PHÁƯN THỈÏ BA
THIÃÚT BË ÂIÃÛN TRUNG - CAO ẠP

Chỉång 10. DAO NGÀÕT

10.1. CẠC ÂËNH NGHÉA V CẠC ÂÀÛC TÊNH ÂIÃÛN CA
THIÃÚT BË ÂIÃÛN ÂỌNG NGÀÕT

1. Cạc âënh nghéa ca thiãút bë âiãûn âọng ngàõt
-Dao cạch li l thiãút bë âọng ngàõt cå khê, åí vë trê måí tảo nãn mäüt khong cạch cạch âiãûn. Chụng
cọ kh nàng måí hồûc âọng mảch nãúu dng âiãûn âọng måí khäng âạng kãø hồûc sỉû biãún thiãn âiãûn ạp giỉỵa
cạc âáưu cỉûc l khäng âạng kãø. Trong âiãưu kiãûn lm viãûc bçnh thỉåìng v báút thỉåìng (ngàõn mảch), dao cạch
li cọ thãø cho dng âiãûn chảy qua trong thåìi gian quy âënh.
-Khong cạch cạch âiãûn l khong cạch trong cháút khê hồûc cháút lng cọ cỉåì
ng âäü âiãûn mäi quy
âënh khi thiãút bë âọng ngàõt måí mảch. Âãø bo vãû ngỉåìi v thiãút bë chụng phi tha mn cạc âiãưu kiãûn âàûc
biãût v sỉû cọ màût ca nọ phi âỉåüc nháûn r khi thiãút bë âọng ngàõt åí vë trê måí .
-Cáưu dao l thiãút bë âọng ngàõt cå khê. Chụng khäng nhỉỵng dáùn v ngàõt dng âiãûn åí âiãưu kiãûn
bçnh thỉåìng trong lỉåïi âiãûn m cn dáùn dng âiãûn trong khong thåìi gian quy âënh v cọ kh nàng dáùn
dng âiãûn tàng cao åí c cạc âiãưu kiãûn báút thỉåìng ca lỉåïi âiãûn.
-Dao cạch li -cáưu dao l cáưu dao khi åí vë trê måí tha mn âỉåüc cạc u cáưu cạch li ca dao cạch
li.
-Ma
ïy ngàõt l thiãút bë âọng ngàõt cå khê cọ kh nàng dáùn, ngàõt dng âiãûn trong mảch åí âiãưu kiãûn
bçnh thỉåìng, dáùn trong thåìi gian quy âënh v ngàõt dng âiãûn tàng lãn trong mảch åí âiãưu kiãûn khäng bçnh
thỉåìng â xạc âënh (vê dủ ngàõn mảch).
-Cáưu dao näúi âáút l thiãút bë âọng ngàõt cå khê dng âãø näúi âáút v tảo ngàõn mảch. Chụng cọ kh
nàng chëu dng âiãûn åí âiãưu kiãûn khäng bçnh thỉåìng v khäng âi hi dáùn dng âiãûn lm viãûc bçnh
thỉåìng. Cáưu dao näúi âáút cọ kh nàng tảo dng âiãûn ngàõn mảch.
-Cáưu chy l thiãút bë bo vãû nhåì nọng chy mäüt hồûc nhiãưu âoản dáy chy, âỉåüc chãú tảo nhàò
m

