HC VIN CÔNG NGH BU CHÍNH VIN THÔNG
- - - - - - - ( - - - - - - -

SÁCH HNG DN HC TP
KINH T V MÔ
Biên son : Ths. TRN TH HÒA

Lu hành ni b HÀ NI - 2006

LI NÓI U
Kinh t v mô là mt môn kinh t c s, đ cp đn các lý thuyt và các phng pháp
phân tích s vn đng ca các mi quan h kinh t trên bình din tng th nn kinh t. Là
môn khoa hc nn tng, c s cho các khoa hc kinh t chuyên ngành khác.

tiên đc biên son, nên không tránh khi nhng sai sót. Rt mong nhn đc các ý kin
đóng góp ca bn đc và các thày cô giáo.
Xin trân trng cám n!
Tác gi
Ths Trn Th Hoà
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
CHNG I: MT S VN  C BN V KINH T HC
GII THIU
Chng này cung cp nhng kin thc c bn v mt s khái nim, quy lut, công c phân
tích quan trng ca kinh t hc hin đi, nhm giúp cho sinh viên có đc kin thc ban đu v
môn hc nh:
Kinh t hc là gì? các đc trng, đi tng nghiên cu và phng pháp nghiên cu ca kinh
t hc, s khác bit gia kinh t v mô và kinh t vi mô, s khác bit trong phng pháp nghiên cu
ca kinh t hc vi các khoa hc kinh t khác. Cách thc t chc ca mt nn kinh t hn hp, các
chc nng c bn ca mt nn kinh t trong vic gii quyt các vn đ kinh t nh sn xut cái gì?;
sn xut nh th nào?; sn xut cho ai? Các tác nhân trong nn kinh t hn hp, vai trò ca các tác
nhân trong nn kinh t và s nh hng qua li gia chúng trong nn kinh t hn hp.
Trong chng này cng nhm trang b cho sinh viên mt s khái nim c bn ca kinh t
hc nh “các yu t sn xut”, “gii hn kh nng sn xut”, “chi phí c hi”. Mt s quy lut
kinh t nh “quy lut chi phí tng đi ngày càng tng”; “quy lut thu nhp có xu hng gim
dn”;...
Trang b cho sinh viên phng pháp phân tích cung – cu ht nhân ca phân tích kinh t.
Vic xác đnh giá c, sn lng thông qua cung, cu; xác đnh mc sn lng và giá c cân bng;
các nhân t nh hng đn cung, cu, s thay đi đim cân bng khi cung, cu thay đi.
Sau khi nghiên cu chng này sinh viên cn phi đt đc các yêu cu sau:
1. Sinh viên phi nm vng các khái nim, phm trù lý thuyt
2. Phi vn dng lý thuyt đ gii quyt các bài tp di các dng:
- Phân tích gii hn kh nng sn xut
- Xác đnh chi phí c hi ca các quyt đnh kinh t
- Phân tích cung cu

mnh, do đó giá có th tng nh.
Tu theo cách thc s dng, kinh t hc đc chia thành hai dng kinh t hc là kinh t
hc thc chng và kinh t hc chun tc. Kinh t hc thc chng là đ tr li câu hi: Là bao
nhiêu? là gì? Nh th nào?; còn kinh t hc chun tc là đ tr li câu hi: Nên làm cái gì?, Làm
nh th nào?... Mi vn đ kinh t c th đu thng đc tin hành t kinh t hc thc chng ri
chuyn sang kinh t hc chun tc.
Kinh t hc thc chng là vic mô t và phân tích s kin, nhng mi quan h trong nn
kinh t .Ví d: hin nay, t l lm phát là bao nhiêu? nu tng trng kinh t là 8% thì t l lm
phát s thay đi th nào?
Kinh t hc chun tc đ cp đn cách thc, đo lý đc gii quyt bng s la chn. Ví d:
T l lm phát đn mc nào thì có th chp nhn đc? Có nên tng t l lãi sut ngân hàng
không?...
1.1.2. Nhng đc trng c bn ca kinh t hc
(1) Kinh t hc nghiên cu s khan him các ngun lc mt cách tng đi vi nhu
cu kinh t xã hi.
ây là đc trng kinh t c bn gn lin vi tin đ nghiên cu và phát trin ca môn kinh
t hc. Không th sn xut mt loi hàng hoá nào đó đ tho mãn đy đ mi nhu cu ca con
ngi đc.Vì nhu cu thì đa dng, còn ngun lc thì hu hn do đó cn phi cân đi, la chn.

