Chăm sóc sản phụ sau sinh thường
Khoảng thời gian 6 tuần sau sanh (thời kỳ hậu
sản), các cơ quan trong cơ thể người mẹ, nhất là
những cơ quan sinh dục sẽ dần dần trở về trạng
thái bình thường như trước khi có thai trừ tuyến
vú vẫn tiếp tục phát triển để tiết ra sữa.

Trong khoảng thời gian này, có những vấn đề cần
theo dõi là sự thu hồi tử cung, sự tiết sản dịch, sự lên
sữa và tiết sữa, những thay đổi tổng quát khác và
phát hiện nhiễm trùng hậu sản.

* Sự thu hồi tử cung

Bình thường ngay sau khi lấy nhau ra, tử cung co hồi
thành một khối cầu an toàn.

Ngày đầu sau sanh, đáy tử cung cao khoảng 13cm
trên khớp vệ, trung bình mỗi ngày nhỏ đi 1cm.

Sau ngày thứ 12 – 13, tử cung thu hồi nhỏ nằm trong
vùng chậu, không còn sờ thấy đáy tử cung trên bụng
nữa.

Sự thu hồi tử cung ở con so nhanh hơn ở con rạ, ở
người cho con bú nhanh hơn ở người không cho con
bú.

Khi tử cung bị nhiễm trùng, sự thu hồi tử cung sẽ
chậm hơn bình thường.



Sau khi sinh, lượng sữa non tăng dần lên. Vào
khoảng ngày thứ 3 sau sinh có hiện tượng lên sữa (ở
người đẻ con so là từ 3-5 ngày, người đẻ con rạ là từ
2-3 ngày sau đẻ). Sản phụ sẽ thấy vú căng cứng, đau
nhức, có thể sốt nhẹ (38 – 38,5 0C), đôi khi kèm nhức
đầu, khó chịu. Tình trạng căng sữa có thể kéo dài 24
– 48 giờ, sau đó sữa thực sự chảy ra. Nếu căng sữa
nên cho trẻ bú thường xuyên hơn, bú đúng cách và
vắt sữa dư.

* Những thay đổi tổng quát

- Bình thường, tổng trạng sản phụ tốt, thân nhiệt bình
thường (trừ lúc lên sữa có thể có sốt nhẹ). Sản phụ
có thể có rét run sau khi sinh do sự mất nhiệt và mệt
mỏi khi rặn sanh, rét run ngắn hạn và mau hết.

Sau sinh, sản phụ có thể cảm giác lạnh và trẻ cũng
cần hơi ấm vì trẻ mới sinh dễ mất nhiệt ra môi trường
ngoài nên phải giữ ấm đủ cho cả con và mẹ. Tuy
nhiên, ở các nơi nhiệt độ môi trường cao, việc nằm
hơ lửa như xưa là không cần thiết, đôi khi còn có thể
mang lại những điều tai hại như làm mẹ và con đổ mồ
hôi suốt cả ngày làm cho cơ thể mất nước, da ẩm
thường xuyên khiến bị hăm lở, vi trùng dễ phát triển
gây viêm da hoặc gây ra tai nạn ngoài ý muốn như
tàn lửa có thể gây phỏng cho mẹ và con nếu sơ ý...
Nếu ở những nơi lạnh như ở vùng núi, cao nguyên
hay vào mùa đông lạnh có gió bấc... sản phụ có thể