Đề thi học sinh giỏi quốc gia lớp 12 (1997-1998)
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đà Nẵng 1
!"#$%&#%'(#)&*%#+&,&#-./(#+&0#
123#45#6778##9#*:;#%'(#4<<=#94<<>#
Môn : Hoá Học, Thời gian 180 phút, Ngày thi : 14/3/1998
(Bả ng A là m tấ t cả các bài, bả ng B không là m những câ u có dấ u
(*)
)
Bà i I
1. Cho 4 dẫn xuất clo của hidrocacbon, chúng đều có công thức phân tử C
4
H
9
Cl
a. Viết công thức cấ u tạo thu gọn và gọi tên 4 chất đó theo danh pháp thông dụng và IUPAC. Sắp xếp
chúng theo trậ t tự tăng dần nhiệ t độ sôi. Giả i thí ch.
b.
(*)
Cho dẫn xuất clo mạch không nhánh ở trên tác dụng với clo (chiếu sáng) theo tỉ lệ mol 1:1. Trì nh
bày cơ chế phản ứng. Cho biết sả n phẩm nào chiếm tỉ lệ cao nhất. Giải thí ch.
2. Viết công thức cấu trúc các đồng phân của :
a. C
3
H
5
Cl
b. ClCH=(C=)
n
CHCl, với n = 1, 2, 3

Bài II

#?@A
2.
(*)
Iotbenzen được điều chế với hiệu suất phản ứng cao theo sơ đồ phản ứng sau :
C
6
H
6
+ I
2
+ HNO
3


C
o
50
C
6
H
5
I + NO + NO
2

Cho biết vai trò của HNO
3
? Nêu tên cơ chế phản ứng.

Bài III
1. Viế t phương trì nh phản ứng xả y ra trong các trường hợp sau (A, B, C, D, E, G, H, I, K, L viết dạng công

ddKMnO

C

ddHCl
D


o
tOHCHHOCH
,
22
E
c. o-CH
3
C
6
H
4
CH
3

0
t dư,
4
ddKMnO

G

ddHCl

2. Hy phân biệ t 4 aminoaxit sau (có giải thí ch), biết rằ ng phòng thí nghiệm cáo các loại giấ y quỳ, dung
dịch NaNO
2
, dung dịch HCl, dung dịch NaOH, C
2
H
5
OH và các dụng cụ cần thiế t.
a.
CH
3
CH COOH
NH
2
(Ala)

b.
(CH
2
)
2
CH COOH
NH
2
(Glu)
HOOC

c.
(CH
2

có ánh sángmặt trời, khi đun nóng. Hy viết các phương trình phản ứng để minh hoạ các tính
chất đó.
3. Có các dung dịch (bị mất nhn) : (a) BaCl
2
; (b) NH
4
Cl ; (c) K
2
S

; (d) Al
2
(SO
4
)
3
; (e) MgSO
4
; (g)
KCl ; (h) ZnCl
2
. Được dùng thêm dung dịch phenolphtalein (khoảng pH chuyển màu từ 8 - 10)
hoặc metyl da cam (khoảng pH chuyển màu từ 3,1 - 4,4). Hy nhận biết mỗi dung dịch trên, viết
phương trình phản ứng ion (nếu có) để giả thích.
4. Tìm cách loại sạch tạp chất có trong khí khác và viết phương trình phản ứng xảy ra : (a) CO có
trong CO
2
; (b) H
2
S có trong HCl ; (c) HCl có trong H

o
của chúng.
(a) Zn[Hg(SCN)
4
] + IO
3
-
+ Cl
-
ICl + SO
4
2-
+ HCN + Zn
2+
+ Hg
2+
.
(b) Cu(NH
3
)
m
2+
+ CN
-
+ OH
-
Cu(CN)
2
-
+ CNO

c. Tính thể tích khí thu được ở 27,3
o
C, 1atm trong sự điện phân. Đề thi học sinh giỏi quốc gia lớp 12 (2000-2001)
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đà Nẵng 2

Câu IV (4 điểm)
1. Sunfuryl diclorua SO
2
Cl
2
là hoá chất phổ biến trong phản ứng clo hóa. Tại 350
o
C, 2 atm phản
ứng :
SO
2
Cl
2 (k)
! SO
2 (k)
+ Cl
2 (k)
(1)
có K
P
= 50.
a. Hy cho biết đơn vị của trị số đó và giải thích : hằng số cân bằng K

3
NH
2
+ H
+
CH
3
NH
3
+
K = 10
10,64

CH
3
COOH ! CH
3
COO
-
+ H
+
K = 10
-4,76Câu V (3,5 điểm)
Phản ứng : S
2
O
8

0 1,000
20 0,752
50 0,400
80 0,010
Dùng số liệu đó, hy tính tôc độ trung bình của phản ứng (1)