6
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
(2) Tính hp lý ca kinh t hc
c trng này th hin  ch, khi phân tích hoc lý gii mt s kin kinh t nào đó, cn
phi da trên các gi thit hp lý nht đnh và din bin ca s kin kinh t này. Tuy nhiên, cn
lu ý rng tính cht hp lý ch có tính cht tng đi vì nó ph thuc vào điu kin môi trng
ca s kin kinh t.
Ví d 1: Mun phân tích hành vi ngi tiêu dùng mun mua th gì? s lng là bao nhiêu?
thì kinh t hc gi đnh h tìm cách mua đc nhiu hàng hoá dch v nht trong s thu nhp hn
ch ca mình.
Ví d 2:  phân tích xem doanh nghip s sn xut cái gì, bao nhiêu? bng cách nào? có

7
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
Ví d: Mun nghiên cu v lm phát ca thi k nào đó, thì phi quan sát s thay đi giá
c ca tt các hàng hoá đang đc giao dch trên th trng ca thi k đó.
(2). Thu thp các s liu phc v cho mc tiêu nghiên cu
Ví d: Mun bit lm phát hin nay là bao nhiêu, đã phi là nguy c cha thì cn phi có s
liu, cn c ban đu đ phân tích. S liu đ tin hành nghiên cu lm phát là s liu v nn kinh
t tng trng hay suy thoái, mc giá c chung ca các hàng hoá và dch v trong nn kinh t, ...
(3) Tin hành phân tích vi các phng pháp phân tích thích hp
Mi mt s kin kinh t, mi mt ch tiêu kinh t s có cách phân tích khác nhau, có th
dùng phng pháp phân tích này hay phng pháp phân tích khác, hoc kt hp ca mt s
phng pháp phân tích. Kinh t hc ngoài nhng phng pháp ca các khoa hc kinh t nói
chung, thì kinh t hc s dng các phng pháp pháp phân tích đc thù. ó là nhng phng
pháp tru tng hoá, bóc tách các nhân t không đnh nghiên cu (c đnh các nhân t này) đ
xem xét các mi quan h kinh t gia các bin s c bn liên quan trc tip ti s kin nghiên
cu. Ví d nh là phng pháp thông kê, mô hình toán, kinh t lng, phng pháp cân bng
tng th và cân bng b phn,...
(4) Rút ra các kt lun đi chiu vi thc t, phát hin ra đim bt hp lý, đ ra các
gi thit mi ri li kim nghim bng thc t. Quá trình này lp đi lp li ti khi nào kt qu
rút ra sát thc vi thc t, khi đó quá trình nghiên cu mi kt thúc.
1.2. T CHC KINH T CA MT NN KINH T HN HP
1.2.1. Ba chc nng c bn ca mt nn kinh t
Tt c các nn kinh t quc dân, trong mi giai đon phát trin đu phi thc hin ba chc
nng c bn sau:
(1) Sn xut ra nhng hàng hoá và dch v nào? vi s lng bao nhiêu?
C s ca chc nng này là s khan him các ngun lc so vi nhu cu ca xã hi. Nhim
v ch yu mà ca bt k nn kinh t nào cng cn phi gii quyt là gim đn mc ti thiu s
lãng phí trong vic sn xut ra nhng sn phm không cn thit, và tng cng đn mc ti đa
nhng sn phm cn thit.
(2) Các hàng hoá và dch v đc sn xut ra nh th nào

