Luận văn
Chất lượng nhân lực
của Tổng công ty xây
dựng công trình giao
thông 8, Nguyên nhân
và hướng biện pháp
nâng cao
1
Mục Lục
L I NÓI UỜ ĐẦ .......................................................................................................3
PH N 1Ầ .....................................................................................................................4
C S LÝ LU N V CH T L NG NHÂN L C C A DOANH NGHI PƠ Ở Ậ Ề Ấ ƯỢ Ự Ủ Ệ .........4
Ho t ng c a doanh nghi p v nhân l c i v i ho t ng c a doanh ạ độ ủ ệ à ự đố ớ ạ độ ủ
nghi p trong kinh t th tr ng.ệ ế ị ườ ..............................................................................4
a. B n ch t v m c ích c a ho t ng c a doanh nghi p trong kinh t th ả ấ à ụ đ ủ ạ độ ủ ệ ế ị
tr ng.ườ ......................................................................................................................4
a. B n ch t, các lo i v v trí, vai trò c a nhân l c i v i ho t ng c a ả ấ ạ à ị ủ ự đố ớ ạ độ ủ
doanh nghi p trong kinh t th tr ng.ệ ế ị ườ ...................................................................5
Ch t l ng nhân l c c a doanh nghi p.ấ ượ ự ủ ệ ...............................................................7
a. B n ch t, s c n thi t ph i m b o v ph ng pháp nh n bi t, ánh giá ả ấ ự ầ ế ả đả ả à ươ ậ ế đ
ch t l ng nhân l c c a doanh nghi p.ấ ượ ự ủ ệ .................................................................7
b. Các y u t t o nên nh h ng (nhân t ) n ch t l ng nhân l c c a ế ố ạ ả ưở ố đế ấ ượ ự ủ
doanh nghi p.ệ .........................................................................................................10
PH N 2Ầ ...................................................................................................................15
ÁNH GIÁ TH C TR NG CH T L NG NHÂN L C Đ Ự Ạ Ấ ƯỢ Ự .....................................15
C A T NG CÔNG TY XÂY D NG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 8 Ủ Ổ Ự ................15
VÀ BI N PHÁP NÂNG CAOỆ ...................................................................................15
2
2.1. ánh giá th c tr ng ch t l ng nhân l c c a T ng công ty xây d ng công Đ ự ạ ấ ượ ự ủ ổ ự
trình giao thông 8 .................................................................................................15
a. Khái quát chung v T ng công ty xây d ng công trình giao thông 8 ề ổ ự ............15
chất lượng nguồn nhân lực hiện có của Tổng công ty xây dựng Công trình giao thông
8, từ đó đưa ra một số giải pháp có tính định hướng nhằm hoàn thiện và nâng cao chất
lượng nhân lực cho Tổng công ty xây dựng Công trình Giao thông 8.
Nội dung chính của bài tiểu luận gồm có 2 phần:
PHẦN I: Cơ sở lý luận về chất lượng nhân lực của doanh nghiệp
PHẦNII: Đánh giá thực trạng chất lượng của Tổng công ty công trình giao
thông 8 và hướng biện pháp nâng cao chất lượng nhân lực cho Tổng công ty xây
dựng Công trình Giao thông 8
PHẦN 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC CỦA DOANH NGHIỆP
Hoạt động của doanh nghiệp và nhân lực đối với hoạt động của doanh nghiệp
trong kinh tế thị trường.
a. Bản chất và mục đích của hoạt động của doanh nghiệp trong kinh tế thị
trường.