Đề thi học sinh giỏi quốc gia lớp 12 (2000-2001)
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đà Nẵng 1

!"#$%&#%'(#)&*%#+&,&#-./(#+&0#
123#45#6778#9:ảng#;<#=#*>?#%'(#5@@@#=#5@@4#
Môn : Hoá Học, Thời gian : 180 phút, Ngày thi : 13/3/2001

Câu I (5 điểm)
1. Xuất phát từ brombenzen chứa
14
C ở vị trí số 1 và các hoá chấ t vô cơ cần thiế t không chứa
14
C,
hy điều chế các hợp chất thơm chứa
14
C ở vị trí số 3 : (a) anilin, (b) iotbenzen, (c) axit benzoic
2. Hoà n thà nh cá c sơ đồ phản ứng sau và gọi tên cá c sả n phẩ m từ A đến F :
Benzen (1 mol)

32
),1(

Xincodinin (X) có công thức cấu tạ o :

N
CHOH
N
CH CH
2
9

Đó là đồng phân lập thể ở C
9
của xinconin (Y)
1. Hy ghi dấ u ! và o mỗi nguyê n tử cacbon bấ t đối và khoanh vòng tròn nguyê n tử nitơ có tí nh
bazơ mạnh nhất trong phân tử X.
2. Cho từ từ dung dịch HBr và o X ở nhiệt độ phòng rồi đun nhẹ, sinh ra các sản phẩm chí nh là A
(C
19
H
23
BrON
2
), B (C
19
H
24
Br
2
ON
2
), C (C

5
COCl và o X và Y thu được sản phẩm dều có công thức C
26
H
26
N
2
O
2
(đặ t là F và G ).
F và G có đồng nhất (cùng một chất) hay không ? Chúng có nhiệt độ nóng chả y giống hay khác
nhau ? Tại sao ?

Câu III (4 điểm)
1. Có một hỗn hợp protit gồm pepsin (pH
I
= 1,1), hemoglobin (pH
I
= 6,8) và prolamin (pH
I
= 12,0).
Khi tiến hà nh điện di dung dịch protit nêu trê n ở pH = 7,0 thì thu được ba vết chấ t (xem hì nh) :
Xuất phát

Cực (+)
" " "
Cực (-)
A B C
Cho biế t mỗi vế t đặc trưng cho protit nào ? Giải thí ch.
2. Khi thuỷ phân hoàn toàn 1 mol tripeptit X thu được 2 mol axit glutamic HOOC-(CH

D-glucoz và D-fructoz, còn khi thủy phân nhờ enzim khác sẽ nhận được saccaroz.
Metyl hoá 1 mol melexitoz rồi thuỷ phâ n sẽ thu được 1 mol 1,4,6-tri-O-metyl-D-fructoz và 2 mol
2,3,4,6-tetra-O-metyl-D-glucoz.
1. Hy viế t công thức cấu trúc của melexitoz. Viế t công thức cấ u trúc và gọi tên hệ thống của
turanoz.
2. Hy chỉ ra rằng việ c không hì nh thành fomandehit trong sả n phẩ m oxi hóa bằng HIO
4
chứng tỏ
có cấu trúc furanoz hoặc piranoz đối với mắt xí ch fructoz và piranoz hoặc heptanoz (vòng 7
cạ nh) đối với mắ t xí ch glucoz.
3. Cần bao nhiêu mol HIO
4
để phân huỷ hai mắt xí ch glucoz có cấu trúc heptanoz và sẽ nhận được
bao nhiêu mol axit fomic ?

Câu V (2,5 điểm)
1. Clorofom tiế p xúc với không khí ngoà i á nh sáng sẽ bị oxi hoá thà nh photgen rấ t độc. Để ngăn
ngừa độc người ta bảo quản clorofom bằng cách cho thêm một lượng nhỏ ancol etylic để chuyển
photgen thành chất không độc.
Viế t phương trì nh phản ứng oxi hóa clorofom bằng oxi không khí thành photgen, phản ứng của
photgen với ancol etylic và gọi tê n sả n phẩm.
2. Đun nóng vài giọt clorofom với lượng dư dung dịch NaOH, sau đó nhỏ thêm và i giọt dung dịch
KMnO
4
thấy hỗn hợp xuất hiệ n màu xanh. Viết phương trì nh phản ứng và giả i thí ch sự xuất hiện
màu xanh.
3. Khi tiến hà nh điều chế axit lactic từ andehit axetic và axit xianhidric, ngoài sả n phẩ m mong
muốn còn thu được hợp chất X (C
6
H