(2) Nn kinh t ch huy (k hoch hoá tp trung): là nn kinh t gii quyt ba vn đ kính
t c bn đu do Nhà nc quyt đnh, cân đi. Vic sn xut cái gì? sn xut nh th nào? phân
phi cho ai đu đc thc hin theo k hoch tp trung thng nht ca Nhà nc.
(3) Nn kinh t th trng: trong nn kinh t ba chc nng c bn là sn xut cái gì? sn
xut nh th nào? sn xut cho ai? đc thc hin thông qua c ch th trng, do th trng
quyt đnh. Trong đó các cá nhân ngi tiêu dùng, và các doanh nghip tác đng qua li ln nhau
trên th trng đ xác đnh mt h thng giá c, th trng, li nhun, thu nhp,...
(4) Nn kinh t hn hp: các h thng kinh t hin nay, không mang nhng hình thc kinh
t thun tuý nh th trng, chi huy hay t nhiên, mà là s kt hp các nhân t ca các loi hình
kinh t. Và điu đó gi là nn kinh t hn hp. Trong nn kinh t hn hp các th ch công cng
và t nhân đu có vai trò kim soát kinh t. Thông qua bàn tay “vô hình” ca th trng và bàn tay
“hu hình” ca Nhà nc. Các nhà kinh t chia các tác nhân trong nn kinh t hn hp thành 4
nhóm, nhm gii thích hành vi và phng thc thc hin các chc nng ch yu ca tng nhóm.
Các nhóm này tác đng qua li ln nhau to thành mt h thng kinh t hn hp. Trong nn kinh
t hn hp, c ch th trng s xác đnh giá c và sn lng trong nhiu lnh vc còn Chính ph
s điu tit th trng thông qua thu, chi tiêu ca Chính ph, lut pháp,... Mô hình kinh t hn
hp ca tng nc có th khác nhau, tu thuc vào mc đ can thip ca Chính ph vào nn kinh
t, và đi vi th trng.
1.2.2.1. Ngi tiêu dùng cui cùng
Ngi tiêu dùng cui cùng là tt c các cá nhân và h gia đình, h mua hàng hoá và dch v
đ tho mãn nhng nhu cu tiêu dùng ca h: Ví d nh mua lng thc, thc phm đ n, mua
qun áo đ mc,.... Ngi tiêu dùng cui cùng có nh hng rt ln đn vic quyt đnh sn xut

9
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
cái gì trong nn kinh t vì h mua và tiêu dùng phn ln các sn phm ca nn kinh t. Hành vi
mua ca ngi tiêu dùng b thúc đy bi mt s yu t chung nào đó, và ngi ta có th d đoán
vi mc đ tin cy nht đnh. Yu t c bn trong yu t chung đó là ngi tiêu dùng mun tho
mãn ti đa nhu cu ca h vi thu nhp hn ch.
1.2.2.2. Các doanh nghip

10
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
1.3. MT S KHÁI NIM C BN CA KINH T HC
1.3.1. Yu t sn xut, gii hn kh nng sn xut, chi phí c hi
1.3.1.1. Các yu t sn xut
Yu t sn xut là đu vào ca quá trình sn xut và đc phân chia thành 3 nhóm:
(1). t đai và tài nguyên thiên nhiên: bao gm toàn b đt dùng cho canh tác, xây dng
nhà , đng sá,... các loi nhiên liu, khong sn, cây ci,...
(2). Lao đng Là nng lc ca con ngi đc s dng theo mt mc đ nht đnh trong
quá trình sn xut. Ngi ta đo lng lao đng bng thi gian ca lao đng đc s dng trong
quá trình sn xut.
(3) T bn: Là máy móc, đng sá, nhà xng,... đc sn xut ra ri đc s dng đ sn
xut ra các hàng hoá khác. Vic tích lu các hàng hoá t bn trong nn kinh t có mt vai trò rt
quan trng trong vic nâng cao hiu qu ca sn xut.
1.3.1.2. Gii hn kh nng sn xut
Khi xem xét mt nn kinh t vi s lng các yu t sn xut và trình đ công ngh cho
trc. Khi quyt đnh sn xut cái gì? sn xut nh th nào?, nn kinh t phi la chn xem các
yu t hn ch này đc phân phi nh th nào gia rt nhiu các hàng hoá khác nhau đc sn
xut ra.  đn gin, gi s rng toàn b ngun lc ca nn kinh t ch tp trung vào sn xut 2
loi hàng hoá là thc n và qun áo.  s dng ht ngun lc ca nn kinh t, thì có th có các
cách la chn t hp thc n và qun áo trong bng 1.1 sau đây đ sn xut.

