Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
Môc lôc
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
I. Phỏng vấn trên báo mạng điện tử 2
1. Khái niệm phỏng vấn 2
2. Phỏng vấn trên báo mạng 3
3. Các hình thức phỏng vấn trực tuyến trên báo mạng 4
a. Giao lưu trực tuyến 4
b. Bàn tròn trực tuyến 5
c. Tạo đàm trực tuyến 5
d. Đối thoại trực tuyến 6
e. Giải đáp trực tuyến 7
II. Đặc điểm của thể loại phỏng vấn 8
1. Thể hiện tính dân chủ của báo chí 8
2. Trực tiếp, khách quan, chân thực 9
3. Thể hiện tính sinh động, hấp dẫn 10
4. Thông tin trong thể loại phỏng vấn do người trả lời hoàn toàn chịu
trách nhiệm 11
5. Đặc điểm của bài phỏng vấn trên báo mạng điện tử 11
III. Cách thức tổ chức 12
1. Lập đề cương 12
2. Viết lời mời gọi (giới thiệu vấn đề phỏng vấn) 13
3. Tổ chức buổi trực tuyến 13
a. Thành phần tham gia 13
b. Tiến hành phỏng vấn 14
PHỎNG VẤN 15
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
MỞ ĐẦU
Sau thành công vang dội của đội tuyển bóng đá Việt Nam tại AFF Cup,
hầu như tất cả các báo, đài đã ngay lập tức vào cuộc. Hàng trăm bài viết ở mọi

những định nghĩa khác nhau về phỏng vấn. Tuy nhiên, bởi chính những góc
độ tiếp cận mà tác giả lựa chọn đã vô tình tự hạn chế sự phát triển của khái
niệm phỏng vấn dù là dưới góc độ một thể loại hay một phương thức khai
thác thông tin.
Trong cuốn “Cách viết một bài báo”, các nhà báo nước ngoài cho rằng:
“Phỏng vấn là một hình thức đối thoại trong đó nhà báo nêu câu hỏi và người
được phỏng vấn trả lời. Mục đích của bài phỏng vấn là đem lại cho bạn đọc
những thông tin và lý lẽ về một vấn đề thời sự do một nhân vật am hiểu, có
thẩm quyền cung cấp”. Xong trong thực tiễn hoạt động báo chí, sự nở rộ của
các hình thức phỏng vấn, đặc biệt là trên loại hình báo mạng điện tử đã cho
thấy định nghĩa như vây là chưa đầy đủ.
Hay như các nhà báo T.S. Giooc và B.Sumanta trong cuốn “Cách viết
tin” thì lại cho rằng “Một cuộc phỏng vấn báo chí là phương pháp để thu thập
tin tức từ một người nào đó có cương vị nắm được thông tin. Phỏng vấn
không phải là một cuộc nói chuyện hay đối thoại”. Khi nhắc đến phỏng vấn
người ta thường nhìn nhận nó trên hai phương diện : như là một thể loại và
như một phương thức để thu nhận thông tin. Định nghĩa đã vô tình trở nên
phiến diện khi chỉ đề cập đến phỏng vấn như một hình thức để khai thác
thông tin mà không xét đến mối quan hệ biện chứng với các mặt khác.
2
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
2. Phỏng vấn trên báo mạng
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí còn khá non trẻ trên thế giới
cũng như ở Việt Nam. Thế nhưng với sự hỗ trợ của một công cụ kết nối
không biên giới và tích hợp đa phương tiện – Internet, báo mạng điện tử đã
nhanh chóng tỏ ra chiếm ưu thế so với các loại hình báo chí cổ điển như: báo
in, phát thanh hay truyền hình.
Những tiện ích mà internet mang lại đã thay đổi về cơ bản cách thức tiếp
nhận thông tin của công chúng đồng thời tạo ra một môi trường báo chí mới
để các thể loại báo chí tiếp tục sinh sôi và phát triển.

chuyện, trao đổi ý kiến giữa các đối tượng: nhà báo - khách mời và khách
mời- công chúng, tức là có sự tham gia từ nhiều phía. Tại những cuộc giao
lưu trực tuyến này, độc giả có thể trực tiếp gửi câu trả lời thông qua mạng
internet và cũng có thể nhận được câu trả lời ngay.
