1
Chun k nng K s Công ngh thông tin
K s Công ngh thông tin c bn (phiên bn 01, 6-2002)
(đã đc chng nhn tng đng vi Chun k nng CNTT ca JITEC, Nht Bn)
Ni dung 1. Tng quan…………………………………..1
2. Các hot đng chính………………………..4
3. Tiêu chí k nng ………………………… 8
4. Khung kin thc …………………………..21 c thích nghi vào điu kin thc t ca Vit Nam trên c s
phiên bn ngày 19 tháng 3 nm 2001ca chun k nng k s CNTT Nht Bn
Bn rà soát nm 2003
Ban Qun lý Khu Công ngh cao Hoà Lc
Trung tâm sát hch CNTT và h tr đào to (VITEC)
và la chn nhng “k s” gii - tc nhng ngi có th chng
t đc nng lc hành ngh ca h qua công vic thc s,
đng thi đánh giá cao "các chun k nng k s CNTT" ca
JIPDEC mà trng tâm là các tiêu chí đ xác đnh xem công
vic yêu cu có đc thc hin mt cách tng xng hay
không.
1.2 Ý ngha và mc tiêu phát trin "Chun k nng CNTT"
Kt qu các điu tra Nht Bn và Vit Nam v nhân lc
CNTT cho thy mt vn đ quan trng cn đc gii quyt
trong gii công nghip và khi các c s đào to, đó là vic
xây dng các tài liu hng dn nhm xác đnh mt cách rõ
ràng v trình đ kin thc, k nng và nng lc mà nhân lc
CNTT cn đc trang b hoc b sung nhm đáp ng vi mong
mi ca gii công nghip và nhu cu xã hi.
Ngoài vic cn thit đ xác đnh trình đ kin thc, k nng và
nng lc phi trang b cho các k s CNTT - nhng ngi làm
vic thc s trong gii công nghip, nhng hng dn này còn
cn thit đ xác đnh các mô hình k s CNTT đc tha nhn
trên trng quc t, và các cách thc mà trng hc hoc c s
đào to cn trin khai trên c s ca các mô hình đó.
Mt ví d v hng dn là "Chun k nng k s CNTT" do
Trung tâm công ngh trng đim thuc vùng Tây Bc M
(NWCET) phát trin. ó là mt phn ca "Các chun k nng"
do B Lao đng M xây dng.
"Chun k nng CNTT" đc xây dng nh mt công c đ
gii quyt vn đ nêu trên, và áp dng đi vi mi loi hình sát
hch k s CNTT nh mt tiêu chun đ đánh giá k nng ca
ngi k s đc đào to bi dng. Vic áp dng chun k
nng có ý ngha quan trng đi vi gii công nghip trong vic
Chun k nng CNTT gm 3 loi thông tin k thut mô t
di đây. Trong chun này, chun k nng cho tng ngi
đc thit lp theo phân loi tng ng vi loi hinh sát
hch
(1) Các hot đng ch cht
Phn này mô t các công vic là quan trng nht đi vi
mi loi hình sát hch. Nó mô t “vai trò và công vic”
trong 1) trên chuyên sâu hn.
(2) Tiêu chí k nng
Phn này mô t kin thc và k nng gì cn đc s
dng khi thc hin các hot đng ch cht trong (1)
trên và đng thi mô t các tiêu chí v hiu nng đ xác
đnh cn phi đt đc nhng kt qu gì. Nó mô t “các
mc đ k thut cn thit” trong mc 2) trên.
(3) Khung kin thc
Phn này mô t mt cách h thng các kin thc chung
không ph thuc vào loi hình sát hch và kin thc
cn thit đ thc hin các hot đng ch cht trong (1)
trên. ng thi nó cng bao gm “phm vi sát hch”
nh trong 3) trên.
1.4 Hình nh v k s CNTT c bn và các chun k nng.
Chun k nng KS CNTT c bn đc chun b đ áp dng
khung chun k nng KS CNTT nói chung cho các KS
CNTT c bn.
(1) Hình nh v k s CNTT c bn
Trong mt d án phát trin h thng thông thng, KS
CNTT c bn nhn các bn thit k bên trong t các KS
thit k và phát trin. Sau đó, h chun b tài liu thit k
chng trình di s ch đo ca ngi qun lý d án và
Hỡnh 2.1 Qui trỡnh cụng vic phỏt trin h thng chung cho KS
c bn, KS thit k v phỏt trin v KS h thng ng dng.
Mi hot ng li tip tc c phõn thnh cỏc cụng vic chi
tit hn gi l nhim v. Chun k nng ny th hin qui
trỡnh cụng vic phỏt trin h thng theo mu nh sau:
Hot ng Nhim v Nột chớnh trong cụng vic
1-1 nhim v 1 ...
1-2 nhim v 2 ...
1. Hot ng 1
1-3 nhim v 3 ...
2-1 nhim v 1 ...