Bng 1.1 Nhng kh nng sn xut thay th khác nhau

Kh nng Lng thc (tn) Qun áo (ngàn b)
A 0 7,5
B 1 7
C 2 6
D 3 4,5
E 4 2,5

và ti đó mun tng mt đn v sn phm đu ra là qun áo thì phi ct gim đi nhng đn v sn
phm đu ra là lng thc. Phng án M là phng án sn xut không có hiu qu vì cha s
dng ht ngun lc và ti M mun tng qun áo thì không cn phi ct gim lng thc vì còn
ngun lc. Phng án N là phng án không th đt đc ca nn kinh t vì xã hi không đ
ngun lc.
Vy đng gii hn kh nng sn xut là mt đng biu din tp hp tt c các phng án
sn xut có hiu qu; phng án sn xut có hiu qu là phng án mà ti đó mun tng mt đn v
sn phm đâu ra nào dó thì buc phi cát gim đi nhng đn v sn phm đu ra khác. Trong mt
khong thi gian nht đnh, mi mt nn kinh t có mt đng gii hn kh nng sn xut. Khi các
yu t sn xut thay đi thì đng gii hn kh nng sn xut cng thay đi theo. Nu ngun lc
đc m rng thì đng gii hn kh nng sn xut dch chuyn sang bên phi, khi ngun lc sn
xut b thu hp li thì đng gii hn kh nng sn xut s dch chuyn v phía bên trái.
1.3.1.3. Chi phí c hi
Trong mt gii hn ngun lc, ti mt thi đim có th có nhiu phng án đ la chn đó
là các c hi có th có. Khi chúng ta la chn mt phng nào đó và tin hành thc hin theo
5
¦
Qun áo
¦
A
B
¦ N
Thc phm
C
¦
D
E
¦
¦ M
¦

Các nhân t nh hng đn cu là các nhân t, khi bn thân nó thay đi, thì s làm cho
lng cu thay đi theo. Các nhân t nh hng đn cu đc chia là 2 nhóm.
- Nhóm ni sinh: là các nhân t khi thay đi làm cho bn thân đng cu thay đi. Các nhân
t này là nhân t quyt đnh hình dng, xu hng ca đng cu. Ví d nh nhân t giá (P)
- Nhóm ngoi sinh: Là nhóm nhân t khi thay đi, thì bn thân đng cu không thay đi
mà ch dch chuyn sang phi nu lng cu tng hoc sang trái nu lng cu gim. Ví d nh:
thu nhp; tâm lý ngi tiêu dùng; chính sách ca Nhà nc, giá c hàng hoá liên quan;...
1.4.1.3. Hàm s cu
Cu là mt hàm s biu din mi quan h gia lng cu và các nhân t nh hng đn cu:
Q
D
= f (P, P
liênquan
, TN, CS, TL,....)
Trong đó: Q
D
là lng cu;
P giá c ca bn thân hàng hoá;
P
liênquan
là giá c hàng hoá liên quan

13
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
TN: thu nhp ca dân chung
CS: chính sách ca Chính ph
TL: tâm lý thói quen ca ngi tiêu dùng.
...
1.4.1.4. Biu cu
Biu cu là mt bng s liu mô t mi quan h gia lng hàng hoá mà ngi tiêu dùng


30

20 D’ D D’’

10

0
10 20 30 40 Q
1.4.2. Phân tích cung
(1). Khái nim cung: cung là s lng hàng hoá, dch v nào đó mà doanh nghip có kh
nng sn xut và bán ra ng vi tng mc giá và trong mt gii hn ngun lc nht đnh.
(2). Các nhân t nh hng đn cung: các nhân t nh hng đn cung là các nhân t khi
nó thay đi s làm cho lng cung thay đi theo. Các nhân t nh hng đn cung có th chia ra
làm 2 nhóm:

14
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
Nhóm nhân t ni sinh: là nhng nhân t quyt đnh đng cung ca doanh nghip. Nhân
t này thay đi thì đng cung cng thay đi theo.
Nhóm nhân t ngoi sinh: là nhng nhân t khi nó thay đi thì ch làm đng cung dch
chuyn sang phi nu lng cung tng; làm đng cung dch chuyn sang trái nn nó làm cho
lng cung gim.
(3). Hàm s cung: Cung là mt hàm s biu din mi quan h gia lng cung và các nhân
t nh hng đn cung.
Q
S
=f (P, P
âuvào
, CN, L,CS,...)

