Đất hiếm
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Quặng đất hiếm
Các nguyên tố đất hiếm và Các kim loại đất hiếm, theo IUPAC là tập hợp của mười bảy
nguyên tố hóa học thuộc bảng tuần hoàn của Mendeleev, có tên gọi là scandi, yttri và mười bốn
trong mười lăm của nhóm Lantan (loại trừ promethi), có hàm lượng rất nhỏ có trong Trái Đất.
Người ta có thể tìm thấy các nguyên tố đất hiếm ở trong các lớp trầm tích, các mỏ quặng và cát
đen. Nhóm đất hiếm thường không có tên trong sự sắp xếp khoa học. Tuy vậy, đất hiếm vẫn
được tổ chức USPTO sắp xếp vào dạng hợp kim và các hợp chất khác, chính xác là nam châm
đất hiếm từ các dạng khác nhau của nam châm. Tại Việt Nam, theo đánh giá của các nhà khoa
học địa chất, trữ lượng đất hiếm ở khoảng 10 triệu tấn phân bố rải rác ở các mỏ quặng vùng Tây
Bắc và dạng cát đen phân bố dọc theo ven biển các tỉnh miền Trung.
Mục lục
• 1 Danh sách đất hiếm
• 2 Viết tắt
• 3 Ứng dụng
• 4 Đọc thêm
• 5 Tham khảo
Danh sách đất hiếm
Dưới đây là danh sách 17 nguyên tố đất hiếm.
Z
Kí
hiệu
Tên Từ nguyên học Ứng dụng tiêu biểu
21 Sc Scandi
từ tiếng Latin Scandia (Scandinavia), nơi
quặng đất hiếm này đầu tiên được phát hiện.
hợp kim Nhôm-scandi
39 Y Yttri
từ làng Ytterby, Thụy Điển, nơi phát hiện

60 Nd Neodymi
theo từ Hi Lạp "neo", nghĩa là mới, và
"didymos", nghĩa sinh đôi.
Rare-earth magnets, lasers,
màu tím ở thủy tinh và đồ
gốm sứ, ceramic capacitors
61 Pm Promethi
theo tên vị thần Titan Prômêtê của thần thoại
Hi Lạp, vị thần đã đem lửa cho con người.
Nuclear batteries
62 Sm Samarium
for Vasili Samarsky-Bykhovets, who
discovered the rare earth ore samarskite.
Nam châm đất hiếm,
lasers, neutron capture,
masers
63 Eu Europi theo tên Châu Âu.
Red and blue phosphors,
lasers, mercury-vapor
lamps
64 Gd Gadolini
theo tên của Johan Gadolin (1760–1852), để
thể hiện sự kính trọng với những nghiên cứu về
đất hiếm của ông.
Nam châm đất hiếm, high
refractive index glass or
garnets, lasers, x-ray tubes,
computer memories,
neutron capture
65 Tb Terbi theo tên làng Ytterby, Thụy Điển .

sâu bệnh cho cây trồng
• Dùng để chế tạo các nam châm trong các máy tuyển từ trong công nghệ tuyển khoáng
• Dùng để diệt mối mọt, các cây mục nhằm bảo tồn các di tích lịch sử
• Dùng chế tạo các đèn catot trong các máy vô tuyến truyền hình
• Dùng làm xúc tác trong công nghệ lọc hóa dầu và xử lý môi trường
• Dùng làm vật liệu siêu dẫn
• Các ion đất hiếm cũng được sử dụng như các vật liệu phát quang trong các ứng dụng
quang điện
• Được ứng dụng trong công nghệ laser
Hiện nay các nhà khoa học Việt Nam đã tách được các nguyên tố đất hiếm đạt đến độ sạch đến
98-99% và ứng dụng cho nhiều ngành khác nhau trong công nghiệp.
Đọc thêm
• Nghiên cứu sản xuất tổng ôxýt đất hiếm ở qui mô mở rộng trong phòng thí nghiệm.Viện
Nghiên cứu Mỏ và Luyện kim (chitiet.asp?id=517).
Tham khảo
• Nishiyama. "Japan urges China to ease rare metals supply." 8 November 2007. Reuters
Latest News. 10 March 2008[1]
• Chao ECT, Back JM, Minkin J, Tatsumoto M, Junwen W, Conrad JE, McKee EH,
Zonglin H, Qingrun M. "Sedimentary carbonate‐hosted giant Bayan Obo REE‐Fe‐Nb ore
deposit of Inner Mongolia, China; a cornerstone example for giant polymetallic ore
deposits of hydrothermal origin." 1997. United States Geological Survey Publications
Warehouse. 29 February 2008[2]
• Lunn J. 2006. Great western minerals. London: Insigner Beaufort Equity Research.
Retrieved on 2008-04-19Report.pdf
Đất hiếm có ý nghĩa như thế nào với con người
Với 17 nguyên tố quý giá, quặng đất hiếm có vai trò ngày càng lớn đối với các
ngành công nghiệp và tương lai của thế giới.
> Việt Nam và Nhật Bản hợp tác khai thác đất hiếm
Một mẩu quặng đất hiếm. Ảnh: gallaries.com.
Quặng đất hiếm chứa 17 nguyên tố có hàm lượng rất nhỏ trong vỏ trái đất, như Yttrium và