-Âiãûn ạp âënh mỉïc: l giåïi hản trãn ca âiãûn ạp cao nháút ca lỉåïi m thiãút bë âọng ngàõt âỉåüc thiãút kãú. Âiãûn
ạp âënh mỉïc âỉåüc tiãu chøn họa.
-Âiãûn ạp âàût: Âiãûn ạp giỉỵa cạc âáưu cỉûc ca thiãút bë âọng ngàõt ngay trỉåïc khi âọng dng âiãûn.
-Âiãûn ạp phủc häưi: l âiãûn ạp xút hiãûn trãn cạc âáưu cỉûc ca thiãút bë âọng ngàõt hồûc cáưu chy sau khi dng
âiãûn bë ngàõt.
-Thåìi gian måí: l khong thåìi gian giỉỵa thåìi âiãøm ban âáư
u quy âënh ca thao tạc måí v thåìi gian phán
tạch tiãúp âiãøm häư quang åí táút c cạc cỉûc.
-Thåìi gian âọng: l khong thåìi gian giỉỵa thåìi âiãøm ban âáưu quy âënh thao tạc âọng v thåìi âiãøm táút c
cạc cỉûc ca tiãúp âiãøm chảm nhau.
-Trë säú chëu âỉûng: l giạ trë låïn nháút ca âải lỉåüng âàûc trỉng m thiãút bë âọng ngàõt âỉåüc phẹp âọng/càõt
nhỉng khäng lm hỉ hng tênh nàng. Trë säú chëu âỉûng êt nháút phi bàòng trë säú âënh mỉïc.
-Trë säú âënh mỉïc: l giạ trë ca cạc âải lỉåüng âàûc trỉng sỉí dủng âãø xạc âënh cạc âiãưu kiãûn váûn hnh m
thiãút bë âọng ngàõt âỉåüc thiãút kãú, chãú tả
o m nh sn xút cáưn phi âm bo.
-Trë säú tiãu chøn: l giạ trë âỉåüc âënh nghéa trong cạc quy âënh chênh thỉïc m cạc thiãút kãú thiãút bë phi
dỉûa vo:
+ Âiãûn ạp âënh mỉïc tiãu chøn : 3,6; 7,2; 12; 17,5; 24; 36; 52; 72,5; 100; 123; 145, 170; 245;
300, 362; 420; 525; 765 kV.
+ Dng âiãûn bçnh thỉåìng âënh mỉïc tiãu chøn: 200; 400; 630; 800; 1250; 1600; 2000; 2500;
3150; 4000; 5000; 6300A.
+ Dng âiãûn ngàõn hản âënh mỉïc tiãu chøn: 6.3; 8; 10; 12,5;16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80;
100kA.
-Âiãûn ạp chëu táưn säú ngưn âënh mỉïc: l trë säú hiãûu dủng ca âiãûn ạp xoay chiãưu hçnh sin åí táưn säú hãû
thäúng m cạch âiãûn ca thiãút bë phi chëu âỉûng trong thåìi gian 1 phụt åí cạc âiãưu kiãûn thỉí nghiãûm quy
âënh.
-Âiãûn ạp chëu xung sẹt âënh mỉïc: l giạ trë âènh ca âiãûn ạp xung sẹt tiãu chøn 1,2/50
µ
s m cạch âiãûn
ca thiãút bë phi chëu âỉûng.

.
ÅÍ vë trê måí , dao cạch li cọ âiãøm càõt giỉỵa hai trủ
tảo nãn khong cạch cạch âiãûn nàòm ngang. Bãû
quay cọ cå cáúu chëu âỉåüc âiãưu kiãûn thåìi tiãút v
khäng cáưn bo dỉåỵng äø bi. Bãû quay âỉåüc làõp trãn
bu läng cho phẹp âiãưu chènh chênh xạc hãû thäúng
tiãúp âiãøm mäüt khi thiãút bë thàóng hng v cng cho
php cọ dung sai sỉï cạch âiãûn. Cạc tay khåïp cáúu
trục bàòng nhäm hn cọ chi tiãút tiãúp âiãøm khäng bë
àn mn v thåìi gian láu khäng lm gim giạ trë
ca âiãûn tråí. Dao cạch li cọ âiãûn ạp U > 170 kV cọ
thãm thiãút bë khọa liãn âäüng trạnh cạc tay bë tạch
ra khi xy ra sỉû cäú dng ngàõn mảch låïn. Dáy dáùn
âiãû
n tåïi cạc âáưu quay âỉåüc bo vãû hon ton v
khäng cáưn bo dỉåỵng. Dao cạch li nhỉ hçnh 10-1,
cạc âáưu cao ạp cọ thãø quay 360
0
âm bo cho äúng hồûc dáy dáùn âỉåüc näúi theo phỉång báút k. Hãû thäúng
tiãúp âiãøm cọ cáúu trục häùn håüp âäưng thẹp våïi chm tiãúp âiãøm äm chàût. Chụng cọ måỵ khä bäi trån thỉåìng
xun v khäng cáưn bo dỉåỵng. Nãúu cáưn mäùi cỉûc dao cạch li cọ thãø âỉåüc trang bë mäüt hồûc hai cáưu dao
näúi âáút. C dao cạch li v cáưu dao näúi âáút âãưu cọ cå cáúu thao tạc khọa liãn âäüng âiãøm chãút. Nhỉ váûy âãư
phng sỉû thay âäøi vë trê khi lm viãûc åí tçnh húng nguy hiãøm nhỉ cọ ngàõn mảch, âäüng âáút hay giọ mảnh.