15
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc

P
50
S’ S S’’
40

30

20

10

0
10 20 30 40 Q
1
A B
E
P
*

P
2
C D
O Q
C
Q
A
Q
*
Q
B
Q
D
Q

B B B B P
P
B B B B

có mt lng d tha hàng
hoá trên th trng là tQ = Q
B
-

Q
A
chính lng d tha này dn đn cnh tranh gia ngi bán
vi ngi bán làm giá c gim xung ti P
*
. Nu giá trên th trng là P
2
< P
*
, khi đó lng cu
(Q
C
) nh hn lng cung (Q
D
). Q
C
< Q
D
mt mc tQ = Q
D
–

Q
C
, đây là lng thiu ht hàng

thit mi ri li kim nghim bng thc t. Quá trình này lp đi lp li ti khi nào kt qu
rút ra sát thc vi thc t, khi đó quá trình nghiên cu mi kt thúc.
7. T chc kinh t ca mt nn kinh t hn hp
- Tt c các nn kinh t quc dân, trong mi giai đon phát trin đu phi thc hin ba chc
nng c bn sau:
+ Sn xut ra nhng hàng hoá và dch v nào? vi s lng bao nhiêu?

17
Chng 1: Mt s vn đ c bn v kinh t hc
+ Các hàng hoá và dch v đc sn xut ra nh th nào
+ Hàng hoá và dch v đc sn xut ra cho ai? hay sn phm quc dân đc phân
phi th nào cho các thành viên trong xã hi.
- Nn kinh t hn hp: các h thng kinh t hin nay, không mang nhng hình thc kinh t
thun tuý nh th trng, chi huy hay t nhiên, mà là s kt hp các nhân t ca các loi hình kinh
t. Và điu đó gi là nn kinh t hn hp. Trong nn kinh t hn hp các th ch công cng và t
nhân đu có vai trò kim soát kinh t. Thông qua bàn tay “vô hình” ca th trng và bàn tay “hu
hình” ca Nhà nc. Các nhà kinh t chia các tác nhân trong nn kinh t hn hp thành 4 nhóm,
nhm gii thích hành vi và phng thc thc hin các chc nng ch yu ca tng nhóm. Các
nhóm này tác đng qua li ln nhau to thành mt h thng kinh t hn hp.
a. Ngi tiêu dùng cui cùng: Ngi tiêu dùng cui cùng là tt c các cá nhân và h gia
đình, h mua hàng hoá và dch v đ tho mãn nhng nhu cu tiêu dùng ca h.
b. Các doanh nghip: Các doanh nghip là ngi sn xut ra hàng hoá và dch v cung cp
cho xã hi, mc đích ca h khi thc hin ba chc nng c bn sn xut cái gì? sn xut nh th
nào? sn xut cho ai? là thu đc li nhun cao nht trong gii hn ngun lc ca mình.
c. Chính ph: Trong nn kinh t hn hp Chính ph đng thi va là ngi sn xut và va
là ngi tiêu dùng nhiu hàng hoá dch v. Chính ph tiêu dùng phc v vai trò qun lý điu hành
ca Chính ph. Chính ph là ngi sn xut cng ging nh doanh nghip t nhân, nhng nó
phc tp hn nhiu bi vai trò qun lý kinh t ca Chính ph
d. Ngi nc ngoài: Các cá nhân, các doanh nghip, Chính ph nc ngoài tác đng đn
các hot đng kinh t din ra  mt nc thông qua vic mua bán hàng hoá và dch v, vay mn,

