15 biện pháp cho nhà vườn phòng trừ bệnh héo rũ trên cây tiêu

Nguồn: khuyennongvn.gov.vn
Bệnh héo rũ trên cây tiêu còn được gọi là bệnh chết nhanh, thối cổ rễ, thối
rễ, chạy dây, chết rũ Bệnh gây ra do nấm có tên Phytophthora capsici. Đây là
dịch hại quan trọng trên cây tiêu và là một trong những yếu tố kìm hãm sản xuất
tiêu ở các vùng trồng tiêu trên thế giới. Bệnh đã gây hại thiệt hại nặng nhiều vườn
tiêu ở Nam bộ trong thập nhiên 80 và 90 của thế kỷ trước. Hiện nay bệnh vẫn tiếp
tục đe dọa các vùng trồng tiêu ở nước ta nếu không có các biện pháp phòng trừ
thích hợp.
Bệnh gây hại trên rễ gây triệu chứng thối rễ, làm hư hại dần hệ thống rễ.
Dây tiêu bắt đầu héo nhẹ, sau đó rũ xuống và lá rụng sớm. Gặp điều kiện thuận lợi
cho bệnh phát triển, dây tiêu chết nhanh; điều kiện không thuận, bệnh diễn biến
chậm, lá vàng và rụng dần. Nấm có thể gây hại trên nhiều bộ phận cây bao gồm rễ,
cổ rễ, phần thân lá và chùm bông. Những dây tiêu từ 3 năm tuổi trở lên dễ bị
nhiễm bệnh.
Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ không khí và ẩm độ đất cao,
mưa nhiều và kéo dài; trời âm u, ít nắng. Những vườn thoát nước kém; bị đọng,
ngập nước hay bị nước tràn qua vườn, vườn rậm rạp thiếu thông thoáng dễ bộc
phát bệnh.
Nguồn bệnh có thể lây lan qua con người, dụng cụ phương tiện chăm sóc,
côn trùng (mối, kiến ), động vật (chuột, sóc ), gia súc gia cầm, cây giống nhiễm
bệnh và bộ phận cây bị nhiễm bệnh
Dưới đây giới thiệu một số giải pháp nhà vườn có thể áp dụng để quản lý
vườn cây, phòng trừ bệnh héo rũ.
1. Sử dụng cây giống khỏe mạnh, sạch bệnh
Chọn- mua cây giống đảm bảo sạch bệnh (không có nấm Phytophthora ở
trong môi trường bầu đất và trên cây giống). Trước khi trồng 2-3 tuần, nên để cây
ở nơi riêng và phun thuốc trừ nấm lên toàn bộ cây và bầu đất để xử lý nguồn bệnh.
2. Sử dụng giống chống chịu bệnh
Chưa có giống kháng bệnh hoàn toàn. Một số giống tiêu có nguồn gốc từ

Nên trồng kiểu mô líp có mương nhỏ giữa các hàng để tránh nước đọng và giúp
thoát nước nhanh sau mưa.
9. Tưới nước
Nếu có điều kiện nên sử dụng hệ thống tưới phun dưới tán (hệ thống tưới
cố định) thay thế cho kiểu tưới bồn (tràn). Nguồn nước tưới lấy từ giếng ít có nguy
cơ nhiễm bệnh hơn lấy trực tiếp từ sông suối hay ao hồ.
10. Bón phân vô cơ thích hợp
Lượng phân, loại phân, thời điểm bón và các bón phân vô cơ cần tuân thủ
theo quy trình kỹ thuật. Bón phân cân đối và bón đạm ở mức thích hợp, tránh bón
quá nhiều đạm. Lạm dụng phân vô cơ có thể làm sức khỏe cây suy yếu giảm sức
chống chịu bệnh.
11. Sử dụng phân hữu cơ vi sinh, chế phẩm sinh học
Bón nhiều phân hữu cơ vi sinh để tăng cường và phát triển quần thể vi sinh
vật đất nhằm ức chế sự phát triển của nấm bệnh. Có thể sử dụng phân gà vi sinh,
phân rác vi sinh và phân hữu cơ vi sinh khác. Sử dụng các chế phẩm chứa nấm
Trichoderma phối hợp với phân hữu cơ để bón cho cây. Tuy nhiên, sử dụng biện
pháp phun thuốc trừ nấm trong vườn sau đó có thể ảnh hưởng hay giảm hiệu quả
đối với biện pháp này.
12. Bón vôi
Hầu hết các chân đất ở miền Đông Nam bộ qua thời gian canh tác có độ pH
thấp. Bón vôi giúp cải thiện pH đất, cung cấp dinh dưỡng, tạo điều kiện cho cây
sinh trưởng phát triển tốt. Bón vôi còn tăng hoạt động của vi sinh vật đất giúp ức
chế các nấm Phytophthora trong đất. Có thể bón từ 1-3 tấn/ha/năm tùy điều kiện
đất đai.
13. Chăm sóc tốt để cây khoẻ
Ap dụng các biện pháp chăm sóc tổng hợp để tăng cường sức khoẻ cho cây
tiêu và cả vườn cây. Hạn chế thiệt hại vườn tiêu do giông gió mạnh. Phòng trừ các
côn trùng hại rễ, côn trùng ăn phá lá có thể tạo vết thương cho nấm bệnh xâm
nhập, đặc biệt trong mùa mưa. Tránh đi lại không cần thiết trong vườn cây mùa
mưa ẩm vì có thể làm tổn thương rễ và lây lan nguồn bệnh.