phức (Complex objects). Các đối tượng đơn bao
gồm: Point, Line, Arc, Circle, Xline, Ray...Các đối tượng đơn là các đối tượng không
thể phá vỡ thành các thành nhiều đối tượng đơn: Polygon (đa giác đều), Pline (đa
tuyến), Donut (hình vành khăn), Mline (các đường thẳng song song), Hatch (mặt cắt),
Dim (kích thước), Block (khối)....
Các đối tượng có thể là đa tuyến (Pline), được cấu tạo từ một hoặc nhiều phân
đoạn (segment) và liên kết thành một đối tượng duy nhất. Phân đoạn trong đối tượng
phức có thể là đoạn thẳng (Line), cung tròn (Arc),....
- Hình 2.1 -
Ví dụ trên hình 2.1 cho ta sự khác nhau giữa đối tượng đơn và đối tượng phức.
Hình chữ nhật nếu vẽ bằng lệnh Pline là một đối tượng, do đó khi ta dùng phím chọn
(PICKBOX) của chuột để chọn thì đường đứt sẽ xuất hiện trên tất cả các phân đoạn,
- Kích vào nút Line trên thanh công cụ Draw (hình 2.8)
- Hình 2.7 - - Hình 2.8 -
Sau khi đã thực hiện lệnh, ta sử dụng một trong các phương thức nhập toạ độ
điểm (đã trình bày trong bài 1). Đó là các phương pháp sử dụng toạ độ cực, toạ độ cực
tương đối, tọa độ cực tuyệt đối hay các phương thức truy bắt điểm (Objects Snap) sẽ
trình bày trong phần sau.
3. Vẽ đường tròn
Để vẽ đường tròn, có thể thực hiện một trong các cách sau:
- Vào draw, từ menu sổ xuống chọn Circle (hình 2.9)
- Command: C ↵
- Kích vào nút Circle trên thanh công cụ Draw (hình 2.10)
- Hình 2.9 - - Hình 2.10 -
Sau khi thực hiện lệnh sẽ xuất hiện dòng nhắc:
C Circle specify center point for circle or [3p/2p/Ttr (tan tan radius)]:
* Các lựa chọn
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
16
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
- Tại dòng nhắc này, nếu ta dùng chuột kích vào một điểm trên màn hình. Khi đó xuất
hiện dòng nhắc tiếp theo:
Specify radius of circle or [ Diameter] < >:
+ Nếu ta nhập một số thì đó chính là đường kính của đường tròn
+ Nếu ta đáp R ↵ và nhập một số thì đó chính là bán kính của đường tròn
- Nếu ta đáp 3P ↵ thì đường tròn sẽ đi qua 3 điểm mà ta dùng chuột xác định (hay sử
dụng các phương thức truy bắt điểm).
- Nếu ta đáp 2P ↵ thì đường tròn sẽ đi qua 2 điểm mà ta dùng chuột xác định (hay
sửu dụng các phương thức truy bắt điểm). Khoảng cách giữa hai điểm này chính là
đường kính của đường tròn.
- Nếu ta đáp TTR ↵ thì đường tròn được xác định bằng cách xác định hai đối tượng
mà nó sẽ tiếp xúc, đồng thời nhập bán kính của đường tròn cần vẽ vào
- Nếu ta đáp CSE ↵ thì cung tròn được xác định bằng
tâm (Center point), điểm đầu (Start point) và điểm cuối
(End point) (tương tự như SCE, nhưng điểm tâm được
xác định đầu tiên)
- Nếu ta chọn CSA ↵ thì cung tròn được xác định bằng
tâm (Center point), điểm đầu (Startpoint) và góc ở tâm
(Angle) (tương tự như SEA)
- Nếu ta đáp CSL ↵ thì cung tròn được xác định bằng tâm (Center point), điểm đầu
(Startpoint) và chiều dài cung (Length) (tương tự SCL)
5. Vẽ đa tyến
Để vẽ đa tuyến có thể thực hiện bằng một trong các cách sau:
- Vào draw, từ menu sổ xuống chọn Polyline (hình 2.13)
- Command: Pl ↵
- Kích vào nút Polyline trên thanh Draw (hình 2.14)
- Hình 2.20 - - Hình 2.21 -
Sau khi thực hiện lệnh sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Specify start point : Điểm bắt đầu của Pline
Curent line - width is 0 ( Chiều rộng hiện hành của Pline bằng 0 )
Specify next point or [Arc/ Close/ Halfwidth/ Length/ Undo/ Width]: < Nhập điểm tiếp
theo của phân đoạn thẳng của Pline
* Các lựa chọn :
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
19
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
Close : Đóng Pline bởi một đoạn thẳng
Halfwidth : Định nửa chiều rộng phân đoạn sắp vẽ ( hình 2.22a )
Starting halfwidth : Nửa chiều rộng đầu của phân đoạn
Ending halfwidth : Nửa chiều rộng cuối của phân đoạn
Width : Định chiều rộng phân đoạn sắp vẽ (hình 2.22b) (Tương tự như Halfwidth)
Starting Halfwidth Ending Halfwidth
- Kích vào nút Polygon trên thanh Draw (hình 2.24)
- Hình 2.23 - - Hình 2.24 -
Sau khi thực hiện lệnh, sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Enter number of sides < 4 > : Nhập số cạnh đa giác
Specify center of polygon or [Edge]: Nhập tọa độ tâm đa giác hoặc chọn lựa chọn
Edge.
