HC VIN CÔNG NGH BU CHÍNH VIN THÔNG SÁCH HNG DN HC TP
KINH T VI MÔ
(Dùng cho sinh viên h đào to đi hc t xa)
Lu hành ni b
HÀ NI - 2006
HC VIN CÔNG NGH BU CHÍNH VIN THÔNG


Chng 2: Lý thuyt cung - cu
Chng 3: Lý thuyt v hành vi ngi tiêu dùng
Chng 4: Lý thuyt v hành vi ca doanh nghip
Chng 5: Cu trúc ca th trng
Chng 6: Th trng các yu t sn xut
Chng 7: Nhng tht bi ca th trng và vai trò ca Chính ph
Vi kt cu gm 7 chng nh  trên, v ni dung c bn thng nht vi chng trình
quy đnh ca b giáo dc và đào to cho đi tng đi hc qun tr kinh doanh môn hc “kinh
t vi mô”.
Mi chng đc kt cu thành 4 phn: Phn gii thiu chng nhm gii thiu khái
quát ni dung ca chng và yêu cu đi vi ngi hc khi nghiên cu chng đó. Phn ni
dung chng, đc biên son theo trình t, kt cu ni dung ca môn hc mt cách c th, chi
tit, đn gin giúp cho ngi hc có th nm bt ni dung mt cách nhanh chóng. Phn tóm
tt ni dung và nhng vn đ cn nghi nh, nhm mc đích nhc li các thut ng then cht,
ni dung ct lõi ca chng. Phn bài tp và câu hi cng c lý thuyt, phn này gm các câu

2
hi cng c lý thuyt, câu hi la chn câu tr li đúng, gii thích và bài tp. ây là phn
luyn tp khi hc viên đã nghiên cu song ni dung ca mi chng.
Tp tài liu hng dn hc tp môn kinh t vi mô cho đi tng đi hc t xa, ln đu
tiên đc biên son, nên không tránh khi nhng sai sót. Rt mong nhn đc các ý kin
đóng góp ca bn đc và các thày cô giáo.
Xin trân trng cám n!

Tác gi
Ths Trn Th Hoà


s khan him các ngun lc, và các ngun lc trong t nhiên thì hu hn, còn nhu cu ca xã
hi ca cá nhân thì rt đa dng và phong phú. Làm th nào đ sn xut ra nhng hàng hoá và
dch v phc v tt nht nhu cu ca xã hi, trong gii hn ngun lc đó. ây là tin đ đ ra
đi kinh t hc.
Kinh t hc vi mô và kinh t v mô là hai phân ngành ca kinh t hc, ra đi là khoa hc
ca lý thuyt la chn đ gii quyt các vn đ kinh t ca mi mt xã hi, mi mt c ch
kinh t trong mi quc gia.
 chng này, cng gii thiu v ni dung và phng pháp nghiên cu ca kinh t vi
mô, kinh t doanh nghip, gii thiu v doanh nghip và nhng vn đ c bn ca kinh t
doanh nghip. Hn th, còn gii thiu khá chi tit ca lý thuyt la chn kinh t. ây là tin
đ c bn ca các phân tích kinh t vi mô, vn đ c bn ca vic la chn phng án sn
xut kinh doanh ca các doanh nghip trong môi trng kinh doanh thay đi.
Khi nghiên cu xong chng này, ngi hc cn phi nm và hiu đc các vn đ lý
thuyt và vn dng đ x lý các câu hi và bài tp vn dng lý thuyt đã hc.
- Phân bit s khác nhau ca kinh t vi mô và v mô
- Ni dung ch yu ca kinh t hc vi mô
- Phng pháp nghiên cu ca kinh t hc vi mô
- Lý thuyt l chn kinh t
- Doanh nghip và các vn đ c bn ca kinh t doanh nghip.
NI DUNG
1.1. KINH T HC VÀ KINH T HC VI MÔ
1.1.1. Kinh t hc và nn kinh t
Nn kinh t th gii đã chng kin s phát trin vô cùng mnh m trong sut th k
qua. Giá tr ca ci và s phong phú ca hàng hoá và dch v đã tng lên rt nhiu.Có rt
nhiu quc gia tr nên rt giàu có. Tuy nhiên còn nhiu quc gia khác li rt nghèo. Nhng
mt thc t kinh t luôn tn ti  mi ni và mi lúc đó là s khan him ngun lc. S khan
him là vic xã hi vi các ngun lc hu hn không th tho mãn tt c mi nhu cu vô hn
và ngày càng tng ca con ngi. Kinh t hc giúp chúng ta hiu v cách gii quyt vn đ v
s dng ngun lc khan him đó trong các c ch kinh t khác nhau.
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô


Tr cp Tr cp

Yu t sn xut Yu t sn xut

Tin Tin
(Thu nhp) (Chi phí)

Hình 1.1 Mô hình nn kinh t - mô hình dòng luân chuyn

Trong mô hình kinh t này, các thành viên kinh t tng tác vi nhau trên hai th trng
đó là th trng sn phm và th trng yu t sn xut. Tham gia vào th trng sn phm,
các h gia đình chi tiêu thu nhp ca mình đ đi ly hàng hoá hoc dch v cn thit do các
doanh nghip sn xut. Tham gia vào th trng yu t sn xut, các h gia đình cung cp các
ngun lc nh lao đng, đt đai và vn cho các doanh nghip đ đi ly thu nhp mà các
Th trng sn phm
H gia đình
Th trng yu t
Chính ph Doanh nghip
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 5
doanh nghip tr cho vic s dng các ngun lc đó. Còn các doanh nghip tham gia vào hai
th trng đó đ mua hoc thuê các yu t sn xut cn thit đ to ra các hàng hoá và dch v
mà ngi tiêu dùng mong mun. Chính ph tham gia vào hai th trng không sn xut mt
cách hiu qu. ó thng là các hàng hoá công cng và các hàng hoá liên quan đn an ninh
quc phòng...Ngoài ra Chính ph còn điu tit thu nhp thông qua thu và các chng trình
tr cp.
Mi thành viên khi tham gia vào nn kinh t đu có nhng mc tiêu và hn ch khác

Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 6
1.1.2.2. Kinh t hc v mô:
Kinh t hc v mô là b phn kinh t hc nghiên cu các vn đ kinh t tng th ca các
nn kinh t nh các vn đ tng trng, lm phát, tht nghip...
Kinh t hc vi mô và kinh t hc v mô tuy có đi tng nghiên cu khác nhau nhng
đu là nhng ni dung quan trng ca kinh t hc, hai b phn này có mi quan h hu c tác
đng qua li ln nhau. Nu chúng ta hình dung nn kinh t nh là mt bc tranh ln thì kinh
t hc v mô nghiên cu các vn đ chung ca bc tranh ln đó. Trong bc tranh ln đó, các
thành viên kinh t - h gia đình, doanh nghip và chính ph là nhng t bào, nhng chi tit
ca bc tranh và đó là đi tng nghiên cu ca kinh t hc vi mô.  hiu đc v hot
đng ca nn kinh t, chúng ta va phi nghiên cu tng th va phi nghiên cu tng chi tit
ca mt nn kinh t.
1.1.2.3. Kinh t hc thc chng và kinh t hc chun tc:
Kinh t hc ch cho chúng ta cách thc suy ngh v các vn đ phân b ngun lc ch
kinh t hc không đm bo cho chúng ta các “câu tr li đúng”vì kinh t hc nghiên cu c
vn đ thc chng (positive) và vn đ chun tc (normative).
1) Kinh t hc thc chng liên quan đ cách lý gii khoa hc, các vn đ mang tính
nhân qu và thng liên quan đ các câu hi nh là đó là gì? Ti sao li nh vy? iu gì xy
ra nu... ví d, Nhà nc quy đnh giá xng thp hn giá th trng th gii trong thi gian
qua gây ra buôn lu xng qua biên gii. ây là vn đ thc chng vì s chênh lch giá xng
ti Vit Nam và các nc láng ging đã khin nhiu ngi mun kim li và điu đó dn ti
thc t trên.
2) Kinh t hc chun tc liên quan đn vic đánh giá ch quan ca các cá nhân. Nó liên
quan đn các câu hi nh điu gì nên xy ra, cn phi nh th nào.Ví d, hin này cu th đá
bóng Lê Hunh c đc nhn lng ca câu lc b à Nng hn 20 triu đng mt tháng.
Bn đa ra nhn đnh rng giá thuê các cu th đá bóng chuyên nghip là quá cao. ây là mt
nhn đnh mang tính chun tc vì đây là mt đánh giá hoàn toàn ch quan. 20 triu có th là

