Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô

Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô

PP
Thò trường Mỗi doanh nghiệp
DS
Q
0
P
0
P
0
d = MR = AR
q
0
LACLMC
Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học

10/26/2007
Độc quyền bán là gì?
1. Một người bán – Nhiều người mua
2. Một sản phẩm (không có sản phẩm thay thế
gần)
3. Có rào cản ngăn các DN khác gia nhập ngành
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 6
Nguồn gốc của độc quyền bán
 Để có độc quyền, phải tồn tại rào cản gia nhập ngành
 Kinh tế: Lợi thế theo quy mô (dẫn tới độc quyền tự nhiên)
 Pháp lý:
 Quyền sở hữu trí tuệ (patent, copyrights)
 Sự cho phép của chính phủ (thường là sự hợp thức hóa độc quyền
tự nhiên hoặc là để phục vụ các mục tiêu của nhà nước)
 Kỹ thuật: Ngoại tác mạng lưới (network externality)
 Lợi ích của một sản phẩm/dòch vụ tăng khi số người sử dụng tăng
 Ví dụ: Bàn phím QWERTY, Windows vs. Apple, điện thoại v.v.
Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright

Thanh
4
4
10/26/2007
10/26/2007
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 7
Mục tiêu, giới hạn, và quyết đònh
của nhà độc quyền bán
 Mục tiêu?
 Giới hạn (ràng buộc)?
 Chi phí:
 Công nghệ sản xuất
 Giá đầu vào
 Nhu cầu thò trường
 Quyết đònh
 Giá bán hoặc
 Sản lượng
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 8
Quyết đònh của nhà độc quyền bán
 Đường cầu trước DN chính là đường cầu thò trường
 Đường cầu của DN độc quyền tuân theo quy luật cầu
 Nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận vẫn là: MR = MC
 Đường doanh thu biên (MR)
 Nằm dưới đường cầu D (hay MR < P).
 Tại sao?
 So sánh với cạnh tranh hoàn toàn: MR = P
 Quan hệ của MR và (D) khi đường cầu có dạng tuyến tính
Chương
Chương
trình

Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng
Văn
Văn
Thanh
Thanh
5
5
10/26/2007
10/26/2007
Doanh thu trung bình và doanh thu biên
Q
0
$/sản phẩm
Đường cầu (Doanh thu trung bình AR)
D.thu biên
P = - aQ + b
MR= -2aQ + b
P
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 10
Lợi nhuận giảm
P
1
Q
1

Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô
Bài
Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng
Văn
Văn
Thanh

1
D
2
Cầu tăng:
- Giá tăng
- Lượng tăng
Q
*
1
Q
*
2
P
*
2
P
*
1
Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế

Thanh
Thanh
7
7
10/26/2007
10/26/2007
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 13
Khi đường chi phí MC dòch chuyển
Q
$/Q
B
A
MC
1
MR
D
2
MC giảm:
- Giá giảm
- Lượng tăng
- Một phần lợi ích do giá
giảm được chuyển cho NTD
MC
2
Q
*
1
Q
*
2

trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô

1
= P
2
Q
1
Q
2
Q
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 16
Độc quyền bán
 Nhận xét
 Dòch chuyển đường cầu thường gây ra sự thay đổi cả về
giá và lượng.
 Nhà độc quyền bán có thể cung cấp các mức sản lượng
khác nhau ở cùng một mức giá.
 Nhà độc quyền bán có thể cung cấp cùng một mức sản
lượng nhưng ở các mức giá khác nhau.
 Ở thò trường độc quyền bán không có đường cung.
Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế

Thanh
Thanh
9
9
10/26/2007
10/26/2007
Quy tắc đònh giá
()()
()
p
dTR d PQ
MR
dQ dQ
dP Q dP
MR P Q P P
dQ P dQ
dQ
P
E
QdP
==


=+ =+




=
11

trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô

Sức mạnh độc quyền bán
 Đo lường sức mạnh độc quyền
 Trong trường hợp cạnh tranh hoàn hảo: P = MR = MC
 Sức mạnh độc quyền bán: P > MC
 Hệ số đo lường sức mạnh độc quyền bán
 L = (P - MC)/P
 Giá trò L càng lớn (trong khoảng 0 tới 1) thế lực độc
quyền bán càng lớn.
 Biểu diễn L theo khái độ co giãn E
P
 L = (P - MC)/P = -1/E
P
Chương
Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học

Độ co giãn của cầu và lợi nhuận
$/Q $/Q
Q
Q
AR
MR
MR
AR
MC MC
Q* Q*
P*
P*
P*-MC
Cầu càng co giãn, lợi
nhuận càng nhỏ
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 22
B
A
Thặng dư người tiêu dùng bò mất
DWL
Do giá cao hơn, người tiêu dùng mất
A+B vànhàsảnxuấtthượcA-C.
C
Tổn thất phúc lợi xã hội do độc quyền bán
Q
AR
MR
MC
Q
C

2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô
Bài
Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng
Văn
Văn
Thanh
Thanh
12
12
10/26/2007
10/26/2007
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 23
Tổn thất phúc lợi xã hội do độc quyền bán
 Giá cả độc quyền (P
M
) cao hơn giá cạnh tranh (P

tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô
Bài
Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng

Chương
trình
trình
giảng
giảng
dạy
dạy
kinh
kinh
tế
tế
Fulbright
Fulbright
Năm
Năm
học
học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô

r
thu được sản lượng
khả thi cao nhất, lợi nhuận kinh tế= 0,
chính phủ không cấp bù và DWL>0
Q
r
P
r
P
C
Q
C
Nếu giá quy đònh =P
C
, doanh nghiệp sẽ lỗ và rút
lui khỏi ngành. Để doanh nghiệp tiếp tục hoạt
động và DWL=0, chính phủ phải cấp bù đònh phí
P
M
Q
M
Không quản lý giá, nhà độc quyền sẽ
sản xuất tại Q
m
vàbántạiP
m
.
Quy đònh giá đối với độc quyền tự nhiên
CB
A

tế
Vi
Vi
mô
mô
Bài
Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng
Văn
Văn
Thanh
Thanh
15
15
10/26/2007
10/26/2007
26.10.2007 Đặng Văn Thanh – Vũ Thành Tự Anh 29
 Các quy đònh giá
 Rất khó khăn để xác đònh chi phí của doanh nghiệp và các
hàm cầu trước doanh nghiệp thường thay đổi theo điều
kiện thò trường.
 Kỹ thuật xác đònh giá theo suất sinh lời quy đònh cho phép
các doanh nghiệp đònh mức giá tối đa dựa trên suất sinh lợi
kỳ vọng hay suất sinh lời thực tế.
 P = AVC + (D + T + sK)/Q, trong đó

học
2007
2007
-
-
2008
2008
Kinh
Kinh
tế
tế
Vi
Vi
mô
mô
Bài
Bài
giảng
giảng
15
15
Đặng
Đặng
Văn
Văn
Thanh
Thanh
16
16
10/26/2007