Người hỏi có thể đặt nhiều câu hỏi cùng một lúc, về nhiều khía cạnh
khác nhau của vấn đề. Bên cạnh đó, do không bị giới hạn về không gian nên
độc giả có thể đồng thời gửi kèm những tâm tư, suy nghĩ, tình cảm muốn chia
sẻ cùng với khách mời song song với các câu hỏi. Vì thế, giao lưu phần nào
đã tạo ra được sự bình đẳng giữa công chúng và khách mời.
Ở hình thức phỏng vấn này, vai trò của công chúng và khách mời là quan
trọng hơn cả. Chất lượng của cuộc phỏng vấn hoàn toàn phụ thuộc vào câu
hỏi và cách trả lời của khách mời. Phóng viên chỉ đóng vai trò như người dẫn
dắt câu chuyện và nêu câu hỏi của độc giả. Phóng viên thường kiêm luôn cả
vai trò biên tập để đánh máy và biên tập lại nội dung câu hỏi và câu trả lời
cho rõ ý, đúng chính tả, ngữ pháp và đảm bảo mọi thứ diễn ra “đúng luật”.
4
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
Chủ đề của các cuộc giao lưu giải trí thường mang tính văn hóa, giải trí.
Tuy nhiên, đôi khi hình thức này cũng được áp dụng để tổ chức những cuộc
trò chuyện giữa các nhân vật quan chức cao cấp với công chúng. Và những
cuộc trò chuyện như vậy thường mang tính chất chính trị, xã hội rõ ràng.
b. Bàn tròn trực tuyến
Đây thường là những cuộc phỏng vấn trực tiếp giữa phóng viên với một
hoặc nhiều nhân vật khách mời và có sự tham gia của công chúng trong quá
trình phỏng vấn.
Với hình thức này, phóng viên và khách mời đóng vai trò chủ đạo. Sự
tham gia của công chúng vào cuộc phỏng vấn là không nhiều. Họ vẫn có thể
gửi câu hỏi tham gia nhưng sẽ không được sử dụng nhiều. Các câu hỏi được
sử dụng chỉ đóng vai trò là tiền đề để bắt đầu buổi phỏng vấn hoặc đôi khi chỉ
là để kết thúc một đề tài và chuyển sang một đề tài khác.

lĩnh, trình độ và sự lao động nghiêm túc. Vì thế, kết quả của những buổi tọa
đàm thường rất tốt. Nó thường giúp giải quyết được vấn đề một cách nhanh
chóng và chuyên nghiệp.
Và cũng bởi không có sự tham gia của công chúng nên thể loại này ít
được lựa chọn trong hầu hết các tình huống. Người ta có thể lựa chọn cách
hình thức khác mềm mại hơn như giao lưu trực tuyến. Vì thế, thể loại này
cũng không đòi hỏi phải cập nhật nội dung bài tọa đàm nhanh chóng.
d. Đối thoại trực tuyến
Đối thoại là sự trao đổi bình đẳng, công khai giữa công chúng và khách
mời về những vấn đề có ý nghĩa xã hội rộng lớn, những chủ trương chính
sách của Đảng, Nhà nước.
Khách mời ở đây thường là các nguyên thủ quốc gia hay những người có
trọng trách, có thẩm quyền, hiểu biết nhiều vấn đề lớn của đất nước. Họ có
6
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
trách nhiệm cung cấp thông tin hay giải đáp những thắc mắc, câu hỏi, băn
khoăn mà công chúng nêu ra trong cuộc đối thoại.Ví dụ như những cuộc đối
thoại của Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng về vấn đề lao động, xã hội và tiền
lương, đối thoại của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân về giải quyết tiêu cực
trong thi cử
Công chúng sẽ gửi câu hỏi trước và ngay khi cuộc đối thoại đang diễn ra.
