ĐÁNH GIÁ TỔ HỢP PHÒNG KHÔNG CÓ ĐIỀU KHIỂN
“Chiến tranh”, vâng đó là hai từ mà tất cả con người trong thế giới này đều
không muốn nhắc tới. Nhưng nó gần như không thể không xuất hiện trong cuộc
sống hàng ngày của con người. Có những cuộc chiến vì lý do sắc tộc, vì lý do
dân tộc, vì lợi ích của chính bản thân của các nước tham chiến. Tựu chung lại là
chiến tranh có thể xảy ra trên khắp mọi nơi trên thế giới. Chính vì thế mà mỗi
quốc gia đều tự trang bị cho mình những vũ khí mà có thể đảm bảo được an
ninh, chủ quyền của mình. Các quốc gia đều nhận thức được rằng “Tác chiến
phòng không” là một chiến thuật vô cùng quan trọng, quyết định thế chủ động
trong một cuộc chiến đấu, góp phần không nhỏ vào chiến thắng chung.
Mọi thành tựu khoa học công nghệ được ứng dụng triệt để vào khoa học kĩ
thuật quân sự. Theo dòng phát triển chung, hàng loạt các loại vũ khí huỷ diệt lớn
lần lượt ra đời với tốc độ chóng mặt. Đặc biệt là các phương tiện tiến công
đường không ngày càng được trang bị thông minh hơn. Các ứng dụng điện tử và
tin học được có mặt hầu hết trong các loại vũ khí hiện đại. Do đặc điểm tác
chiến trên không nên một yêu cầu quan trọng là độ tin cậy và độ an toàn cao
phải được đặt lên hàng đầu.
Một ví dụ điển hình về tầm quan trọng của “Tác chiến phòng không” đó là
cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam. Một sai lầm trong cách đánh giá về tiềm
lực quân sự về Việt Nam làm cho Mỹ trả một giá quá đắt về của và người đã
làm cho Mỹ phải suy nghĩ về các cuộc tiến công trong tương lai. Với những
pháo đài bay B52 bất bại trong cuộc chiến Ixaren với Arập, nhưng tới Việt Nam
thì đó là nơi chôn vùi niềm tự hào của không lực của Mỹ. Với những quả bom
thông minh nhưng lại bị vô hiệu hoá. Từ một nửa bán cầu, người Mỹ đã tới Việt
Nam bằng đường không và vùi xác ở đó. Bằng những phương tiện đường không
Mỹ đã luôn chuyển được người, vũ khí và lương thực nhanh chóng hiệu quả. Cái
mà Mỹ không nhận được ra đó là truyền thống đánh giặc và nghệ thuật đánh
giặc của người Việt Nam có từ ngày xưa. Ta đánh Mỹ bằng những vũ khí phòng
không phải nói là thô sơ so với Mỹ, người Mỹ còn tính toán được khả năng tác
chiến phòng không của ta trên lý thuyết là không có.
Rút kinh nghiệm qua cuộc chiến tranh ở Việt Nam, đến với cuộc chiến vùng