2-2 nhim v 2 ...
2-3 nhim v 3 ...
2. Hot ng 2
xác đnh yêu cu ca ngi dùng, phân tích vn đ ca h thng hin ti và yêu cu
mi ca ngi dùng (gm nghiên cu các mc điu tra, tin hành điu tra, phân loi kt
qu điu tra, nhu cu h thng hoá, điu kin ban đu, gii hn, nghiên cu gii pháp và
phm vi h thng hoá)
1-2 Xác đnh phm vi công vic Xác đnh mc tiêu và phm vi ca d án, c tính và th hin các ngun tài nguyên cn
thit đ đt đc yêu cu ca ngi dùng nh thi gian, tài liu, và nng lc (gm c mc
tiêu và phm vi h thng hoá, chc nng h thng, yêu cu v công vic, t chc và ngi
dùng, cu hình h thng, điu kin thit k, các mc kim tra cht lng, môi trng phát
trin và các tác đng d tính)
1-3 Xác đnh yêu cu h thng hoá T liu hoá các yêu cu h thng hoá và làm rõ các yêu cu đó (xác đnh các yêu cu nh
th tc x lý qui trình, yêu cu d liu vào/ra, yêu cu v chc nng h thng và hiu nng,
yêu cu v thit b giao din ngoi vi, yêu cu v CSDL, và yêu cu chuyn đi h thng)
1-4 Xác đnh yêu cu an toàn bo
mt
Xác đnh yêu cu an toàn và bo mt tng ng vi tng loi him ho và chính sách bo
mt.
1.5 Xác đnh yêu cu vn hành Tách ra và xác đnh yêu cu vn hành
1.6 Xác đnh yêu cu duy trì Tách ra và xác đnh yêu cu duy trì
1.7 Thit lp tiêu chí đánh giá hiu
nng
Xác đnh mc đ hiu nng cn thit ca h thng và các đim chính ca tiêu chí đánh giá
hiu nng.
1.8 Xác đnh yêu cu kim th La chn phng pháp lun kim th và xác đnh phm vi th nghim và ngi thc hin
vic kim th.
1. Phân tích yêu cu
ca ngi dùng và
xác đnh nhu cu h
thng hoá
1-9 Chun b và xem xét đc t yêu
3-6 Thit k đc t kim th h
thng
Thit lp chính sách kim th h thng tng ng vi yêu cu h thng hoá và kin trúc h
thng, sau đó thit k đc t kim th h thng trên c s các yêu cu c bn v kim th
và t liu hoá li.
3. Thit k h thng
(thit k ngoài)
3-7 Chun b và xem xét tài liu
thit k h thng
Chun b đc t thit k h thng và cùng xem xét vi ngi dùng.
4-1 Thit k thành phn phn mm Chia h thng thành các thành phn và xác đnh đc t chc nng và giao din cho mi
thành phn . xác đnh tính ph thuc gia nn h thng và các thành phn (thit k giao
din gia các thành phn ca phn mm. Thêm vào đó, thit k các thành phn liên quan
ti chc nng bo mt và CSDL mc cao hn)
4-2 Thit k CSDL vt lý Chuyn CSDL logic thành CSDL vt lý.
4-3 To và kim th mu
(prototype)
To và kim th mu, và kim tra tính phù hp đi vi yêu cu ngi dùng và hiu nng.
4-4 Thit k đc t kim th thành
phn
Thit k đc t kim th thành phn trên c s yêu cu kim th.
4. Thit k thành
phn (thit k trong)
4-5 Xem xét thit k thành phn
phn mm
Xem xét tài liu thit k thành phn phn mm cùng vi ngi dùng. 6
7-1 Cài đt phn mm Chun b k hoch cài đt phn mm và cài đt sn phm phn mm hoàn chnh tng ng
k hoch cài đt
7-2 H tr kim thchp nhn ca
ngi dùng
H tr ngi dùng thc hin vic xem xét đ chp nhn sn phm đa ra và kim th chp
nhn
7. H tr cài đt h
thng
7-3 ào to, hun luyn và h tr
ngi dùng
ào to, hun luyn và h tr ban đu cho ngi dùng 7
8-1 Chun b k hoch kim th Chun b k hoch kim th tng th và trình bày chính sách kim soát cht lng trong
giai đon xác đnh yêu cu h thng hoá. Chun b k hoch kim th cho giai đon thit
k và thc hin trên c s k hoch kim th tng th
8-2 Chun b các th tc kim th Xác đnh yêu cu kim th và chun b đc t kim th. Chun b th t và d liu kim
th xây dng chng trình kim th nu cn.
8-3 Thc hin kim th Kim th theo đc t kim th. Nu gp li, hiu chnh li trong lnh và kim th li.
8. Các hot đng
chung đi vi kim
th
8-4 Ghi nhn kt qu kim th và
phê duyt
T liu hoá kt qu kim th, xem xét chúng, đánh giá tính phù hp và trình phê duyt.
