Kinh nghiệm chăm sóc vải thiều trồng ở đất đồi Tân Yên
Ảnh minh họa
Quy trình này áp dụng cho giống vải thiều chính vụ đã bước vào thời kỳ kinh doanh. Được
xây dựng thành lịch áp dụng trong một năm tính từ thời điểm thu hoạch xong quả năm
trước đến khi đựơc thu hái quả năm sau, tương ứng từ 15/6 năm trước đến 15/6 năm sau.
Mốc thời gian dưới đây chỉ là tương đối do còn phụ thuộc thời tiết ấm - rét, khô - ẩm từng
ăm có thể tăng giảm 5-10 ngày, nồng độ các loại thuốc hoá học sử dụng cho cây vải áp
dụng theo hướng dẫn ghi trên nhãn gói thuốc.
Lịch thực hiện ở các giai đoạn cụ thể như sau:
1. Giai đoạn ngay sau khi thu hoạch quả 15/6 đến 30/6: lúc này vườn cây vừa thu hoạch
song, tán cây sơ xác, một số đầu cành không cho quả đã chớm bật lộc, trong tán mầm cành
vượt chớm bật, khi đó cần thực hiện các biện pháp sau:
Tỉa bỏ những cành già cỗi, cành khuất, mầm cành vượt trong tán ngoài mong muốn. Cắt
bấm phần ngọn những đầu tán lá ( phần cuống hoa, cuống chùm quả còn sót lại) để tạo tán
tròn đều, tạo điều kiện để mầm lộc thu mọc đồng thời cùng lúc.
2. Giai đoạn từ sau 30/6 đến 15/7: lúc này vườn cây vừa được cắt tỉa thông thoáng, khi đó
cần bón phân thúc lộc hè và thu.
Về cách bón: Cần đào 6-10 rạch mỗi rạch dài 0,5-1,0 m: rộng 20-30 cm, sâu 20-25 cm ở vị
trí vành tán cây theo hình chiếu. Tiến hành rải phân hoá học xuống dưới, phân chuồng
hoặc phân xanh lên trên rồi lấp đất đậy kín phân.
Loại phân: bón phân ở thời điểm này để phục hồi và phát triển rễ, lá nên chủ yếu dùng loại
phân giàu đạm và lân như: Urê, Suppe lân, đồng thời cần bón thêm phân chuồng hoặc phân
xanh. Ngoài ra có thẻ dùng phân NPK có hàm lượng đạm, lân cao như (NPK 16-16-8) và
phân vi sinh để thay thế 1 phân đơn.
Về lượng bón: Tuỳ theo độ màu mỡ của đất, năng suất qủa vừa thu hoạch trước đó hoặc
sức sinh trưởng của cây (thể hiện thông qua màu sắc bộ lá) để quyết định lượng bón, trung
bình có thể áp dụng theo mức sau: Urê 0,3-0,5 kg + Suppe lân 0,5-1 kg + phân chuồng 5-
10 kg/10m2 tán lá.
3. Giai đoạn từ sau 15/7 đến 31/10: đây là giai đoạn phát trển bộ lá chuẩn bị cho vụ quả
năm sau. Giai đoạn này, thông thường cứ 40-45 ngày thì cây vải trẻ khoẻ sẽ ra được một
đợt lộc. Trong thời kỳ 1/7 đến 31/8 là lúc cây vải ra lộc hè: Đợt lộc hè 1 ra cuối tháng 6

cm để chặt đứt bớt 1 phần lớp rễ tơ đang hoạt động mạnh. Thời điểm cuốc khi lớp lá non
của cây vải ra trong tháng 10 bắt đầu chuyển sang dạng lá bánh tẻ.
Đồng thời tuỳ theo sức sinh trưởng của cây để khoanh tiện từ 1-3 vòng tròn/cành (cây xanh
đậm tốt lá tiện nhiều vòng và ngược lại). Vòng khoanh này cách vòng khoanh kia từ 1-
2cm. Chú ý dùng dao sắc mỏng tiện vừa hết lớp vỏ, không được bóc bỏ vỏ để lộ phần lõi
gỗ, vị trí tiện tại chỗ cành đạt đường kính từ 2-4cm (những cành bé hơn hoặc cằn cỗi thì
không tiện thời điểm khoanh cành là ngay sau khi cuốc xong gốc).
* Đối với cây có sức sinh trưởng khoẻ nhưng phát lộc chậm (Đợt lộc thu ra vào cuối tháng
9) triển vọng còn ra tiếp 1 đợt lộc đông vào tháng 11 thì khi lớp lá ra trong tháng 9 chuyển
từ mầu xanh non sang dạng lá bánh tẻ phải thực hiện ngay 3 biện pháp kỹ thuật nêu ở trên.
Nhưng chú ý cần cuốc vành tán rộng và sâu hơn, tiện khoanh cành nhiều vòng hơn. Ngoài
ra có thể còn áp dụng thêm các biện pháp kỹ thuật sau:
Nếu sau 18/11 dương lịch cây mới chớm nhú lộc đông thì dùng thuốc diệt cỏ (Ron star)
phun với nồng độ như trừ cỏ lúa diệt mầm lộc ngay.