ta thấy gần như không có sự có mặt của con người. Giảm tối đa sự thiệt hại về
người, đó là một tiêu chí quan trọng trong chiến tranh hiện đại. Điều này có thể
đáp ứng được nếu ngày càng có mặt nhiều hơn những tên lửa thông minh mà
con đang vươn tới, những hệ thống tên lửa “trong mơ” mà các cường quốc vũ
trang như Nga, Mỹ.. đang còn nằm trong dự án, chờ kinh phí. Ta có thể hình
dung ra được rằng chiến tranh trong tương lai, con người chỉ việc ngồi ở một nơi
nào đó, bấm nút phóng tên bắn vào một mục tiêu đã được định trước. Đặc tính
nổi bật của tên lửa là cơ động, tức là ta có thể bắn từ mặt đất, dưới nước và trên
không cùng với khả năng bay xa là một trong những mối đe doạ đối với các
mục tiêu ở dưới đất và trên không. Các phát minh khoa học dần hướng thu gọn
trong một quả tên lửa và nó là một mối đe doạ lớn đối với các mục tiêu quan
trọng. Chính vì vậy tên lửa dần trở thành “quả pháo” khai mào cho một bất cứ
một “bữa tiệc” chiến tranh nào trong tương lai.
Tên lửa là vật thể bay không người lái có hình dạng khí động, nhờ phản lực
(động cơ Laval) và sức bền tốt, đạt vận tốc lớn hơn rất nhiều lần tốc độ âm
thanh, mang vác các đầu đạn để phá huỷ các mục tiêu khác nhau.
Tên lửa có tầm bắn xa, độ chính xác cao, có uy lực mạnh mẽ. Với sự xuất hiện
của vũ khí tên lửa đặc biệt là tên lửa đường đạn chiến lược thí máy bay ném
bom chiến lược dần mất đi vị trí độc tôn, nó không còn là phương tiện mang vũ
khí hạt nhân nữa. Nếu dùng tên lửa làm vũ khí để tiến công vừa có tác dụng tấn
công hiệu quả các mục tiêu quan trọng nằm sâu trong lãnh thổ đối phương vừa
có tác dụng răn đe. Vì vậy trong điều kiện kỹ thuật cao thì tác chiến tên lửa trở
thành cuộc giao chiến đầu tiên, có ảnh hưởng tới toàn bộ cuộc chiến.
Tên lửa được phân theo những dấu hiệu: theo công dụng, theo số tần, theo tính
chất và hệ điều khiển, theo qui mô và nhiệm vụ, theo loại đầu đạn, theo tầm hoạt
động, theo đối tượng tác chiến, theo đặc tính đường bay và đặc điểm cấu tạo,
theo tác dụng vai trò và theo vị trí phóng tên lửa. Tên lửa phóng ở trên mặt đất
tiêu diệt được các mục tiêu trên mặt đất gọi là tên lửa đất đối đất. Tên lửa phóng
trên không từ máy bay, vệ tinh diệt các mục tiêu trên không gọi là tên lửa không
đối không. Tên lửa có nhiều tầm bắn khác nhau người ta đặt nó ở các qui mô

Tự dẫn
chủ động
Tự dẫn
thụ động
Tự dẫn
chủ động
trong đó : đường 1 : Năng lượng chiếu xạ
đường 2 : Thu năng lượng phản xạ
Thông thường khi tự dẫn chủ động, năng lượng vô tuyến được sử dụng để nhận
thông tin. Do đó tên lửa cần đặt 1 ra đa chiếu xạ mục tiêu, 1 máy thu tín hiệu
phản xạ từ mục tiêu. Nó hoạt động độc lập theo nguồn thông tin mà nó tìm thấy.
* Hệ thống tự dấn hoàn toàn thụ động: Là hệ thống ở đó mà mục tiêu được chiếu
xạ bằng 1 nguồn năng lượng đặt ngoài tên lửa , còn năng lượng phản xã từ mục
tiêu được thu bằng máy thu đặt trên mục tiêu.
Mục tiêu
Tên lửa
Ra đa
Máy phát trên mặt đất liên tục chiếu xạ mục tiêu. Máy thu đặt trên tên lửa thu tín
hiệu phản xạ từ mục tiêu làm nguồn điều khiển cho máy.
Hệ thống này so với hệ thống tự dẫn có ưu việt hơn là nguồn phát đặt tách ra
khỏi tên lửa làm giảm đáng kể trọng lượng của tên lửa.
*Hệ thống dẫn thụ động: Là hệ thống mà ở đó để nhận thông tin từ mục tiêu,
người ta sử dụng năng lượng do mục tiêu bức xạvà thu năng lượng này bằng
một máy thu đặt trên tên lửa.
Mục tiêu
Tên lửa
* Hệ thống điều khiển từ xa : Theo tia sử dụng các trạng thái khác nhau, sử
dụng các nguồn năng lượng cánh sóng của máy phát.
Các cánh tạo ra các điện áp sai số, để đảm bảo xác suất tiêu diệt =1, điều
khiển theo lệnh. Theo các chu kỳ khác nhau, khối điều khiển đặt ở mặt đất và

cứu các qui luật bay của tên lửa, người ta xem xét sự dịch chuyển của trọng tâm
và sự quay quanh trọng tâm. vì vậy giả sử rằng lực khí động toàn phần R cũng
đặt vào trọng tâm.
Lực khí động toàn phần víêt dưới dạng: R = Q + Z +Y
Trong đó : Q lực cản với hệ số Q = C
x
.q.S
C
x
: Các hệ số lực cản
q=ρ.V
2
/2
S : Mặt cắt vuông góc với x
o
của tên lửa
Z: lực sườn Z = C
Z
.q.S Với S : Mặt cắt theo trục dọc tên lửa
Y: lực nâng y= C
α
y
.q.S