Dịch vụ tư vấn: Vì sao vẫn phải trông cậy vào nước ngoài?
Cùng với quá trình hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế thế giới,
ngành dịch vụ tư vấn trở thành một trong những ngành quan trọng
và càng quan trọng hơn khi Việt Nam đang đẩy mạnh công cuộc
công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.
Phải chăng các công ty tư vấn đã thực sự làm chủ được thị trường tiềm năng này, hay chỉ biết
dõi theo các đại gia nước ngoài.
Nếu chỉ tính riêng tư vấn liên quan đến lĩnh vực kinh tế, hiện nay nước ta có khoảng trên 1000
công ty tư vấn lớn nhỏ, hoạt động trong tất cả các lĩnh vực bao gồm: đầu tư, công nghiệp, giao
thông, xây dựng. Tuy nhiên, thống kê cho biết, tốc độ phát triển của ngành dịch vụ (trong đó có
dịch vụ tư vấn) vẫn thấp hơn của sản xuất (<7%).
Chưa đúng vai trò cung cấp tri thức
Khi so sánh với các công ty tư vấn nước ngoài cũng như sự phát triển của nền kinh tế thì
dường như các công ty tư vấn Việt Nam vẫn còn thua kém và chưa tương xứng với vai trò là
“nghề cung cấp tri thức để đảm bảo sự sinh tồn và phát triển của xã hội” như định nghĩa của
Hiệp hội Tư vấn quốc tế.
Bằng chứng là rất nhiều công trình mang tầm cỡ quốc gia thuộc những ngành, lĩnh vực trọng
yếu trong nền kinh tế (công nghiệp khai thác dầu khí, điện, hoá chất, xi măng ) vẫn phải thuê
tư vấn nước ngoài. Cho dù thời gian gần đây đã có một vài công ty (trực thuộc chủ đầu tư) đã
dám đứng ra nhận tổng thầu nhưng thực ra, sau đó lại đi thuê tư vấn nước ngoài vào làm việc.
Một trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng các công ty tư vấn nói chung và đội ngũ các nhà
tư vấn Việt Nam nói riêng còn yếu, chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn, theo Hiệp hội Tư
vấn xây dựng Việt Nam đánh giá, là do Chính phủ và các cơ quan có liên quan chưa chú ý đúng
mức đến ngành sản xuất phi vật chất này.
Chính vì vậy, Hiệp hội đã đề nghị Chính phủ cho ban hành các thông tư, quyết định hướng dẫn
việc thi hành Nghị định 87/2002/NĐ-CP ngày 5/11/2002 (về hoạt động cung ứng và sử dụng tư
vấn); xem xét các ưu tiên để phát triển dịch vụ tư vấn tạo điều kiện bắt kịp khu vực thế giới như:
giá cả, thuế, điều kiện đất đai mặt bằng sản xuất, việc vay vốn, việc thanh toán
Phản ánh của Hiệp hội Tư vấn xây dựng cho thấy, hiện nay các doanh nghiệp tư vấn phần lớn
không đủ thời gian để tiến hành lập dự án, khảo sát thiết kế một cách chu đáo đảm bảo chất
lượng do khâu xét duyệt thông qua rất chậm (thường quá quy định của Chính phủ), nhưng sau

Ngoài ra, việc triển khai áp dụng ISO 14000 (hệ thống quốc tế về quản lý môi trường) so với
ISO 9000 ở các doanh nghiệp tư vấn lại còn chậm hơn. Trong khi đó, ở trên thế giới việc áp
dụng ISO 14000 còn yêu cầu cấp thiết hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh yêu cầu tiến hành đầu tư đổi mới thiết bị công nghệ cũng như phương
thức quản lý sao cho có chứng chỉ về hệ thống quản lý chất lượng và môi trường (ISO 9000 và
ISO 14000), các chuyên gia cũng đề nghị lồng ghép để áp dụng 2 tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO
14000 một lần cho tiết kiệm thời gian và kinh phí.
Để những dự án và công trình của Việt Nam sử dụng tư vấn Việt Nam, cũng như để ngành dịch
vụ tư vấn tự tin bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt, Hiệp hội Tư vấn xây dựng đã đưa ra một số
kiến nghị.
Trước hết, Nhà nước cần có chính sách đảm bảo tính độc lập, tính khách quan của tư vấn, đảm
bảo cho tư vấn phát huy hiệu quả, làm tốt việc phản biện kinh tế-xã hội cho các cấp, các ngành.
Đồng thời cũng cần có chính sách mạnh dạn sử dụng tư vấn trong nước ở các lĩnh vực có thể
làm được, nếu cần cho phép thuê chuyên gia nước ngoài trong từng việc, tạo cơ chế liên danh,
liên kết với doanh nghiệp nước ngoài có kinh nghiệm. Nhà nước nên có cơ chế điều chỉnh giá
tư vấn thoả đáng để khuyến khích tư vấn trong nước, hạn chế chảy máu chất xám hoặc tốn phí
ngoại tệ thuê tư vấn nước ngoài.
Admin (Theo
TBKTVN
)