Viết kịch bản phim như thế nào?
Ngày nay, việc viết một kịch bản dễ dàng hơn rất nhiều so với thời máy
đánh chữ Lanier. Nhờ những tiến bộ trong phần mềm viết kịch bản, bạn có thể
dùng thời gian, đáng lẽ dành cho học cách viết theo đúng khuôn mẫu Hollywood,
để chăm chút cho cốt truyện, trau chuốt lời thoại hoặc cấu trúc của nó.
Có nguời cho rằng viết kịch không bằng việc sáng tác một tiểu thuyết lớn
nhưng nó không hề dễ hơn. Dù thế nào, việc sản xuất ra một bộ phim cũng là một
quá trình hợp tác, đòi hỏi những người tham gia viết phải tạo ra một văn bản, có
khuôn mẫu, độ dài, chú giải nhất định, gọi là kịch bản.
Tài liệu này sẽ giúp bạn làm quen với khuôn mẫu kịch bản, những quy ước,
quy luật cần biết. Bạn có thể sẽ gặp những từ như “đừng”, “tránh”, “… trừ khi bạn
là đạo diễn”, tốt nhất, hãy ghi nhớ lấy chúng. Khi đã quen với việc viết kịch bản,
bạn sẽ hiểu tại sao nhưng khuôn khổ của văn bản này không cho phép giải thích
sâu hơn.
Học viết kịch bản bao gồm rất nhiều yếu tố, song tôi hy vọng những thông
tin cơ bản dưới đây sẽ là tạo đà cho ước muốn của bạn, bao gồm những thông tin
giúp tác phẩm của bạn được đọc. Mong rằng nó sẽ được dựng thành phim.
Phim luôn có những trở ngại, XUNG ĐỘT. Đây chính là trọng tâm của một
bộ phim. Ai đó muốn một thứ gì, nhưng người và vật cứ chắn ngang đường của
người này khi anh ta cố đạt mục tiêu đặt ra. Đôi lúc, trở ngại này xảy ra đối với cả
người hùng và nhân vật phản diện và mục đích cuối cùng đều quan trọng với cả
hai bên, như trong phim Jingle All the Way. Arnold Schwarzenegger và Sinbad
giành giật với nhau một món quà giáng sinh cho cậu con trai. Cả hai đều không
được phép thua cuộc. Trở ngại và xung đột có thể được thể hiện dưới dạng vật
chất hoặc tinh thần. Tuy nhiên, chúng phải hiện diện trong câu chuyện của bạn,
nếu không, bạn chẳng có chuyện nào cả. Hầu hết các câu chuyện hay, nhân vật
chính cũng mang trong mình một xung đột nội tâm, những thứ thuộc về tâm trí,
tinh thần của họ, chỉ có thể được giải quyết trước thời điểm cô/anh ấy đạt được kết
quả - tức là mục tiêu vật chất của câu chuyện. Một số người gọi con quỷ nội tâm
này là “ma” trong khi những người khác gọi đó là “vết thương”.
Bạn cũng cần có móc câu. Đây là một thuật ngữ trong khi viết bài hát, nó
hội họa, âm nhạc, múa và thi ca. Điện ảnh được dùng để nói đến những bộ phim
trình chiếu ở rạp, khác với những phim truyền hình. Vì lý do đó, từ "màn bạc" hay
"màn ảnh lớn" cũng được dùng để chỉ điện ảnh (màn ảnh rạp chiếu phim có màu
trắng), phân biệt với truyền hình, được gọi là màn ảnh nhỏ.
Trong tiếng Việt, các phim điện ảnh được gọi là "phim nhựa", phân biệt với
phim video. Nhưng thực tế, phim nhựa không phải là chất liệu duy nhất của điện
ảnh. Có những phim dùng chất liệu video đã được làm lại để trình chiếu ở rạp và
ngược lại, một số phim truyền hình cũng sử dụng chất liệu phim nhựa. Đặc biệt
với sự phát triển của kỹ thuật số, có cả những phim điện ảnh và phim truyền hình
đều dùng công nghệ này.
2. Các vị trí khác trong nhóm quay phim
Nhà quay phim ( Camera Operator )
Đạo diễn hình ảnh có phải là nhà quay phim không?
Câu trả lời là "phải". Trong những đoàn làm phim nhỏ, Đạo diễn hình ảnh
vẫn hay đảm nhận việc ghi hình. Nhưng nhà quay phim không phải lúc nào cũng
là Đạo diễn hình ảnh. Nhà quay phim thường sử dụng ánh sáng từ các hướng khác
nhau để quay cận cảnh mặt diễn viên. Đôi lúc trong những cảnh nhiều máy quay
phim ở các góc độ, họ không sử dụng ánh đèn nào cả. Nhà quay phim điều khiển
máy quay, kiểm tra và chịu trách nhiệm về các đoạn phim đã thực hiện: ánh sáng,
góc nhìn, hình ảnh và sự diễn đạt âm thanh. Họ cần nắm rõ cấu tạo của máy quay
và thường giải quyết những vấn đề kỹ thuật xảy ra trong suốt quá trình làm phim.
Đạo diễn hình ảnh thì thạo sử dụng ánh sáng với nhiều kiểu và độ nhoè
khác nhau. Trong những cảnh hoành tráng, đạo diễn hình ảnh thường quản lý
nhiều nhà quay phim lo riêng về các chuyển động của máy quay. Sự khác biệt giữa
hai chức danh, ngoài kinh nghiệm và kỹ thuật, còn nằm ở khoản lương họ nhận
được.
Trong những đoàn làm phim lớn sẽ có thêm:
+ Trợ lý quay phim thứ nhất ( Focus Fuller ) - thay ống kính, giữ máy quay
hoạt động theo đúng chế độ, giữ nguyên mục tiêu khi máy quay chuyển động,
đánh dấu vị trí diễn viên đứng và đo khoảng cách từ vật thể đến ống kính.
Trợ lý ánh sáng ( Best Boy )
Trong những đoàn làm phim lớn sẽ có trợ lý ánh sáng. Trợ lý làm việc chủ
yếu với đạo diễn hình ảnh và là cánh tay phải của người phụ trách ánh sáng. Công