6. Cu trúc th trng nghiên cu các mô hình v th trng đó là th trng cnh tranh
hoàn ho, th trng đc quyn, th trng cnh tranh không hoàn ho bao gm cnh tranh
đc quyn và đc quyn tp đoàn. Trong mi mt c cu th trng, các đc đim đc trình
bày và qua đó là hành vi ti đa hoá li nhun ca doanh nghip trong th trng đó đc xem
xét thông qua vic xác đnh mc sn lng, giá bán nhm ti đa hoá li nhun cho doanh
nghip.
7. Th trng lao đng nghiên cu các vn đ v cung cu lao đng đi vi doanh
nghip trong điu kin th trng cnh tranh hoàn ho.
8. Nhng tht bi ca kinh t th trng nghiên cu khuyt tt ca kinh t th trng và
vai trò ca Chính ph.
1.2.2. Phng pháp nghiên cu kinh t hc vi mô
Kinh t vi mô là mt b phn ca kinh t hc. Do đó phng pháp nghiên cu ca kinh
t vi mô cng chính là phng pháp nghiên cu ca kinh t hc. Kinh t hc là mt môn khoa
hc nên phng pháp nghiên cu kinh t hc cng tng t các môn khoa hc t nhiên nh
sinh hc, hoá hc hay vt lý. Tuy nhiên vì kinh t hc nghiên cu hành vi kinh t ca con
ngi, nên phng pháp nghiên cu kinh t hc cng có nhiu đim khác vi các môn khoa
hc t nhiên khác. Nhng phng pháp đc thù ca kinh t hc là:
1.2.2.1. Phng pháp mô hình hoá
 nghiên cu kinh t hc, các gi thit kinh t đc thành lp và đc kim chng
bng thc nghim. Nu các phép th đc thc hin lp đi lp li nhiu ln đu cho kt qu
thc nghim đúng nh gi thit thì gi thit kinh t đc coi là lý thuyt kinh t. Mt vài gi
thit và lý thuyt kinh t đc công nhn mt cách rng rãi thì đc gi là qui lut kinh t.
Hình v di đây mô t c th các bc tun t trong phng pháp nghiên cu kinh t hc.
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 8(1) Xác đnh vn đ nghiên cu


