Báo chí Phật giáo tại Việt Nam - Thực trạng và
vấn đề
Lê Thị Hồng Hạnh

Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn
Luận văn ThS ngành: Truyền thong đại chúng; Mã số: 60 32 01
Người hướng dẫn: GS.TS. Đỗ Quang Hưng
Năm bảo vệ: 2010 Abstract: Sưu tầm, phân loại, nghiên cứu nội dung và hình thức chuyển tải vấn đề
của Phật Giáo tới công chúng trên tờ báo Giác ngộ, Nguyệt san Giác ngộ và tạp
chí Văn hoá Phật Giáo . Nghiên cứu đánh giá về thực trạng của báo chí Phật Giáo
tại Việt Nam Phân tích và đưa ra hướng giải quyết cho những vấn đề tồn tại của
báo chí Phật Giáo tại Việt Nam. Tìm hiểu về hệ thống quan điểm của Đảng và Nhà
nước về công tác báo chí Phật Giáo tại Việt Nam.
Keywords: Báo chí học; Phật giáo; Việt Nam
Content
1. Tính thời sự và lý do lựa chọn đề tài.
Trong vài năm trở lại đây, vấn đề tôn giáo đang trở thành điểm nóng an ninh trên thế
giới. Nhiều cuộc chiến khốc liệt đã diễn ra để lại hậu quả khôn lường về kinh tế, chính trị,
xã hội, văn hoá mà vỏ bọc của nó được che lấp dưới chiêu bài xung đột tôn giáo. Cả
trước đây lẫn hiện nay, trên thế giới cũng như tại Việt Nam các thế lực thù địch, chống
phá hoà bình đã sử dụng tôn giáo như một phương tiện hữu hiệu và truyền thống để mưu
cầu những lợi ích riêng của mình.
Chúng ta biết rằng tôn giáo là sản phẩm của nhân loại. Sự hình thành, tồn tại và
phát triển của nó có cả tích cực và tiêu cực. Bản thân tôn giáo trong mỗi quốc gia là một
trong những vấn đề nhạy cảm nhất, dễ bị tổn thương, dễ bị kích động, dễ bị lợi dụng, lôi
kéo chống phá an ninh quốc gia và độc lập dân tộc. Lịch sử Việt Nam đã chứng minh
rằng, trong hầu hết các giai đoạn của nước ta các thế lực phản động quốc tế luôn tìm mọi
cách tác động vào các tôn giáo, hòng tiếp tay cho phần tử xấu chống phá đất nước. Trước

- Phân tích nội dung và hình thức thể hiện của các bài báo, tác giả muốn tìm hiểu
cách thức phản ánh, tuyên truyền cho bạn đọc về thông tin Phật Giáo . Qua đó khẳng
định, ưu điểm của từng tờ báo để góp phần cải tiến vấn đề trên.
- Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm của các tờ nguyệt san Giác Ngộ, báo Giác
ngộ và tạp chí Văn hoá Phật Giáo , từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm cải tiến nội dung
và hình thức của các tờ báo trong lĩnh vực Phật Giáo .
Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài là:
- Sưu tầm, phân loại, nghiên cứu nội dung và hình thức chuyển tải vấn đề của Phật
Giáo tới công chúng trên tờ báo Giác ngộ, Nguyệt san Giác ngộ và tạp chí Văn hoá Phật
Giáo . Nghiên cứu đánh giá về thực trạng của báo chí Phật Giáo tại Việt Nam
- Phân tích và đưa ra hướng giải quyết cho những vấn đề tồn tại của báo chí Phật
Giáo tại Việt Nam.
- Tìm hiểu về hệ thống quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác báo chí Phật
Giáo tạiViệt Nam.
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề.
Cho tới nay, các khoá luận và luận văn nghiên cứu về báo chí tôn giáo tại Việt
Nam vẫn chưa có nhiều, đặc biệt là Phật Giáo . Đa số các đề tài viết về tôn giáo đều thiên
về việc nghiên cứu Công giáo. Ví dụ như: Khoá luận “Hiện trạng tình hình đạo Công
giáo Việt Nam trên báo Chính nghĩa và Người Công giáo Việt Nam” –của sinh viên
Phạm Minh Đức (K38- Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Hà Nội), do giáo sư Hà
Minh Đức hướng dẫn, năm 2001).
Khoá luận tốt nghiệp ngành báo chí năm 2001- của tác giả Trần Lưu (K38- Đại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Hà Nội) do GS- TS Đỗ Quang Hưng hướng dẫn, mới
đề cập tới “Báo chí Việt Nam với vấn đề tín ngưỡng và tôn giáo”. Trong đó báo chí Phật
Giáo được “lướt” qua rất sơ lược với tư cách là một phần của hệ thống báo chí tôn giáo.
Ở nước ngoài cũng có một số Luận văn từng nghiên cứu về vấn đề Phật Giáo tại
Việt Nam như: Harald Rosenloew EEG, với luận văn cao học về Phật Giáo Viêt Nam.
Khi làm luận văn anh mới 25 tuổi và là nghiên cứu sinh khoa Tôn giáo học Trường Đại
học Oslo, Na Uy. Trong tháng 12/21995, Harald đến Việt Nam để nghiên cứu Phật Giáo .
Anh đặc biệt chú ý đến sự hòa nhập của Phật Giáo trong xã hội Việt Nam. Anh đã thu