Họ có thể bày tỏ thắc mắc của mình đến cùng. Khách mời sẽ trực tiếp trả lời
những thắc mắc ấy. Câu hỏi gửi về trước sẽ trả lời trước, câu hỏi gửi về sau sẽ
trả lời sau chứ không có sự phân biệt nào, tất nhiên việc lựa chọn những câu
hỏi có chất lượng là không thể tránh khỏi. Cũng có khi ban biên tập sắp xếp
câu hỏi theo những chủ đề để người trả lời tiện trả lời, người tiếp nhận thông
tin cũng dễ hơn.
Trong đối thoại trực tuyến, người dẫn chương trình thường ẩn đi. Họ chỉ
giới thiệu khách mời, chủ đề đối thoại và đọc các câu hỏi của công chúng gửi
về để khách mời trả lời chứ không có sự tranh luận như bàn tròn trực tuyến.

dựng nội dung và tạo ra những yếu tố bất ngờ thú vị cho cuộc phỏng vấn.
Phỏng vấn là loại hình báo chí thể hiện tính dân chủ cao nhất bởi sự lôi
cuốn tham gia đối với đông đảo công chúng. Tất cả mọi người đều có thể trở
thành một phần của cuộc phỏng vấn, được thẳng thắn bày tỏ những suy nghĩ,
băn khoăn của mình.
Tuy thế, cũng giống như các thể loại báo chí khác sự dân chủ trong thể
loại phỏng vấn luôn được đảm bảo tính định hướng bởi những người làm
công tác biên tập. Vai trò của họ là rất quan trọng trong việc sàng lọc, lựa
chọn những câu hỏi, những ý kiến tốt để đăng tải rộng rãi; đồng thời xử lý kịp
thời những sự tham gia “phạm luật”.
8
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
2. Trực tiếp, khách quan, chân thực
Tính dân chủ đồng thời cũng bao gồm tính khách quan, trực tiếp, chân
thực. Thể loại phỏng vấn dù được thực hiện dưới hình thức một chương trình
phát thanh, truyền hình hay một bài báo in cũng gần như ngay lập tức đăng tải
những ý kiến của người tham gia. Những ý kiến thông qua sự trao đổi, hỏi
đáp, giao lưu mang tính ngẫu hứng cao nên sẽ chuyền tải không chỉ nội dung
thông tin mà còn gắn liền với những sắc thái biểu cảm. Chính điều này đã góp
phần tạo nên tính chân thật cho thể loại phỏng vấn khiến người theo dõi có
cảm giác như đang được trực tiếp theo dõi.
Bên cạnh đó, sự can thiệp vào các ý kiến, tư tưởng, tình cảm của người
tham gia là hầu như không có. Thông qua các phương tiện trực quan như
tiếng nói, hình ảnh người theo dõi có thể cảm nhận được diễn biến, tình cảm
của cuộc phỏng vấn. Phỏng vấn là thể loại nguyên chất nhất bởi sự can thiệp
của phóng viên chỉ còn là lựa chọn các câu hỏi, sắp xếp và dẫn dắt câu chuyện
theo chủ đề đã định trước.
Có thể thực hiện nhanh :
Do sử dụng những chất liệu nguyên mẫu nhất là tiếng nói và đôi khi là
cả hình ảnh nên thể loại phỏng vấn có thể dễ dàng được thực hiện. Với sự hỗ

Ngoài ra, trên báo mạng điện tử do đặc tính liên kết cao nên người đọc
có thể vừa tham gia đặt câu hỏi cho phần phỏng vấn vừa có thể nghiên cứu
các thông tin liên quan đến vấn đề hoặc làm một việc khác trong khi theo dõi
cuộc phỏng vấn. Bên cạnh đó, do đặc tính đa chức năng nên báo mạng có thể
cung cấp cho chúng ta các thông tin dưới chất liệu âm thanh hoặc hình ảnh.
Điều này mang lại cho độc giả nhiều sự lựa chọn và qua đó sẽ cập nhất được
nhiều thông tin cần thiết cho minh hơn.
10
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
4. Thông tin trong thể loại phỏng vấn do người trả lời hoàn toàn chịu trách
nhiệm
Đây là đặc điểm quan trọng của thể loại phỏng vấn. Nó liên quan đến
mật thiết đến quá trình tác nghiệp và đồng thời cũng phản ánh đạo đức của
người phóng viên. Vì thế, phóng viên không được thêm bớt những thông tin,
tư liệu mà người tham gia không nói hoặc có nói nhưng trong hoàn cảnh cụ
thể.