9
bng cách gi đnh ch có giá ca xng du quyt đnh đn lng tiêu th xng du còn các
yu t khác là không thay đi.
Mc tiêu ca mô hình kinh t là d báo hoc tiên đoán kt qu khi các bin s thay đi.
Mô hình kinh t có hai nhim v quan trng. Th nht, chúng giúp chúng ta hiu nn kinh t
hot đng nh th nào. Bng cách mô t vn đ nghiên cu thông qua mô hình đn gin,
chúng ta có th hiu sâu hn mt vài khía cnh quan trng ca vn đ. Th hai, các mô hình
kinh t đc s dng đ hình thành các gi thit kinh t. Vn tip ví d xng du, mt gi
thit có th thit lp là giá xng du tng cao trong thi gian nghiên cu đã dn đn hin
tng tiêu th xng du gim.
(3) Kim chng gi thit kinh t
Mô hình kinh t ch có ích khi và ch khi nó đa ra đc nhng d đoán đúng.  bc
th 3 này, các nhà kinh t hc s tp hp các s liu đ kim chng li gi thit. Nu kt qu
thc nghim phù hp vi gi thit thì gi thit đc công nhn còn nu ngc li, gi thit s
b bác b.
Trong ví d ca chúng ta, nhà kinh t hc s kim tra xem liu có phi khi giá xng du
tng lên thì lng cu xng du s gim khi các yu t khác đc gi nguyên. Nu nh phân
tích s liu thu thp đc cho thy trong thc t giá xng du đã tng cao trong nhng tháng
qua thì có th nói s liu đã chng minh gi thuyt là chính xác.
Tuy nhiên đa ra kt lun cui cùng cn có s thn trng. Có hai vn đ liên quan đn
vic gii thích các s liu kinh t. Th nht là vn đ liên quan đn gi đnh các yu t khác
không thay đi và vn đ còn li liên quan đn quan h nhân qu.
1.2.2.2. Phng pháp so sánh tnh
Gi đnh các yu t khác không thay đi. Các gi thuyt kinh t v mi quan h gia các
bin luôn phi đi kèm vi gi đnh Ceteris Paribus trong mô hình. Ceteris Paribus là mt thut
ng Latinh đc s dng thng xuyên trong kinh t hc có ngha là các yu t khác không
thay đi. Trong ví d v xng du, gi đnh quan trng ca mô hình là thu nhp ca ngi tiêu
dùng, giá c các hàng hoá khác và mt vài bin s khác không thay đi. Gi đnh này cho
phép chúng ta tp trung vào mi quan h gia hai bin s chính yu: giá xng du và lng

S la chn kinh t xut phát t mt thc t đó là s khan him các ngun lc.Các quc
gia, các doanh nghip và các h gia đình đu có mt s ngun lc nht đnh. Trong kinh t
các ngun lc đó đc hiu theo ngha chung nht đó là lao đng, đt đai và vn. Vic s
dng các ngun lc đó làm sao phi đt đc hiu qu cao nht đ tránh các s lãng phí và
tn tht.
1.3.2. Chi phí c hi :
c hiu là giá tr ca c hi tt nht b b qua khi thc hin mt s la chn v kinh
t.
Ví d: Mt ngi có mt lng tin mt là 1 t đng. Anh ta ct gi  trong két ti nhà.
Nu nh anh ta gi lng tin đó vào ngân hàng vi lãi sut có k hn 1 tháng là 0,45% thì
sau mt tháng anh ta có đc mt khon lãi là 4,5 triu đng. Nh vy, chúng ta nói rng chi
phí c hi ca vic gi tin là lãi sut mà chúng ta có th thu đc khi gi tin vào ngân hàng.
Mt ví d khác v chi phí c hi ca lao đng là thi gian ngh ngi b mt. Nu bn quyt
đnh đi làm thêm vào th by và ch nht, bn có th kim đc mt lng thu nhp nào đó
ví d là 200 ngàn đng đ chi tiêu. Tuy nhiên, thi gian ca th by và ch nht đó li không
đc s dng đ ngh ngi. Các nhà kinh t coi thi gian ngh ngi b mt là chi phí c hi
ca vic làm thêm cui tun ca bn.
Nh vy khi đa ra bt c s la chn kinh t nào chúng ta cng phi cân nhc so sánh
các phng án vi nhau da vào chi phí c hi ca s la chn.
Ngoài ra chúng ta thng gp mt khái nim khác v chi phí c hi: Chi phí c hi là
nhng hàng hoá và dch v cn thit nht b b qua đ thu đc nhng hàng hoá và dch v
khác. Ví d: khi ngi nông dân quyt đnh trng hoa trên mnh vn ca minh thay cho cây
n qu hin có, thì chi phí c hi ca vic trng hoa là lng hoa qu b mt đi.
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 11
1.3.3. Quy lut chi phí c hi tng dn :
Quy lut chi phí c hi tng dn thng đc minh ho qua đng gii hn nng lc
sn xut s đc đ cp đn trong phn sau. Quy lut này cho thy rng đ thu thêm đc mt

