Những nguy cơ bệnh về răng
Nếu bị viêm xoang dai dẳng, nếu gặp chứng viêm da hay dị ứng không có
nguyên do, bạn cần phải tìm đến một... nha sĩ. Điều tưởng chừng rất vô lý này
chính là phát hiện mới nhất của giới y khoa. Một cái miệng không được chăm sóc
kỹ không chỉ khiến răng bị sâu mà vi khuẩn từ miệng có thể lan rộng khắp cơ thể.
Chúng rình rập, đợi khi cơ thể suy yếu để làm khởi phát đủ các loại bệnh và quật
ngã bệnh nhân.
500 loại mầm bệnh ở răng miệng
Cách đây chưa lâu, người ta mới hiểu rằng sâu răng và những bệnh vùng
quanh răng là những bệnh nhiễm khuẩn. Sự tiến bộ trong những năm gần đây về
miễn dịch học, sinh vật học hay sinh học phân tử đã làm thay đổi cách nhìn những
bệnh này. Một phương pháp hữu hiệu để ngừa sâu răng là hướng dẫn trẻ em cách
chải răng, đồng thời giải thích cho chúng biết những mảng vàng bám trên răng là
những khối vi sinh vật sẽ tăng trưởng và sinh sản nếu không bị trục xuất thường
xuyên. Dưới kính hiển vi, người ta nhận ra 500 loại mầm bệnh thường trực trong
miệng chúng ta.
Tất cả chúng ta đều có những tạp khuẩn cộng sinh đảm nhận chức năng bảo
vệ răng miệng. Nhưng trong đám vi sinh vật vô hại ấy luôn trà trộn một số loài
hiểm ác như streptocoque và những loại khác gây sâu răng nếu bám vào men răng
và khi có đường (đồ ngọt), chúng sẽ tiết ra những acid làm mất chất khoáng của
răng - bước đầu tiên trong việc gây sâu răng. Vệ sinh răng miệng kém (dù không
phải lý do duy nhất) cũng tạo nên sự mất cân bằng về số lượng vi sinh vật: kẻ hiền
mất đi, kẻ ác thay thế. Sự lão hoá của các mảng bám răng sẽ tạo thuận lợi cho sự
phát triển của bệnh: những lớp bề mặt nhận được oxy trong khi lớp sâu không
nhận được nữa. Tức là những tạp khuẩn bình thường hiếu khí bị thay thế bằng
những mầm bệnh kỵ khí, trong số đó có vi khuẩn Gram (-) gây những bệnh vùng
quanh răng.
Hôn nhau cũng nguy hiểm
Những tổn thất (sâu răng, phá huỷ mô) do các mầm bệnh gây ra sẽ tạo
lợi viêm, tạo thuận lợi cho sự hình thành các cục máu gây chứng huyết khối. Một
tài liệu y học của Mỹ xuất bản năm 2007 kết tội bệnh viêm quanh răng đã làm tăng
7,5 lần nguy cơ sinh sớm ở thai phụ và sinh ra những đứa trẻ dưới 2,5kg. Những
mầm bệnh ở răng lợi tiết ra nội độc tố, theo hệ tuần hoàn của người mẹ đến nhau
và làm tăng sự sản xuất prostaglandine trong nước ối, tạo thuận lợi cho sự co giãn
sớm cổ tử cung, gây nên tình trạng sinh sớm. Một răng sâu không được chữa trị
hay một áp-xe lợi có thể làm hại sự phát triển của phôi, gây sảy thai hay làm tăng
nguy cơ sốt sản. Vì vậy, phụ nữ có thai được khuyên nên chăm sóc răng cẩn thận.
Ruột, xoang, phổi cũng là nạn nhân của răng sâu
Theo đường máu không phải là lối lan truyền độc nhất của vi khuẩn. Nuốt
mủ cũng mở ra những xa lộ khác cho vi khuẩn: răng, lợi nhiễm khuẩn thường
xuyên tiết mủ mà khi người ta vô tình nuốt nó, nguy cơ lây nhiễm đường tiêu hoá
sẽ xảy ra ở bất kỳ nơi nào, từ thực quản đến trực tràng. Một vi khuẩn từ răng có
thể lan theo chuỗi: mầm bệnh đi vào ống dẫn tuyến nước bọt, gây viêm tuyến nước
bọt (bệnh quai bị). Một số mầm bệnh còn lên đến xoang: viêm xoang hàm do răng
là hậu quả của một quá trình nhiễm khuẩn từ một răng lan đến màng nhầy của
xoang. Xoang viêm biểu hiện bằng cảm giác đau dưới mắt, đau tăng lên khi ấn
vào, ho hay tiếp xúc với răng liên quan (thường là răng hàm thứ nhất hay răng tiền
hàm thứ hai ở hàm trên), xoang bị viêm nhanh chóng trở thành trạm tiếp sức cho
những mầm bệnh ác hiểm nhất và có thể lan đến tận hốc mắt, gây viêm giác mạc,
viêm kết mạc.
Theo đường hô hấp, một vi khuẩn ở khoang miệng có thể bị hít vào đến
cuống phổi, gây viêm phổi và viêm cuống phổi. Cũng vậy, một mối đe doạ thật sự
cũng xảy ra với bệnh nhân được đặt ống nội khí quản khi gây mê: ống xông đi qua
miệng không ở trạng thái hoàn hảo khiến vi khuẩn theo ống tiến đến phổi.
Nguy cơ đối với bệnh nhân được phẫu thuật