Enter an option [Inscribed in circle/ Circumscribed about circle] < I >: Chọn vòng
tròn mà đa giác sẽ nội tiếp ( I ) ( hình 2.25a) hay ngoại tiếp ( C ) ( hình 2.25b )
Specify radius of circle : Nhập bán kính vòng tròn
Nếu ta chọn lựa chọn Edge → Vẽ đa giác bằng cách xác định cạnh của đa giác ( hình
2.18c ) → Dòng nhắc :
Specify first endpoint of edge : Tọa độ điểm đầu để xác định cạnh
Specify second endpoint of edge : Tọa độ điểm thứ hai
Center Center
First point Second point
a) Inscribed b) Circumscribed c) Edge
- Hình 2.25 -
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
21
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
7. Vẽ hình chữ nhật
Hình 2.26 Hình 2.27
Để vẽ đa hình chữ nhật, có thể thực hiện bằng một trong các cách sau:
- Vào draw, từ menu sổ xuống chọn Rectangle (hình 2.26)
- Comand: Rec ↵
- Kích vào nút Rectangle trên thanh Draw (hình 2.27)
Sau khi thực hiện lệnh, sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Specify first corner or [Chamfer/ Elevation/ Fillet/ Thicknees/ Width] : Vào điểm góc
của hình chữ nhật
→ Dòng nhắc: Specify other corner : Điểm góc đối diện của đường chéo hình chữ
).
* Các lựa chọn :
Specify other endpoint of axis: Nhập điểm cuối 2 của trục thứ nhất (điểm P
2
)
Specify distance to other axis or [Rotation] : Định nửa trục thứ hai bằng cách chọn
điểm P
3
hoặc nhập khoảng cách nửa trục, là khoảng cách từ điểm P
3
đến điểm
giữa của trục thứ nhất P
1
P
2
( tâm elíp) ( hình 2.31a ).
Trong nhắc nhở trên, nếu ta chọn Rotation (R) → Dòng nhắc :
Specify rotation around major axis : Góc quay của elíp quanh đường tròn trục lớn
( góc quay = 0 → đường tròn có đường kính = trục lớn P
1
P
2
) ( hình 2.31b )
a) b)
- Hình 2.31-
Center : Vào điểm tâm elíp → Dòng nhắc xác định các trục elíp ( Tương tự như trên
)
Arc : Cho phép vẽ cung elíp, Cung elíp được vẽ sẽ đi từ điểm đầu đến điểm cuối theo
ngược chiều kim đồng hồ. Đầu tiên ta định dạng elíp, sau đó định điểm đầu và điểm
9. Vẽ hình vành khăn
Để vẽ hình vành khăn, có thể thực hiện bằng một trong các cách sau:
- Vào draw, từ menu sổ xuống chọn Donut (hình 2.33)
- Comand: DO ↵
- Kích vào nút Donut trên thanh Draw (hình 2.34)
- Hình 2.33 - - Hình 2.34 -
Sau khi thực hiện lệnh, sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Specify inside diameter of donut : Nhập giá trị đường kính trong
Specify outside diameter of donut: Nhập giá trị đường kính ngoài
Specify center of donut or <exit> : Nhập tọa độ tâm hình vành khăn.
Specify center of donut or <exit>: Tiếp tục nhập tọa độ tâm hình vành khăn hoặc chọn
exit để kết thúc lệnh.
Biên soạn: Đỗ Đức Trung
24
Specify end angle or [Parameter/
Included angle]: Chọn một điểm là điểm
cuối của cung (end angle) bằng cách kích
chuột hoặc vào trị số một góc, đó là góc
quay từ điểm đầu của trục 1( điểm P
1
) tới
đường thẳng từ tâm đến điểm cuối của
cung
( chiều dương ngược kim đồng hồ)
angle = 90
0
Hình 2.32
Bài giảng AutoCAD 2004 - Phần 2D
* Chú ý: Hình vành khăn có được tô hay không, phụ thuộc vào biến Fill là On hay