Nu chúng ta minh ho tt c các kh nng này bng đ th chúng ta s có đng gii
hn kh nng sn xut ca nn kinh t trên. Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 12
Qun áo

5 A
4 B

3 C
2 D

1 E

0 1 2 3 4 5 Lng thc

Hình 1.2. ng gii hn kh nng sn xut
Nh vy đng gii hn kh nng sn xut mô t tt c các kh nng sn xut ca nn
kinh t. Các kt hp nm phía bên trong đng này là nhng kt hp không tn dng ht
ngun lc sn xut hin có. Mt khác, s thay đi kh nng này sang kh nng khác th hin
vic. Nn kinh t gim sn xut hàng hoá này và tng hàng hoá khác. T kh nng A chuyn
sang sn xut kh nng B, nn kinh t sn xut thêm 1 triu tn lng thc nhng gim sn
xut đi 1 triu b qun áo. Nh vy, chi phí c hi ca vic có thêm 1 triu tn lng thc

bên ngoài PPF (đim F) là nhng kt hp mà nn kinh t không th đt đc vi ràng buc
ngun lc sn xut hin ti.
ng gii hn kh nng sn xut dc xung th hin s khan him ca các ngun lc
sn xut cng nh tính đánh đi (trade - off) trong mc đích s dng chúng. Vic sn xut
nhiu hn mt hàng hoá đòi hi nn kinh t phi gim ngun lc sn xut ca hàng hoá khác
và do đó s lng sn xut đó phi gim xung.
 phn trên chúng ta xem xét trng thái tnh ca đng gii hn kh nng sn xut, tc
là ti mt trình đ công ngh và ràng buc ngun lc hin ti. Khi các nhân t này thay đi s
làm cho đng dch chuyn. Ví d, khi ci tin công ngh, khi s lng ngun lc sn xut
hay khi nng xut trong nn kinh t tng lên s làm cho đng gii hn kh nng sn xut
dch chuyn ra phía bên ngoài. Tc là kh nng sn xut ca nn kinh t đó tng lên. iu này
đc hiu là tng trng ca nn kinh t đó.

Y Y PPF PPF PPF PPF
a X b X
Hình 1.4 S dch chuyn ca đng gii hn kh nng sn xut
S dch chuyn ca đng PPF không nht thit là s dch chuyn song song, đó có th
thay đi nh hình v 1.4 b. iu này có th do ci tin công ngh làm thay đi xu hng chi
phí c hi trong vic sn xut hai dch v hàng hoá trên.
1.3.5. Phân tích cn biên
Phân tích cn biên cu thành cách tip cn phân tích ca chúng ta đi vi vn đ la

Gi s hàm tng li ích là TB=f (Q), hàm tng chi phí là TC=g(Q). iu đó có ngha là
li ích thu đc cng nh chi phí b ra cho mt s la chn ph thuc vào qui mô ca s la
chn đó (Q). Khi đó li ích ròng là NSB=TB-TC=f(Q)-g(Q). NSB đt cc tr mà  đây là giá
tr cc đi khi (NSB)
(Q)
=0, ta có:
(NSB)
(Q)
= TB
(Q)
- TC
(Q)
=0
=>MB-MC=0
=>MB=MC
Vy li ích ròng đt giá tr cc đi khi : MB =MC
Bn cht ca phng pháp phân tích cn biên đc hiu nh sau:
- Nu MB>MC thì m rng quy mô hot đng vì khi đó li ích thu thêm ca
đn v tng thêm còn ln hn so vi chi phí tng thêm ca đn v đó.
- Nu MB=MC quy mô hot đng là ti u
- Nu MB<MC thì thu hp quy mô hot đng vì khi đó li ích thu thêm ca đn
v tng thêm đã vt quá chi thí tng thêm ca đn v đó.
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 15
Trong đó:
- MB (magrinal benifit) là li ích cn biên. ó là li ích thu đc khi sn xut
hoc tiêu dùng thêm mt đn v hàng hoá.
- MC (marginal cost) là chi phí cn biên. ó là chi phí b ra đ sn xut hoc