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển
nhất định phải có các phương án kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế. Để đứng vững và
phát triển trong điều kiện có sự cạnh tranh gay gắt, doanh nghiệp phải nắm bắt và
đáp ứng được tâm lý và nhu cầu của người tiêu dùng sản phẩm có chất lượng cao,
giá thành hạ, mẫu mã phong phú. Muốn vậy, các doanh nghiệp phải giám sát tất cả
các quá trình từ khâu mua hàng đến khâu tiêu thụ hàng hoá để đảm bảo việc an toàn
và tăng tốc độ luân chuyển vốn, giữ uy tín với các bạn hàng, thực hiện đầy đủ nghĩa
vụ với Nhà nước, cải thiện đời sống vật chất tinh thần của cán bộ công nhân viên,
doanh nghiệp có lợi nhuận để tích luỹ mở rộng phát triển sản xuất kinh doanh.
Trong giai đoạn hiện nay, khoa học kỹ thuật hiện đại, nền kinh tế tăng trưởng
như vũ bão, danh giới giữa các nước ngày càng lu mờ trong xu thế hội nhập toàn
cầu hoá, mở ra một thế giới cạnh tranh khốc liệt buộc các doanh nghiệp phải biết sử
dụng nguồn nhân lực của mình để có ưu thế, đảm bảo sự tồn tại và phát triển.
Chính vì vậy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong mỗi doanh nghiệp đang
trở thành vấn đề cấp bách. Thực hiện công việc này rất tốn kém về sức lực và vật
4
5
Trong phạm vi một doanh nghiệp, con người trước hết là yếu tố cấu thành nên
doanh nghiệp, làm cho doanh nghiệp tồn tại được thông qua việc điều hành hoạt
động của doanh nghiệp và là yếu tố quyết định sự thắng bại của doanh nghiệp đó.
Một doanh nghiệp có tồn tại và đứng vững được trong thị trường cạnh tranh khốc
liệt như hiện nay hay không đều phụ thuộc vào khả năng thực hiện công việc của
người lao động trong doanh nghiệp.
Trong xu thế của nền kinh tế hội nhập toàn cầu hiện nay, các sản phẩm hàng
hóa tiêu dùng đòi hỏi chất lượng phải tốt, giá cả phải thấp nhất, có sức cạnh tranh
với hàng ngoại nhập, đồng thời mẫu mã phải đẹp và thay đổi kịp thời với nhu cầu
của khách hàng…Phải đáp ứng đầy đủ các nhu cầu trên thì các doanh nghiệp mới
có thể phát triển được và có được vị trí nhất định trên thị trường. Để làm được điều
này, doanh nghiệp phải có một đội ngũ công nhân lành nghề, đủ trình độ để nắm
bắt nhanh chóng, kịp thời những công nghệ tiên tiến, hiện đại để áp dụng vào quá
trình sản xuất của doanh nghiệp nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản
phẩm. Doanh nghiệp có đội ngũ cán bộ giỏi, ổn định cũng sẽ giảm thiểu những chi
phí phát sinh không đáng có trong sản xuất (số sản phẩm hỏng sẽ giảm, máy móc ít
gặp sự cố hơn, giảm chi phí cho việc thuê mướn thợ sửa chữa…). Ngay cả khi các
quá trình sản xuất của doanh nghiệp được trang bị bằng phần lớn dây chuyền sản
xuất tự động thì doanh nghiệp đó vẫn cần những lao động giỏi để vận hành hệ
thống dây chuyền đó. Chính vì vậy nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là một yếu
tố đầu vào quan trọng nhất, có lợi thế cạnh tranh nhất, trực tiếp tạo ra lợi nhuận cho
doanh nghiệp và đóng góp một phần cho xã hội.
Tóm lại nguồn nhân lực là một yếu tố đầu vào không thể thiếu được của bất
kỳ doanh nghiệp, tổ chức nào – nếu thiếu yếu tố đầu vào này thì sẽ không tồn tại tổ
chức hay doanh nghiệp. Bởi vậy cho nên chất lượng nguồn nhân lực trong một tổ
chức ( doanh nghiệp ) sẽ phản ánh sự phát triển , vị trí của tổ chức ( doanh nghiệp )
đó trên thương trường ở hiện tại cũng như trong tương lai.