Ghi chú 1: Thit k ngoài tng ng vi “3- Thit k h thng” và thit k trong tng ng vi “4- Thit k thành phn ”.
Ghi chú 2: Thit k kin trúc h thng đc bao gm trong “3- Thit k h thng”
9
[Tiêu chí k nng cho KS c bn – t 5-1 đn 8-4]
Stt Nhim v Tiêu ch hiu nng Kin thc cn thit K nng cn thit
1. Phân tích yêu cu ngi dùng và xác đnh nhu cu h thng hoá
1-1 Thu thp phân tích thông
tin đ xác đnh yêu cu ca
ngi dùng
• chi tit các yêu cu phi tin cy và
phn nh tình hình thc t
• phng pháp thu thp ngun tin và
yêu cu cn đúng đn
• thông tin chính xác và hoàn ho
• thông tin đc thu thp bng các k
thut phng vn chun do đn v quy
đnh
• thông tin đc thu thp mt cách
hiu sut và liên tc
• yêu cu ca ngi dùng đc phân
tích đúng đn và các yêu cu di lp
cng đc thuyt phc
• kin thc v chi tit công vic
và gii hn ca ngi dùng
• kin thc v các phng pháp
thu thp thông tin
• kin thc v các phng pháp
phân tích
• Kh nng xác đnh các ngun thông
in chính v yêu cu ca ngi dùng
đúng, đ và đn gin
• Kin thc
• v môi trng h thng
• kin trúc h thng, phn cng
và mm
• tính hin hu ca các tài
nguyên và thi hn d án
• tính s ngày/ngi
• hn ch k thut
• công ngh phân tích ri ro
• K nng
• vit tài liu v phm vi yêu cu ca
ngi dùng mt cách rõ ràng
• đàm phán vi nhng ngi đt hàng
v tiêu chí cn đt đi vi d án h
thng hoá
• c tính s ngày/ngi đi vi mi
mc công vic trong d án h thng
hoá
• c tính trng thái hoàn thành ca qui
trình phát trin
• điu tra, phân tích và so sánh các sn
phm có trên th trng và xác đnh
tính áp dng đc đi vi h thng
• to tài liu theo nhng ràng buc v
k thut
• suy ngh mi vic mt cách tng th
bo mt
• yêu cu bo mt tng thích vi
chính sách bo mt ca đn v
• yêu cu bo mt ca ngi dùng đi
vi h thng đc xác đnh hoàn toàn
• yêu cu bo mt đi vi thit k phi
hoàn ho
Kién thc v
• ri ro trong bo mt
• chính sách bo mt ca đn v
• đm bo an toàn bo mt cho
mng
• đm bo tính toàn vn ca d
liu
• bin pháp bo mt (kim soát
truy nhp, mã hoá, xác thc,
bc tng la) và các công c
do đ an toàn bo mt
K nng
• phân tích các d liu quan trng
• xác đnh các loi ri ro
• phn ánh yêu cu bo mt ca ngi
dùng thành yêu cu bo mt ca h
thng
• áp dng các công ngh hiu qu ti
các yêu cu
1.5 Xác đnh yêu cu vn hành
• yêu cu vn hành h thng (th t
vn hành, ch đ vn hành, bin pháp
chng tht bi, đào to, hun luyn)
liu hoá li đúng, đ và đn gin
• Kin thc v yêu cu h thng
• Kin thc v xác đnh yêu cu
hiu nng ca h thng
Nng lc
• đánh giá tiêu chí đánh giá hiu nng
• xác đnh kh nng đáp ng tiêu chí
đánh giá hiu nng
• đ xut các hng mc cn thit đ
đm bo hiu nng
1.8 Xác đnh yêu cu kim th
• Phng pháp kim th hoàn ho
đc la chn
• Phm vi kim th đc xác đnh rõ
• K hoch kim th đc t liu hoá
Kin thc v
• Phng pháp kim th
• Công c kim th
Nng lc
• Xác đnh các hng mc kim th có
tt di vi yêu cu ngi dùng hay
không
• Kim tra vic thc hin các yêu cu
h thng
• qun lý các vn đ khi kim th
1-9 Chun b và xem xét đc t
yêu cu
• Quan đim xem xét đc trình bày
cho mi ngi tham gia
• Kt qu xem xét đc t liu hoá
• Xác đnh qui mô, kích c, đ phc
tp ca d án
• La chn mô hình vòng đi phn
mm tng thích vi d án
2-2 Chun b môi trng
phát trin
• Phn cng và mm (gm c công c,
ngôn ng, phn mm lp gia, và...)
đáp ng yêu cu ngi dùng đc la
chn
• Kin thc v phn cng và
mm (gm c công c, ngôn
ng, phn mm lp gia, và...)
• Nng lc la chn phn cng và mm
ti u (gm c công c, ngôn ng,
phn mm lp gia, và...)