nghip.
Nu doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh trong mt chu k kinh doanh, thì khi
đó kh nng sn xut ca doanh nghip cha thay đi. Sn xut trong điu kin này là sn
xut ngn hn.
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 16
Nu doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh trong nhiu chu k, khi mà ngun lc
ca doanh nghip thay đi, quy mô sn xut kinh doanh ca doanh nghip đã thay đi và đây
là hot đng sn xut kinh doanh dài hn
Vic xác đnh hot đng sn xut kinh doanh trong ngn hn hay dài hn ca doanh
nghip là ht sc quan trng, nó giúp cho doanh nghip xác đnh chính xác doanh thu, chi phí,
li nhun và đnh hng sn xut trong tng lai.
TÓM TT NI DUNG CA CHNG
1. S khan khim ca các ngun lc là các đc trng vn có ca th gii kinh t. S
khan him là vic xã hi vi các ngun lc hu hn không th tho mãn tt c mi nhu cu vô
hn và ngày càng tng ca con ngi. Kinh t hc giúp con ngi hiu v cách gii quyt vn
đ khan him đó trong c ch kinh t khác nhau.
2. Kinh t hc là môn khoa hc giúp cho con ngi hiu v cách thc vn hành ca nn
kinh t nói chung và cách thc ng s ca tng thành viên tham gia vào nn kinh t nói riêng.
3. Nn kinh t là mt c ch phân b các ngun lc khan him cho các mc đích s
dung khác nhau. C ch này nhm gii quyt ba vn đ kinh t c bn: Sn xut cái gì? Sn
xut nh th nào? Sn xut cho ai? Các b phn hp thành nn kinh t là ngi ra quyt đnh
bao gm h gia đình, doanh nghip và chính ph. Các thành viên này tng tác vi nhau theo
các c ch phi hp khác nhau. Mi thành viên có nhng mc tiêu và hn ch ca mình.
4. Kinh t hc bao gm hai b phn c bn là kinh t hc v mô và kinh t hc vi mô.
Kinh t hc vi mô nghiên cu hành vi ca các thành viên kinh t đó là các h gia đình, doanh
nghip và chính ph. Kinh t hc v mô nghiên cu các vn đ kinh t tng hp ca các nn
kinh t nh các vn đ tng trng, lm phát, tht nghip …

la chn kinh t ca các thành viên?
2. Hãy s dng công c đng gii hn kh nng sn xut đ minh ho quy lut chi phí
c hi tng dn và phân bit gia 2 khái nim hiu qu kinh t và hiu qu sn xut.
3. Cho ví d v trng hp ci tin công ngh làm thay đi xu hng ca chi phí c
hi trong vic sn xut các hàng hoá dch v, minh ho điu này trên đng gii hn
kh nng sn xut.
4. Ti sao các thành viên kinh t la chn theo nguyên tc li ích cn biên = chi phí
cn biên?
La chn câu tr li đúng gii thích ti sao
5. Mi mt xã hi cn phi gii quyt vn đ kinh t nào sau đây
a. Sn xut cái gì?
b. Sn xut nh th nào?
c. Sn xut cho ai?
d. C a,b,c
6. Vn đ khan him
a. Ch tn ti trong nn kinh t da vào c ch kinh t hn hp
b. Có th loi tr nu chúng ta đt giá thp xung
c. Tn ti vì nhu cu ca con ngi không th đc tho mãn vi các ngun lc
hin có
d. Không phi điu nào  trên
7. Khi các nhà kinh t s dng t “cn biên” h ám ch
a. Va đ
b. Không quan trng
c. ng biên
d. B xung
Chng 1: Tng quan v kinh t hc vi mô 18
8. Nu mt ngi ra quyt đnh bng cách so sánh li ích cn biên và chi phí cn biên