Mặt khác như trên đã trình bày, nhân lực là nguồn lực có trong mỗi con người
bao gồm thể lực và trí lực. Thể lực phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của con
7
khía cạnh như: Chi phí cho nguồn nhân lực trong một tổ chức là chi phí khó có thể
dự toán được, lợi ích do nguồn nhân lực tạo ra không thể xác định được một cách
cụ thể mà nó có thể đạt tới một giá trị vô cùng to lớn. Nguồn nhân lực trong một tổ
chức vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho hoạt động của tổ chức. Nguồn nhân lực
là yếu tố cơ bản cấu thành nên tổ chức, là điều kiện cho tổ chức tồn tại và phát triển
đi lên. Vì vậy một tổ chức được đánh giá mạnh hay yếu, phát triển hay tụt hậu phụ
thuộc phần lớn vào chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức đó.
Trong điều kiện xã hội phát triển như ngày nay, nhu cầu của con người ngày
càng đòi hỏi cao hơn với tiêu chí là giá cả không ngừng giảm xuống, chất lượng
sản phẩm không ngừng được cải tiến. Vì vậy các doanh nghiệp muốn tồn tại phải
chú trọng đến việc đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao hàm lượng chất xám có
trong một sản phẩm, nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm nhưng
vẫn đảm bảo chất lượng. Làm được điều này đòi hỏi phải có đội ngũ với nhân viên
năng động, luôn bám sát nhu cầu thị hiếu của khách hàng, kịp thời đáp ứng nhanh
nhất theo sự thay đổi đó.
Mặt khác ngày nay khoa học kỹ thuật thay đổi rất nhanh chóng, vòng đời công
nghệ cũng như các sản phẩm có xu hướng ngày càng bị rút ngắn. Bởi vậy doanh
nghiệp luôn phải đảm bảo có đội ngũ nhân viên đáp ứng kịp thời với sự thay đổi
đó.
Chính vì các lý do trên, nên có thể khẳng định rằng việc nâng cao chất lượng
cho nguồn nhân lực trong một tổ chức là vô cùng quan trọng và cần thiết đối với
bất kỳ tổ chức nào. Một lực lượng lao động chất lượng cao luôn là lợi thế cạnh
tranh vững chắc cho các doanh nghiệp. ở một khía cạnh khác, đầu tư vào con người
được xem là cách đầu tư hiệu quả nhất, quyết định khả năng tăng trưởng nhanh,
bền vững của một doanh nghiệp, đảm bảo khả năng lành nghề của đội ngũ công
nhân, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và giảm bớt tai nạn lao động.
Muốn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phải kết hợp được đồng thời hiệu
quả của 3 quá trình : Thu hút, sử dụng và đào tạo phát triển nguồn nhân lực trong
đó đặc biệt coi trọng công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực
9
động thực chất là sử dụng thể lực và trí lực có trong từng cá nhân người lao động.
Bởi vậy cho nên cũng có thể hiểu thực chất của công tác quản lý nguồn nhân lực là
quá trình tạo ra các điều kiện cần thiết và thuận lợi cho người lao động đảm bảo về
mặt thể lực và phát huy được tối đa mặt trí lực đóng góp cho tổ chức.
b. Các yếu tố tạo nên ảnh hưởng (nhân tố) đến chất lượng nhân lực của doanh
nghiệp.
+ Mức độ sát đúng của kết quả xác định nhu cầu nhân lực cho hoạt động của
doanh nghiệp: giúp cho các doanh nghiệp sẽ đảm bảo được đầy đủ về số lượng và
chất lượng người làm việc phù hợp với yêu cầu của công việc.
Muốn vậy doanh nghiệp cần phải phân tích, đánh giá các kết quả đạt được của
từng cá nhân cũng như tập thể người lao động trong doanh nghiệp, từ đó sẽ dự đoán
khả năng đáp ứng yêu cầu công việc của người lao động trong thời gian sắp tới.