là lng cu;
P giá c ca bn thân hàng hoá;
P
liênquan
là giá c hàng hoá liên quan
TN: thu nhp ca dân chung
CS: chính sách ca Chính ph
TL: tâm lý thói quen ca ngi tiêu dùng.
...
15. Biu cu: Biu cu là mt bng s liu mô t mi quan h gia lng hàng hoá mà
ngi tiêu dùng mua ng vi tng mc giá.
16. ng cu: ng cu là đng biu din mi quan h gia lng cu và giá c ca
mt hàng hoá, dch v nào đó trên mt trc to đ. Trc tung phn ánh giá, trc hoành phn ánh
lng cu. Nói cách khác đng cu mô t biu cu trên đ th.
17. Lut cu: Lut cu th hin mi quan h t l nghch gia giá c và lng cu đi vi
hàng hoá thông thng (Pji Qk; Pk i Qj)
18. Khái nim cung: Cung là s lng hàng hoá, dch v nào đó mà doanh nghip có kh
nng sn xut và bán ra ng vi tng mc giá và trong mt gi hn ngun lc nht đnh.
19. Hàm s cung: Cung là mt hàm s biu din mi quan h gia lng cung và các nhân
t nh hng đn cung.
Q
S
=f (P, P
âuvào
, CN, L,CS,...)
Trong đó: Q
S
: lng cung sn phm nào đó
P: giá c ca bn thân hàng hoá
P

B 80

60

40

20 100 200 300 400 A
1. 60 sn phm B và 200 sn phm A.
2. 60 sn phm B và 80 sn phm A
3. 300 sn phm A và 40 sn phm B
4. 300 sn phm A và 35 sn phm B
5. 200 sn phm B và 80 sn phm A.
b. Gi s nn kinh t đang sn xut dc 300 sn phm A và 40 sn phm B, nhng li
mun sn xut thêm 20 sn phm B na. Trên đng gii hn kh nng sn xut, hãy xác đnh s
lng sn phm A b ct gim đ có th sn xut thêm đc s lng sn phm B.
c. Nu tip tc sn xut thêm 20 sn phm B na, thì phi hi sinh thêm bao nhiêu sn phm
A mi có th sn xut thêm đc s lng sn phm B tng thêm.
d. Có th rút ra kt lun gì khi so sánh kt qu tr li ca câu b và c
6. Hình di đây ch ra s la chn ca xã hi gia các dch v xã hi do Chính ph cung cp và
hàng hoá cá nhân trên đng gii hn kh nng sn xut. Ba đim A,B,C biu hin s can thip
ca Chính ph thông qua các dch v xã hi. Hãy tìm các đim cho thích hp vi các câu hi sau:

A (1000 sn phm)
Lng cung sn phm A
(1000 sn phm)
16 60 180
14 80 140
12 100 100
10 120 60
8 140 20
a. Hãy biu din các đng cung, cu sn phm A trên đ th. Hãy xác đnh giá và sn
lng cân bng.
b. Ch ra nh hng ca giá sn phm đu vào đ sn xut ra sn phm A gim đn giá và
sn lng cân bng ca sn phm A. Minh ho kt qu bng đ th.
c. Ch ra nh hng ca vic tng giá sn phm thay th vi sn phm A đn giá và sn
lng cân bng ca sn phm A. Minh ho bng đ th.
8. Hãy đánh du (X) vào nhng ô ti đó có nhng yu t nh hng ti đng cung, cu (khi
nghiên cu yu t nào đó gi đnh các yu t khác không đi)
Các yu t nh hng
S dch
chuyn
đng
cu
(a)
S di
chuyn
tên đng
cu
(b)
S dch
chuyn
đng

11. Nu đng cu dch chuyn sang trái, thì mt cách gii thích hp lý nht đi vi s dch
chuyn đó là:
a. V mt lý do nào đó làm lng cung hàng hoá X gim xung
b. Th hiu ngi tiêu dùng thay đi theo hng h thích hàng hoá này hn và h mun
mua nhiu hn đi vi mi mc giá.
c. Mc giá hàng hoá X tng lên làm cho mi ngi quyt đnh mua ít hàng hoá này hn so
vi trc
d. Vì mt lý do nào khác không phi lý do nêu trên
12. Chi phí c hi là:
a. Là các chi phí cn phi chi ra đ thc hin phng án kinh doanh nào đó
b. Là khon chi phí tng thêm đ sn xut ra hàng hoá dch v tng thêm
d. Là chi phí ln nht ca các phng án b b l
e. Là chi phí không đc tính vào chi phí sn xut kinh doanh.