ngi sn xut. Theo mt quan đim chung nht th trng đc hiu là s tng tác gia
cung và cu. Trong mt nn kinh t th trng t do, các thành viên kinh t phn ng vi giá
do th trng xác đnh. Giá có ý ngha quyt đnh đi vi vic phân b các ngun lc trong xã
hi.
Lý thuyt cung cu là mt trong nhng ni dung quan trng nht ca kinh t hc đc
xây dng trên c s ca mô hình cung cu. Thông qua mô hình cung cu, mt công c đn
gin nhng rt hu ích giúp chúng ta phân tích hành vi ca ngi sn xut và ngi tiêu dùng
tác đng qua li vi nhau trên th trng. Mô hình cung cu mô t s tng tác gia ngi sn
xut và ngi tiêu dùng đ xác đnh giá và sn lng ca hàng hoá hay dch v đc mua bán
trên th trng. Ngoài ra, mô hình cung cu còn giúp chúng ta hiu v tác đng ca nhiu
chính sách ca chính ph nh chính sách giá, chính sách thu ti th trng.
Khi hc xong chng này ngi hc cn phi nm đc:
(1) Hiu đc khái nim cung cu
(2) Phân tích đc các nhân t nh hng đn cung và cu thông qua mô hình cân bng
(3) Xác đnh mc đ nh hng ca nhân t ti cung và cu thông qua h s co giãn ca
cung và cu
(4) vn dng lý thuyt đ làm các bài tp, các tình hung liên quan đn lý thuyt cung
và cu.
NI DUNG
2.1 LÝ THUYT V CU (DEMAND)
2.1.1 Các khái nim
Ngi tiêu dùng quyt đnh mua bao nhiêu hàng hoá hoc dch v cn c vào rt nhiu
yu t nh giá ca hàng hoá hoc dch v đó, th hiu ca h, giá ca các hàng hoá hoc dch
v liên quan, thu nhp, thông tin, và các chính sách ca chính ph… hiu rõ hành vi ca
ngi tiêu dùng chúng ta s dng mt khái nim c bn ca kinh t hc đó là cu.
1. Khái nim cu : Cu là s lng hàng hoá hoc dch v nào đó mà ngi tiêu dùng
mun mua và có kh nng mua sn sàng mua  các mc giá khác nhau trong khong thi gian
nht đnh
Nh vy cu bao gm hai yu t hp thành đó là ý mun mua và kh nng mua. Nu
bn rt mun mua mt chic máy tính xách tay Compaq nhng bn không có tin thì cu ca

đn Q
2
.

Phn ng ca lng cu đi vi s thay đi
ca giá đc minh ha trên đng cu D và các nhà kinh t gi đó là s vn đng dc theo
đng cu.
2. Lut cu: Vi hàng hoá thông thng khi giá c tng thì lng cu gim và ngc
li.
Các nhà kinh t coi lut cu là mt trong nhng phát minh quan trng ca kinh t hc:
Ngi tiêu dùng s mua nhiu hàng hoá hoc dch v hn nu nh giá ca hàng hoá hoc dch
v gim xung. Theo nh lut cu thì đng cu là đng nghiêng xung v phía bên phi
nh minh ho trên hình 2.1.
P