Bên cạnh đó, do đặc thù một người nói nhiều người nghe cho nên những
quan điểm, thái độ được trình bày trong cuộc phỏng vấn trực tuyến sẽ gây ra
những tác động rộng lớn. Và nếu như không cẩn trọng sẽ tạo ra những hậu
quả khôn lường. Bởi vậy, những người tham gia cuộc phỏng vấn cần cân nhắc
kỹ hoặc có sự chuẩn bị tốt các ý kiến để tránh mắc phải những lỗi đáng tiếc
ảnh hưởng đến hiệu quả truyền thông.
5. Đặc điểm của bài phỏng vấn trên báo mạng điện tử
Cũng giống như các loại hình báo chí khác như: báo in, truyền hình, phát
thanh đặc trưng của mỗi loại hình sẽ quay trở lại quy định lại một số thuộc
tính của loại hình cho phù hợp với những đòi hỏi về nội dung cũng như hình
thức của công chúng. Những yếu tố này có tác động lên mọi thể loại báo chí
khiến chúng có những biến đổi nhất định. Những biến đổi này chủ yếu xảy ra
về phương diện hình thức. Còn về nội dung thì hầu như không có nhiều sự
thay đổi.

tới thành công của cuộc phỏng vấn. Các đề tài phỏng vấn càng hẹp thì càng có
nhiều khả năng thực hiện tốt và thành công.
Đây là bước cơ bản và quan trọng nhất của cuộc phỏng vấn. Trên cơ sở
lựa chọn các chủ đề sẽ phỏng vấn, người biên tập sẽ phải nghiên cứu các
thông tin xoay quanh chủ đề, xoay quanh khách mời. Lên dàn ý sơ bộ các câu
12
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
hỏi đồng thời dự đoán trước các tình huống trả lời và chuẩn bị các biện pháp
đối phó với những tình huống được đánh giá là bất thường.
2. Viết lời mời gọi (giới thiệu vấn đề phỏng vấn)
Giống như sapo trong vấn phỏng thông thường, nội dung của lời mời gọi
bao gồm: đề tài phỏng vấn, lý do tiến hành phỏng vấn, người trả lời phỏng
vấn, thời gian tiến hành phỏng vấn, ngoài ra trong lời mời gọi thường nêu
những nội dung hay những câu hỏi có tính chất gợi mở nhằm khuyến khích,
động viên người đọc đặt câu hỏi. Lời mời gọi thường được đưa lên báo từ 3- 4
ngày trước đó, đôi khi từ 1-2 ngày.
Trên báo mạng điện tử, bên cạnh đề tài và các nhân vật khác mời thì đây
là một trong những khâu quan trọng có tính chất quyết định tới sự thành công
của một buổi phỏng vấn trực tiếp. Cách chúng ta đặt vấn đề có hay, có hấp
dẫn thì mới cuốn hút được sự quan tâm của độc giả. Một lời kêu gọi thành
công phải được nhìn nhận dựa vào ba yếu tố: đúng, trúng và hay.
3. Tổ chức buổi trực tuyến
a. Thành phần tham gia
- Người dẫn: đóng vai trò quan trọng, thường xuất hiện trong bàn tròn
trực tuyến, cũng có thể trong giao lưu trực tuyến…Trong đa số các trường
hợp, người dẫn thường kiêm luôn kỹ thuật viên để đánh máy câu trả lời và
chuyển nội dung cho người biên tập cao hơn xử lý, lựa chọn.
- Những người tham gia khác: nhận câu hỏi, đánh máy câu trả lời, chụp
ảnh, biên tập viên, ghi hình…
- Khách mời: thường là những người nổi tiếng hoặc tiếng nói có trọng

CMTND: 172768499
Đề tài:
Sơn “rác” và dự án vì cộng đồng
Ngay sau khi nhận được giải thưởng 2000 USD cho dự án “Rác với
sức khỏe” từ cuộc thi “Mầm nhân ái I”, Lê Văn Sơn cùng các thành viên
trong nhóm Nhiệt huyết của mình đã ngay lập tức bắt tay vào thực hiện.