trãn.
1. Âãú khåïp xoay; 2. Khung; 3. Sỉï cäú âënh; 4. S
ỉï
quay; 5. Cáưn tiãúp âiãøm; 6. Âáưu cao ạp; 7. Cå cáúu thao
tạc; 8. Cáưu dao näúi âáút

2. Dao cạch li mäüt trủ tiãúp âiãøm âọng måí
Trong cạc trảm cao ạp v khi cọ
nhiãưu thanh gọp dao cạch li mäüt trủ (cn gi
l dao cạch li kiãøu mạy v thanh truưn hồûc
dao cạch li thàóng âỉïng) cho trong hçnh 10-3.
Âi hi diãûn têch màût bàòng nh hån so våïi cạc
loải dao cạch li khạc. Do váûy chụng âỉåüc sỉí
dủng räüng ri giụp lm gn hån så âäư trảm. Vë
trê âọng ngàõ
t âỉåüc thãø hiãûn r rng theo
khong cạch cạch âiãûn thàóng âỉïng. Âãú dao cạch li l khung, trãn âọ cọ sỉï âåỵ mang chi tiãút chênh cọ cå
cáúu thanh truưn v häüp säú. Lỉûc tạc âäüng âỉåüc sỉï quay truưn âãún häüp säú , tiãúp âiãøm treo âàût trãn thanh
gọp nàòm phêa trãn cao dao cạch li. Khi âọng hai thanh truưn ẹp chàût láúy tiãúp âiãøm treo, âỉåìng dáy cung
cáúp âỉåüc näúi våïi âáưu cao ạp trãn häüp säú.


116
Cạc phỉång ạn âàûc biãût ca dao
cạch li mäüt trủ â âỉåüc sỉí dủng tỉì láu trong
cạc trảm dng âiãûn mäüt chiãưu cao ạp
(HVDC). Mäùi cỉûc ca dao cạch li cọ cå cáúu
thao tạc riãng. Khi dao cạch li âọng cạc cáưn
thanh truưn thỉûc hiãûn chuøn âäüng khåïp
vo v âm bo gi chàût cạc tiãúp âiãøm treo,
tuy nhiãn trong mäüt säú trỉåìng håüp cọ xã
dëch do âiãưu kiãûn thåìi tiãút.

Hçnh 10-3Dao cạch li mäüt trủ kiãøu TFB, 245kV.
1.ÄØ bi quay; 2. Khung; 3. Sỉï âåỵ; 4. Sỉï quay; 5. Cå
cáúu thanh truưn; 6.Häüp säú; 7. Cå cáúu tạc âäüng; 8.
Cáưu dao näúi âáút; 9. Tiãúp âiãøm treo
3. Tiãúp âiãøm treo dng trong âọng ngàõt
dng âiãûn ca dao cạch li mäüt trủ
Trong cạc trảm âọng ngàõt ngoi
tråìi, viãûc thay âäøi thanh gọp khäng lm ngàõt
dng âiãûn cung cáúp nhỉng lm tàng cạc
dng âiãûn âọ
ng ngàõt khi thao tạc âọng måí
v cạc dng ny cọ thãø dáùn âãún lm tàng
nhiãût åí cạc tiãúp âiãøm dao cạch li v åí tiãúp

Hçnh 10-4: Âọng måí tiãúp âiãøm treo Hçnh 10-5: Âọng måí tiãúp âiãøm treo,
ngun liï hoảt âäüng ca âỉåìng dáùn hỉåïng så âäư ca ca bưng âọng ngàõt phủ.
1.Giạ âåỵ tiãúp âiãøm chênh; 2. Thanh tiãúp 1. Giạ âåỵ tiãúp âiãøm chênh; 3. Thanh tiãúp
âiãøm chênh; 3. Thanh tiãúp âiãøm phủ; 4. Cáưn âiãøm phủ; 11. M chäúng váưng quang 12.
láùy; 5. Thanh dáùn trãn; 6. Thanh dáùn dỉåïi Tiãúp âiãøm ténh; 13. Tiãúp âiãøm báût; 14. Chi
7. Tay truưn; 8. Thiãút bë giỉỵ; 9. Chi tiãút tiãúp tiãút l
m lãûch häư quang; 15. Táúm dáûp häư
xục tay truưn; 10. Trủ cạch âiãûn cọ l xo tråí quang khỉí ion; 16. Näúi liãn kãút mãưm;
vãư. 17. ÄØ bi quay

117