P
1

P
2

D

Q
1
Q
2
Q
Hình 2.1: Quan h gia giá c và lng cu
Chng 2: Lý thuyt cung – cu

mun mua. Th hiu thng rt khó quan sát và các nhà kinh t thng gi đnh là th hiu
không ph thuc vào giá ca hàng hoá và thu nhp ca ngi tiêu dùng. Th hiu ph thuc
vào các nhân t nh tp quán tiêu dùng, tâm lý la tui, gii tính, tôn giáo… th hiu cgn có
th thay đi theo thi gian và chu nh hng ln ca qung cáo. Ngi tiêu dùng thng sn
sàng b nhiu tin đ mua hàng hoá có nhãn mác ni ting và đc qung cáo nhiu.
3. Giá ca hàng hoá liên quan
Cng tác đng đn quyt đnh mua ca ngi tiêu dùng. Mi hàng hoá có hai loi hàng
hoá liên quan là hàng hoá thay th và hàng hoá b xung. Hàng hoá thay th là nhng hàng hoá
ging hàng hoá đang xem xét hoc có cùng giá tr s dng hay tho mãn cùng nhu cu ví d
nh chè và cà phê. Khi giá ca hàng hoá thay th (giá cà phê) gim xung, ngi tiêu dùng s
mua ít hàng hoá đang xem xét (chè) hn. Hàng hoá b xung là các hàng hoá đc s dng
cùng nhau ví d ô tô thì phi dùng vi xng, dch v đin thoi đi kèm vi máy đin thoi.
4. S lng ngi tiêu dùng
Chng 2: Lý thuyt cung – cu 22
Hay quy mô th trng là mt trong nhng nhân t quan trng xác đnh lng tiêu
dùng tim nng. Th trng càng nhiu ngi tiêu dùng thì cu tim nng s càng ln.Ví d rõ
nht là th trng Trung Quc vi hn 1 t dân luôn là th trng tim nng ca các hãng sn
xut trên th gii. Rt nhiu hãng đã đu t vào Trung Quc đ khai tác th trng tim nng
này.
5. C ch chính sách ca nhà nc:
Khi nhà nc đa các chính sách kinh t v mô thì s nh hng trc tip hoc gián tip
ti hành vi ca ngi tiêu dùng do đó nh hng ti cu.Ví d nh nhà ngi tng thu nhp
khu xe ô tô c ti 600% thì giá bán xe ô tô c s tng và do đó ngi tiêu dùng s mua đc
ít xe ô tô c hn.
6. Các k vng
Cu đi vi hàng hoá hoc dch v s thay đi ph thuc vào các k vng (s mong
đi) ca ngi tiêu dùng. Nu ngi tiêu dùng k vng rng giá ca hàng hoá s tng lên

0 Q
1
Q
2
Q
Hình 2.2 : nh hng ca các nhân t khác ti cu
Chng 2: Lý thuyt cung – cu 23
2.1.3. Hàm cu
Khái nim: Cu là mt hàm s biu din mi quan h gia lng cu và các nhân t
nh hng ti cu
Qua nghiên cu các yu t ca cu chúng ta có th biu din mi quan h gia lng
cu đi vi hàng hoá và các yu t nh hng di dng hàm s tng quát sau:
Q
D
= f (P
x
, Py, Pz, I, Ntd, CP, E...)
Trong đó:
1. Q
dx
:Lng cu đi vi hàng hoá X
2. P
x
: Giá ca lng hàng hoá X

1
ngi tiêu dùng 1 mua Q
1
còn ngi tiêu dùng 2 mua Q
2
thì lng tng cu ca c
hai (th trng) s là mng các lng cu riêng bit ca mi ngi tiêu dùng.
Q = Q
1
+ Q
2
= f
1
(p) + f
2
(p)
Lu ý ràng vic cng các lng cu li vi nhau ch có ngha khi c hai ngi tiêu dùng
cùng gp mt mc giá. iu này có th thy rõ qua hình 2.3.