Gặp lại Sơn trong một buổi chiều mùa đông, khi cậu vừa trở về từ bãi rác
Nam Sơn, chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện cởi mở về dự án vì cộng
đồng mà cậu đang thực hiện. Lem luốc và mệt mỏi nhưng trên môi Sơn
“rác” luôn nở những nụ cười.
Vì đâu mà bạn có cái tên Sơn “rác” ?
Khi đăng ký dự án “Rác vì sức khỏe” trên trang web vicongdong.vn
mình đã lấy nick là Sơn rác.Chắc vì thế mà bạn bè và những người quan tâm
đến dự án cứ gọi vậy cho tiện. Gọi mãi thành ra quen đấy !
Chứ không phải vì những thành công bước đầu của dự án “Rác với
sức khỏe” sao ?
Mình nghĩ là không còn nếu có thì đó cũng chỉ là một phần thôi. Dù ý
tưởng là của mình nhưng để hiện thực hóa thì phải là công sức của tất cả
thành viên trong nhóm Nhiệt huyết. Bọn mình đã phải chia nhóm khảo sát
thực tế và nghiên cứu các khả năng khả thi đồng thời xây dựng các bước cho
15
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
dự án một cách nghiêm túc trong dòng rã 3 tháng trời mới có được kết quả
như ngày hôm nay đó ! Để thực hiện thành công dự án này thì bọn mình chỉ là
một thôi !
Vậy động lực nào đã khiến bạn quyết tâm thực hiện dự án này đến
vậy ?
Một hôm mò mẫm trên mạng tìm tài liệu môn học, mình tình cờ được
xem một phóng sự ảnh về bãi rác Nam Sơn. Những khuôn mặt, những thân
hình và đặc biệt là đôi mắt của một cậu bé trong ấy khiến mình trăn trở. Mấy

với sự giúp đỡ rất nhiệt tình của UBND xã, đặc biệt là bác Phó chủ tịch Lê Sỹ
Minh. Về phía thôn, hiện tại bọn mình đang phối hợp với anh Cao Xuân Kiên
bí thư đoàn xã phụ trách Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ và bác trưởng thôn
Nguyễn Văn Ngà để lên danh sách tuyên truyền, vận động mọi người và tiến
tới trang bị đồ bảo hộ cho họ. Nếu mô hình thành công, bọn mình sẽ cố gắng
nhân rộng ra toàn xã trong thời gian nhanh nhất. Hy vọng những nỗ lực của
mọi người sẽ tạo được một cuộc cách mạng cho nơi đây.
Liệu có khi nào ngọn lửa kia nhạt đi chăng ?
Rất có thể ! Tuy nhiên mình không hề lo sợ điều đó xảy ra. Khi mọi thứ
đã đi vào ổn định và đã xây dựng được một mô hình chuẩn thì công việc tiếp
theo chỉ còn là cố gắng duy trì cho nó hoạt động thôi. Khi ấy, nếu có chuyện
gì xảy ra, mình chắc chắn sẽ không phải lo. Hơn nữa trong nhóm Nhiệt huyết
còn rất nhiều người Tất cả đã được tính toán. Việc trước mắt là phải thực
17
Phỏng vấn trên Báo mạng điện tử
hiện tốt mô hình thí điểm này. Tương lai còn ở xa tít kia mà. Cứ phải sống
trọn vẹn cho ngày hôm nay đi đã.
Nhân dịp năm mới Kỷ Sửu bạn sẽ chúc gì mọi người đây ?
Chúc mọi người năm mới an khang, thịnh vượng ! Chúc ông bà, bố mẹ
sức khỏe dồi dào ! Chúc các bạn thanh niên sống cống hiến được nhiều hơn
nữa cho xã hội ! Và cuối cùng chúc cho dự án của mình thành công !
Xin chúc Sơn năm mới vạn sự như ý ! Xin cảm ơn bạn vì cuộc trò
chuyện !
18