22
Chng 2: Khái quát v kinh t hc v mô
CHNG II: KHÁI QUÁT V KINH T HC V MÔ
GII THIU
Mc tiêu ch yu ca chng này là nhm gii thiu đi tng nghiên cu ca kinh t V
mô, mc tiêu và các chính sách kinh t v mô, cng nh công c ch yu đc s dng trong phân
tích kinh t v mô.
Kinh t V mô nghiên cu hot đng ca toàn b nn kinh t Quc dân nói chung và quan
tâm đn nhng vn đ mà bt c mt quc gia nào trong c ch th trng đu gp phi đó là:
Làm th nào đ tng trng nhanh và n đnh; Làm th nào đ kim ch lm phát; Làm th nào đ
to ra nhiu vic làm cho ngi lao đng; Làm th nào đ n đnh t giá hi đoái và cân bng cán
cân thanh toán; làm th nào đ phân b ngun lc mt cách hp lý và phân phi ca ci mt cách
công bng gia các thành viên trong xã hi.
Mun gii quyt đc các vn đ nêu trên mt cách có cn cu khoa hc, kinh t v mô c
gng mô t và gii thích s vn đng ca gung máy kinh t quc dân bng cách nghiên cu mi
quan h gia các tng lng kinh t v mô ch yu nh: tng sn phm quc dân, mc giá c

tác đng đó trên đ th tng cung, tng cu.
- Hiu ý ngha và cách xác đnh t l tng trng, t l lm phát, ch s giá và mc
giá chung.
- Vn dng quy lut Okun đ d đoán t l tng trng, t l tht nghip, khi bit các
yu t còn li.
NI DUNG
2.1. I TNG VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU CA KINH T HC V MÔ
2.1.1. i tng nghiên cu ca kinh t hc V mô
Kinh t v mô là mt phân ngành ca kinh t hc nghiên cu s vn đng và nhng mi
quan h kinh t ch yu ca mt đt nc trên bình din toàn b nn kinh t Quc dân.
Nhng vn đ then cht đc kinh t hc V mô quan tâm nghiên cu bao gm mc sn
xut, tht nghip, mc giá c chung và cán cân thng mi ca mt nn kinh t. Phân tích kinh t
v mô hng vào gii đáp câu hi: iu gì quyt đnh giá tr hin ti ca các bin s này? iu gì
quyt đnh s thay đi ca các bin s này trong ngn hn và dài hn?.
Nói mt cách khác, kinh t v mô nghiên cu s la chn ca mi quc gia trc nhng vn
đ kinh t và xã hi c bn nh: Tng trng kinh t, lm phát, tht nghip, xut nhp khu hàng
hoá và t bn, s phân phi ngun lc và phân phi thu nhp gia các thành viên trong xã hi.
Mt quc gia có th có nhng la chn khác nhau tu thuc vào các ràng buc v ngun
lc kinh t và h thng chính tr – xã hi. Song s la chn đúng đn nào cng cn đn s hiu
bit sâu sc v các hot đng mang tính khách quan v h thng kinh t.
2.1.2. Phng pháp nghiên cu ca kinh t hc v mô
Trong khi phân tích các hin tng và mi quan h kinh t quc dân, kinh t v mô s dng
ch yu phng pháp phân tích cân bng tng th. Theo phng pháp này, kinh t v mô xem xét
s cân bng đng thi ca tt c các th trng, ca th trng hàng hoá, th trng các yu t đu
vào, th trng tài chính. xem xét đng thi kh nng cung cp sn lng ca toàn b nn kinh t,
kh nng tiêu dùng ca toàn b nn kinh t, t đó xác đnh đng thi mc giá c và sn lng cân
bng ca nn kinh t. ây là nhân t quyt đnh đn hiu qu ca h thng kinh t.
Thc cht vic kho sát mi bin s này trong nhng khong thi gian khác nhau hin ti,
ngn hn, dài hn. Mi khong thi gian đòi hi chúng ta phi s dng các mô hình thích hp đ
tìm ra các nhân t quyt đnh đn các bin s kinh t v mô này. Kinh t hc v mô s cung cp