Theo Cục Địa chất Mỹ, nguồn cung đất hiếm sẽ thấp hơn cầu khoảng 40 nghìn tấn trong vòng 5
năm tới
Đất hiếm là gì và tại sao chúng quan trọng?
• In
• Ý kiến
• Chia sẻ:
Đại đa số “đất hiếm” xuất khẩu từ Trung Quốc là nơi có các mỏ lớn nhất chứa các nguyên liệu này
•
•
•
•
Tin liên hệ
• Nhật Bản sẽ phóng thích viên thuyền trưởng trong vụ đụng tàu
• TQ cáo buộc 4 người Nhật bị họ bắt thu hình địa điểm quân sự
• Thủy thủ đoàn tàu đánh cá TQ được thả, thuyền trưởng bị giữ lại
• Trung Quốc, Nhật Bản tranh cãi về vụ đụng tàu tại vùng biển tranh chấp
• Căng thẳng giữa Nhật và Trung Quốc dịu bớt
• Mỹ: Đề nghị mới về tiêu chuẩn xăng dầu cho xe cộ
• Nhật cần xét đến việc tồn trữ các loại đất hiếm
• Trung Quốc trấn an bà Clinton về vấn đề đất hiếm
• Các nguồn đất hiếm chiêu mộ Nhật Bản
CỠ CHỮ
Cập nhật: 23.09.2010 20:00
Nhiều tin báo chí nói rằng Trung Quốc có thể gây áp lực chính trị và kinh tế đối với Nhật Bản
bằng cách giảm bớt nhịp độ xuất khẩu “đất hiếm.”
Trung Quốc phủ nhận việc đưa ra hành động như vậy.
Các khoáng chất “đất hiếm” được sử dụng trong nhiều sản phẩm kỹ thuật cao như máy vi tính và
bình điện dùng cho xe hơi vừa chạy xăng vừa chạy điện, khiến các vật liệu này trở nên thiết yếu
đối với những sản phẩm điện tử xuất khẩu của Nhật Bản.
“Đất hiếm” bao gồm 17 nguyên tố kim loại trong đó có Yttrium và lanthanum. Đất hiếm có tính

hiếm có hàm lượng ít trong
vỏ Trái đất. Đất hiếm được
sử dụng để chế tạo nam châm
vĩnh cửu cho micro, loa, tai
nghe, các thiết bị âm nhạc, ổ
cứng máy tính ; đưa vào các
chế phẩm phân bón để tăng
năng suất và khả năng chống
chịu bệnh cho cây trồng. Đặc
biệt, đất hiếm được sử dụng
chủ lực trong cáp quang viễn
thông; công nghệ in tiền;
công nghệ màn hình LED;
công nghệ bán dẫn, siêu
dẫn
Các nước trên thế giới có trữ
lượng đất hiếm lớn gồm
Trung Quốc, Mỹ, Úc, Ấn Độ.
Việt Nam cũng là một trong
số những quốc gia được đánh
giá có trữ lượng đất hiếm
cao.
Mỏ đất hiếm Nậm Xe nằm trọn trong khu vực xã Nậm Xe, huyện Phong Thổ, được phân chia
thành hai khu nam - bắc. Cách đây hàng chục năm, người dân trong vùng đã quen với tiếng máy
móc, tiếng ôtô vận chuyển quặng đất hiếm chạy rầm rập suốt ngày đêm. Không ít người dân
trong vùng đã trở thành công nhân hầm lò và tuyển luyện quặng cho các đơn vị nước ngoài khai
thác như Tiệp Khắc (cũ), Ba Lan
Nhớ lại những ngày đầu tiên các chuyên gia Việt Nam và nước ngoài đến thăm dò, khai thác mỏ,
phó chủ tịch UBND xã Nậm Xe Lý Văn Chúc ấn tượng nhất là chuyện ôtô chạy suốt ngày đêm.
“Người ta đến nhanh, đi cũng nhanh, để lại trên triền núi những miệng hầm ôtô có thể chạy ra,