Nếu còn thấy cây ra tiếp mầm lộc nào thì phải ngắt bỏ (bằng kéo hoặc tay bấm). Chú ý khi
cắt lộc đông thì lên cắt sớm trước lúc lá lộc xoè ra, chỉ cắt 3/4 phần mầm non phía trên, để
chừa lại 1 phần cuống phía dưới nơi tiếp giáp với phần cành đã ra kỳ trước.
Đối với cây vải trung tuổi sức sinh trưởng hạn chế hoặc cây trẻ nhưng phát triển kém:
những cây này không có khả năng ra lộc đông thì không áp dụng các biện pháp tiện cành
hoặc ngắt lộc.
5. Giai đoạn từ 25/12-25/2 năm sau: lúc này vườn vải ở thời kỳ phân hoá phát triển chùm
hoa nhưng chưa đến thời điểm nở hoa đực. Năm nào có mùa đông lạnh và khô thì có nhiều
thuận lợi cho việc phân hoá hoa để có thể cho nhiều hoa, nếu năm nào có mùa đông ấm và
ẩm thì cây có ít hoa. Ở giai đoạn này cần chú ý : khi vườn vải có cây bắt đầu phát mầm hoa
ở ngọn, lúc mầm hoa dài trên 5,0cm cần kiểm tra xem có lá kèm xuất hiện đồng thời với
mầm nụ không. Nếu có phải kịp thời ngắt bỏ riêng lá kèm đó ngay.
Tiến hành bón phân thúc hoa: Lượng bón dùng 0,15 kg Urê + 0,5-1 kg lân + 0,1-0,2 kg kali
để bón cho 10m2 tán . Ngoài ra có thể dung phân NPK loại dầu lân ít đạm, ít kali như
NPK(5-10-3) để bón.
Cách bón tốt nhất để cây sử dụng được phân ngay và có hiệu quả cao là bỏ riêng rẽ từng

phân tưới nước đầy đủ và đúng cách sẽ cho quả to, mẫu mã đẹp, giá trị được nâng lên rõ
rệt. Các biện pháp kỹ thuật cần áp dụng như sau:
*Sau khi vải đậu quả được 10 đến 15 ngày cần bón bổ sung phân đạm và ka ly để quả vải
có vỏ dày sau này quả lớn ít bị nứt và duy trì mầu sắc lá khoẻ đảm bảo nuôi quả tốt. Lượng
bón: dùng 0,1-0,2 kg urê bón cho 10m2 tán. Cách bón rắc đều urê vào trong tán cây sau đó
bơm nước đẫm cho tan phân và đủ ngấm ẩm. Sau khi bón phân đạm bổ sung khoảng 5
ngày cần bơm thêm 1 đợt nước. Ngoài ra có thể dùng các loại phân giàu đạm như: phân gia
cầm, phân chuồng, phân NPK… để bón thêm hoặc thay thế. Chú ý lượng phân bón lúc này
nhiều ít tuỳ thuộc vào độ sai quả của từng cây để sử dụng cho phù hợp. Đối với những loại
phân này cần rải lên bề mặt phía trong tán cây rồi phủ kín bằng một lớp đất mỏng.
* Sau khi bón đạm từ 15-20 ngày (khoảng từ mùng 1 đến 10 tháng 4) lúc này quả vải to
bằng hạt lạc thì tiến hành bón kali nuôi quả lần 1, sau lần 1 khoảng 15-20 ngày thì bón kali
nuôi quả lần 2. Lượng bón này tuỳ theo độ sai quả và loại đất (nếu là đất cát thì bón nhiều
hơn) mức trung bình mỗi lần bón 0,1-0,2 kg/10m2 tán. Cách bón: rải đều kali vào trong
bóng tán cây rồi bơm nước khắp bề mặt cho tan phân và ngấm ẩm.
Riêng đối với những cây sai quả, hoặc cây già, cằn yếu có thể bón tăng cường thêm 1 đợt
phân nữa vào khoảng 10-20/5 (trước khi thu quả khoảng 15 ngày). Lượng phân bón dùng
thêm 0,15 kg urê + 0,1-0,2 kg kali/10m2 tán, bón theo cách rải đều kali vào trong bóng tán
cây rồi bơm nước tưới ẩm.
Vào thời điểm giữa tháng 5 thông thường sẽ xuất hiện 1 lứa sâu đục cuống quả vải, vì vậy
nhà vườn cần chủ động phun phòng bằng các loại thuốc đặc hiệu nhanh phân huỷ như:
Rengent; Shecpa liều lượng theo hướng dẫn ở vỏ bao bì.
8. Giai đoạn từ 25/5 đến 15/6: đây là thời kỳ vải chín, quả chuyển dần từ hồng sang chín
đỏ và phẳng các gai. Chủ vườn chỉ nên thu hoạch khi quả vải đã chín đỏ hoặc chín trắng
(có vỏ rất mỏng, mặt trong vỏ xuất hiện các chấm hồng) vì lúc này quả vải đạt độ đường
lớn nhất, có trọng lượng cao nhất mẫu mã đẹp.