trc ht phi xem nó nh hng đn tng cu và tng cung nh th nào.
Mô hình tng cu và tng cung ch ra cách thc mà tng cu, tng cung quyt đnh mc giá
c và sn lng trong mt nn kinh t. Hai bin s đc mô hình tp trung gii thích tng hàng
hoá và dch v đc đo bng (GNP) hoc (GDP) thc t và mc giá c chung đc đo bng ch
s giá (PI) hoc ch s giá tiêu dùng (CPI). Các nhà kinh t thng s dng đ th đ biu din
tng cung và tng cu trong đó trc hoành biu th sn lng (GNP) hoc (GDP), trc tung biu
th mc giá c (PI) hoc (CPI).
2.2.2. Tng cung ca nn kinh t (Aggregate Supply -AS)
(1). Khái nim tng cung: Tng cung là tng khi lng sn phm quc dân mà các hãng
kinh doanh s sn xut và bán ra trong tng thi k tng ng vi mc giá c chung và kh nng
sn xut.

25
Chng 2: Khái quát v kinh t hc v mô
(2). Mc sn lng tim nng: ó là mc sn lng ti đa mà nn kinh t có th sn xut
ra trong điu kin toàn dng nhân công, mà không gây nên lm phát. Sn lng tim nng ph
thuc vào vic s dng các yu t sn xut đc bit là yu t lao đng.
(3). ng tng cung trong ngn hn và dài hn.
ng tng cung là đng biu din mi quan h gia sn lng sn xut ra và mc giá c
chung. Cn phân bit gia đng tng cung dài hn và ngn hn. ng tng cung dài hn
(AS
LR
) là liên h gia sn lng và mc giá trong thi gian đ dài đ giá c và các yu t đu vào
khác hoàn toàn linh hot. ng tng cung ngn hn (AS) là quan h gia sn lng và giá c
chung vi gi thit là giá c các yu t đu vào c đnh cha thay đi. ng tng cung dài hn là
đng thng đng còn đng tng cung ngn hn là đng có đ dc dng. PI AS
LR


Hình 2.2: ng tng cung ngn hn

a. ng tng cung trong dài hn: ng tng cung trong dài hn là đng song song
vi trc tung và ct trc hoành ti mc sn lng tim nng. Vì trong dài hn khi giá c điu
chnh đ mnh đ mi th trng, không ch th trng tài chính, th trng hàng hoá mà c th
trng các yu t sn xut đu  trng thái cân bng. Cân bng th trng các yu t sn xut có
ngha là mi ngun lc đc s dng đy đ và hiu qu, nên sn lng không tng na. Khi đó
cung v hàng hoá và dch v ch ph thuc vào cung các yu t sn xut nh t bn, tài nguyên
thiên nhiên, lao đng và trình đ công ngh ca nn kinh t. Mà không ph thuc vào giá c (giá
tng nhng tng cung không đi và bng sn lng tim nng Y
*
)
ng tng cung dài hn biu th mc sn lng to ra khi các ngun lc đc s dng ht
đy đ và đc gi là sn lng tim nng. Do đó bt k yu t sn xut nào thay đi s làm sn
lng tim nng thay đi và làm dch chuyn đng tng cung dài hn.
b. ng tng cung trong ngn hn: V mt ngn hn, đng tng cung ban đu tng
đi nm ngang, khi vt qua mc sn lng tim nng thì đng tng cung s dc ngc lên.
iu này nói nên rng khi  di mc sn lng tim nng mt s thay đi nh v giá c đu ra

26
Chng 2: Khái quát v kinh t hc v mô
s khuyn khích các doanh nghip tng nhanh mc sn lng đ đáp ng nhu cu đang tng lên.
S d các doanh nghip hành đng nh vy vì trong khong thi gian ngn hn, đng trc các
đu vào c đnh h có th huy đng đu vào lao đng còn d đ tng sn lng. Còn vt qua
mc sn lng tim nng các yu t sn xut đã đc s dng ht, sn lng không tng mà ch
có giá tng. (Hình 2.2)..
S dch chuyn đng tng cung ngn hn đc gi là cú sc cung. Nhng nhân t làm
dch chuyn đng tng cung dài hn cng s làm dch chuyn đng tng cung ngn hn. Bên
cnh các nhân t đó thì đng tng cung ngn hn còn dch chuyn khi giá cc các yu t đu vào


Y
Y
1
Y
2

Hình 2.3: Mô hình đng tng cu

PI

AD’ AD AD’’ Y Hình 2.4: Mô hình dch chuyn đng tng cu 27