Trong quãng đời làm công nhân khai khoáng, ông Lương nhớ mãi từng đi khai thác đất hiếm tại
mỏ Nậm Xe và sau đó trở thành công nhân khoan thăm dò tại mỏ Đông Pao (Bản Hon, huyện
Tam Đường, Lai Châu).
Năm 1984, khi điện lưới còn chưa xuất hiện ở những bản làng xa xôi của Phong Thổ thì cả vùng
Nậm Xe đã rực sáng nhờ hệ thống phát điện được người Tiệp Khắc đưa vào phục vụ khai khoáng
ở mỏ. Cũng chính tại chiếc hầm chúng tôi tìm đến, ông Lương và năm người khác đã thoát chết
khi hầm này bị sập. Ngày đó, mỗi tổ công nhân trực tiếp nổ mìn, khai khoáng có hai chuyên gia
Tiệp Khắc và bốn công nhân Việt Nam.
Ca làm việc của ông Lương bắt đầu từ 6g-14g, không hiểu sao hôm đó mới hơn 12g chuyên gia
Tiệp bỗng dưng cho cả tổ nghỉ giải lao, ra cửa hầm uống nước. Khi tổ công nhân ra khỏi cửa
hầm vài phút thì trong hầm vang lên những tiếng chấn động như tiếng mìn nổ, hàng loạt tảng đá
lớn từ trên đỉnh núi sầm sập đổ xuống cách khu vực công nhân làm việc vài mét. Và chỉ sau đó
vài chục phút, cả phần lõi hầm đổ sụp, chôn vùi toàn bộ máy móc, thiết bị trong đường hầm.
Sau khi hầm đầu tiên bị sập, phía Tiệp Khắc và các công nhân Việt Nam đào hầm khoáng thứ hai
cách hầm thứ nhất khoảng 30m. Ông Lương nhớ lại đường hầm được đào, khoan cao 2,5m, rộng
2,8m, đủ diện tích lắp đường ray cho xe goòng chở quặng, đất đá chạy.
Các công nhân Việt Nam và chuyên gia Tiệp Khắc làm ngày làm đêm, chia ba ca suốt 24/24 giờ
để đảm bảo tiến độ. Sau khi tìm được mạch khoáng, các công nhân dùng khoan máy khoan thẳng
vào gương lò (những điểm có khoáng vật) rồi cho nổ mìn phá đá lấy quặng và chuyển theo xe
goòng ra ngoài. Tại cửa lò, tổ công nhân tuyển luyện rửa sạch rồi đưa thẳng lên ôtô chở về xuôi.
Đường hầm thứ hai, hầm chính được công nhân đào sâu vào lòng núi đến 199m, các đường
ngách cũng dài đến gần 100m, trở thành đường hầm dài nhất ở mỏ Nậm Xe. Tuy nhiên, sau một
năm khai thác theo đúng hợp đồng ký kết, các chuyên gia Tiệp Khắc về nước vào năm 1985 thì
hầm khoáng này được đổ bêtông bịt kín hoàn toàn.
“Ngày đó, cuộc sống công nhân chúng tôi sung sướng lắm. Tiền lương tính ra là 100 đồng/ngày
trong khi một cân thịt chỉ có 9 hào. Mỗi tháng còn được hai cân chè, mỗi khi đi làm về có người
pha sẵn, phải uống hết để chống độc hại và 24 cân gạo, 12 hộp sữa, 12 cân đường bồi dưỡng” -
ông Lương kể lại. Ngoài người Tiệp khai thác tại Nậm Xe, ông Lương khẳng định còn có người
Ba Lan và một số nước khác cũng đã đến đây thăm dò, khai thác đất hiếm.