Sau đó căn cứ vào nhiệm vụ của kế hoạch sản xuất kinh doanh trong thời gian tới,
sự thay đổi công nghệ, mức hao phí lao động, mức phục vụ cùng các định biên cần
thiết khác, các nhà quản lý lao động sẽ xác định nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp
trong những năm tiếp theo sao cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp được tiến
hành bình thường và tiết kiệm tối đa lượng lao động hao phí để sản xuất ra sản
phẩm.
Nhân tố này giúp cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nắm được thực chất đội
ngũ người lao động, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn cũng như các tiềm năng
cần được khai thác của đội ngũ lao động để có thể nâng cao tốc độ phát triển sản
xuất của doanh nghiệp. Ngoài ra giúp cho các doanh nghiệp chủ động dự kiến
được số nhân lực cần phải bổ sung thay thế do yêu cầu của sản xuất ( do thay đổi
công nghệ sản xuất sản phẩm, do mở rộng quy mô sản xuất..), và các nguyên nhân
khách quan khác (số lao động nghỉ hưu, số lao động ra đi khỏi doanh nghiệp..).
+ Mức độ hấp dẫn của chính sách và hợp lý của tổ chức tuyển dụng: Chất
lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào quá trình tuyển mộ,
tuyển chọn vì thông qua quá trình này doanh nghiệp sẽ tuyển được những lao động
có chuyên môn phù hợp với công việc của mình, hơn nữa người lao động được
nghiệp cần xây dựng được chương trình đào tạo thích hợp với khả năng, nhu cầu
của mình.
Doanh nghiệp nào xây dựng được chương trình đào tạo thích hợp và linh hoạt
doanh nghiệp đó sẽ có được đội ngũ lao động chất lượng cao.
+ Mức độ hấp dẫn của chính sách và hợp lý của tổ chức sử dụng: phân công
lao động, đánh giá đãi ngộ: doanh nghiệp cần đánh giá tình hình thực hiện công
việc của từng người lao động trên cơ sở so sánh với các tiêu chuẩn đã được xây
dựng từ trước, đồng thời có sự thảo luận lại việc đánh giá đó đối với từng người lao
động.
Đánh giá thực hiện công việc là công tác quản lý không thể thiếu của bất kỳ
doanh nghiệp nào vì đó là cơ sở để đảm bảo rằng các quyết định nhân sự của
doanh nghiệp đưa ra là hoàn toàn khách quan và công bằng đối với người lao động.
Thông qua đánh giá thực hiện công việc người lao động sẽ làm cho đạo đức cũng
như thái độ làm việc của người lao động trở nên tốt hơn, các nhà quản lý sẽ nắm
bắt được năng lực, triển vọng của từng cá nhân từ đó có thể điều chỉnh các biện
pháp quản lý, đào tạo, sử dụng lao động cho phù hợp góp phần nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.
Người lao động nào khi bắt đầu đi làm điều đầu tiên họ quan tâm đó là họ
được trả công như thế nào cho công việc mà họ sẽ đảm nhận, các khoản phúc lợi
của doanh nghiệp có phong phú không.v.v.. Trong thực tế những lao động giỏi
thường lựa chọn những doanh nghiệp có mức lương cao, các khoản phụ cấp và
khuyến khích đa dạng và phong phú. Vì vậy để thu hút và giữ chân được những lao
động giỏi gắn bó với doanh nghiệp ngoài việc tạo cho họ những cơ hội thăng tiến
và phát triển bản thân thì điều đầu tiên các doanh nghiệp cần quan tâm đó là trả
lương và các khoản khuyến khích có tính hấp dẫn đối với họ song vẫn đảm bảo
được lợi ích cho doanh nghiệp. Tính hấp dẫn thể hiện ở việc mức thù lao mà doanh
nghiệp trả cho người lao động phải bằng hoặc cao hơn mức lương mà thị trường lao
động sẵn sàng trả cho cùng một công việc đó, các hình thức thù lao phong phú, đặc
biệt là phải đảm bảo được tính công bằng.
12