san Giác ngộ (2005, 2007) và tạp chí Văn hoá Phật Giáo (2007- 2008).
- Sưu tầm, thống kê, phân loại tin bài thành từng nhóm theo đặc điểm của nội
dung và hình thức.
- Nội dung chính mà các tờ báo này đề cập.
- Phỏng vấn, gặp gỡ các chuyên gia và nhà nghiên cứu về tôn giáo, Phật Giáo
để tìm hiểu sâu sắc hơn về vấn đề này.
6. Cấu trúc của luận văn.
Ngoài phần mở đầu và kết luận còn có những chương sau:
Chương 1: Ảnh hưởng của báo chí Phật Giáo trong đời sống xã hội
Chương 2: Sự hình thành và phát triển của báo chí Phật Giáo tại Việt Nam.
Chương 3: Nghệ thuật thông tin trên báo chí Phật Giáo .

References
I. SÁCH
1. Nguyễn Việt Chước (1974), Lịch sử báo chí Việt Nam, NXB Nam Sơn, TP Hồ Chí
Minh
2. Hồng Chương (1987), Tìm hiểu lịch sử báo chí Việt Nam, NXB Giáo khoa Mác-
Lênin.
3. Nguyễn Đại Đồng- Nguyễn Thị Minh (2008), Phong trào chấn hưng Phật Giáo
Việt Nam từ năm 1927- 1938, NXB Tôn Giáo.
4. Hà Minh Đức (2000), Cơ sở lý luận báo chí đặc tính chung và phong cách, NXB
ĐHQG Hà Nội
5. Đức Dũng (1992), Các thể kí báo chí, NXB Văn hóa- Thông tin, Hà Nội.
6. Trần Văn Giàu (1997), Sự phát triển của tư tưởng Việt Nam, tập II , NXB Chính
trị Quốc gia, Hà Hội.
7. Vũ Quang Hào (2001), Ngôn ngữ báo chí, NXB ĐHQG Hà Nội.
8. Nguyễn Duy Hinh (2007), Một số bài viết về Tôn giáo học, NXB Khoa học Xã
hội- Hà Nội
9. Nguyễn Duy Hinh (2009), Lịch sử đạo Phật Việt Nam, NXBTôn giáo và NXB Từ
điển Bách khoa

truyền thông, NXB ĐHQG Hà Nội.
30. Tạ Ngọc Tấn (1999), Từ lý luận đến thực tiễn báo chí, NXB Văn hóa- Thông tin,
Hà Nội
31. Trương Ngọc Tường- Nguyễn Ngọc Phan (2007), Báo chí ở Thành phố Hồ Chí
Minh, NXB Văn Hóa Sài Gòn.
32. Đặng Nghiêm Vạn, Phạm Như Cương, Vũ Khiêu, Trần Đình Hượu, Hà Văn Tấn
(1994), Những vấn đề tôn giáo hiện nay , NXB Khoa học Xã hội- Hà Nội
33. Huỳnh Văn Tòng (2002), Lịch sử báo Việt Nam từ khởi thủy đến 1945, NXB Tp
Hồ Chi Minh
34. Michael Schudson (2003), Sức mạnh của tin tức truyền thông, NXB Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
35. Jesscica William (2006), 50 sự thật làm thay đổi thế giới, bản tiếng Việt NXB Văn
hóa- Thông tin, Hà Nội
II. CÁC TÀI LIỆU KHÁC:
1. Báo Giác ngộ (từ năm 2007- nay)
2. Thích Thiện Hoa, http://old.thuvienhoasen.org/, 50 năm(1920-1970) Chấn hưng
Phật Giáo Việt nam
3. http://www.giacngoonline.com/
4. http://www.phapluanonline.com/
5. http://www.quangduc.com/
6. Khoa Báo chí và Truyền thông, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại
học Quốc gia Hà Nội, Lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn 1865- 1945.
7. Khoa Báo chí và Truyền thông, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại
học Quốc gia Hà Nội, Lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn 1945- 2000.
8. Khoa báo chí (2001), Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiến (tập 4), NXB
ĐHQG Hà Nội
9. Nguyệt san Giác ngộ (2005, 2007)
10. Tạp chí Văn hoá Phật Giáo (2007- 2008).
11. Minh Thạnh ( 2010), Báo chí phật giáo việt nam từ điểm nhìn lý luận truyền
thông, Tập san Phát luân, số 58.