nhiệm vụ nhân viên bán hàng và được thăng đến chức tổng điều hành của toàn
bộ công ty. Vì Adrew rất giàu có và không cần làm việc hơn nữa, cửa hiệu không
phải lúc nào cũng quan trọng nhất trong cuộc sống của ông. Nhưng không phải lúc
nào Adrew cũng coi nó như vậy, ông đã nhận được doanh nghiệp như một món quà
cưới 40 năm trước, khi ông lấy Linda Ellen, quê ở Galveston bang Texas. Vào thời đó,
doanh thu hàng năm của doanh nghiệp chỉ đạt trung bình 75.000 đô la. Andrew đã
vô cùng năng nổ và rốt cuộc xây dựng được một doanh nghiệp đạt mức doanh thu
hàng năm khoảng 3 triệu đôla, ông kiếm được 120.000 đô la sau thuế mỗi năm,
chiếm 40% doanh thu thuần. Trong suốt nhiều năm, Andrew đã đầu tư rất tốt, hiện
giờ ông là người giầu có nhất ở Galveston.
Bây giờ, mỗi ngày Andrew ghé lại công ty một lần hoặc gọi điện đến kiểm tra
qua Fred. Mặc dù Andrew giao cho Fred toàn quyền làm hầu hết những gì anh muốn,
ông vẫn chắt bóp tiền bạc. Fred đã phải chiến đấu giành từng xu tiền lương và
thưởng, mặc dù Andrew giầu có, anh vẫn phải đợi đến 4 tháng mới nhận được tiền
thưởng hàng năm của mình. Hiện tại Fred lĩnh lương 30.000 đô la một năm cộng với
các chi phí được phê chuẩn và được thưởng 10% lãi ròng sau thuế.
Những vấn đề của Fred về chế độ phù lao xuất phát từ việc doanh thu xuống
dốc. Andrew miễn cưỡng mở rộng doanh nghiệp, vì ông không có con. Ông chỉ giữ
doanh nghiệp lại để ông có việc mà làm. Ông nói, vợ ông không thể chịu đựng nổi
ông hơn 4 tiếng mỗi ngày ở nhà nên ông cần có chỗ nào đó để đi. Do Andrew không
muốn mở rộng, hàng tồn kho dần giảm xuống đến mức chỉ đủ để đạt mức doanh thu
1.200.000 đô la trong năm ngoái. Dựa trên số liệu đó lãi ròng là 48.000 đô la và Fred
chỉ kiếm được 4.800 đô la. Anh lịch sự bảo Andrew anh không hài lòng với tiền thù
lao của anh.
Fred muốn ở lại công ty vì anh thấy thoải mái trong cửa hiệu của Andrew; anh
đã mở rộng quan hệ bạn bề và khách hàng trong suốt nhiều năm. Tuy nhiên, anh và
vợ anh đang cố tiết kiệm tiền để mở cửa hiệu riêng của họ. Tổng số vốn họ có lúc
này là 60.000 đô la, đó là giả sử anh thế chấp lần hai ngôi nhà của anh, bán cố phiếu
và bổ sung thêm những tài sản có thể chuyển thành tiền mặt. Số tiền này chắc chắn
không đủ để mở một doanh nghiệp mới, và anh biết còn mất nhiều năm nữa mới có
cơ hội để có cửa hiệu của riêng anh. Vấn đề càng trở nên phức tạp khi Fred mới làm

theo giá trị sổ sách của cổ phiếu. Ví dụ nếu giá trị sổ sách hiện tại của cổ
phiếu là 200 đô la một phần, trong năm nay, Fred sẽ thanh toán theo số đó.
Sang năm, nếu cổ phiếu trị giá 300 đô la một phần, thì Fred sẽ phải trả 300
đô la cho mỗi phần vào lúc đó.
3. Fred sẽ không được hưởng 10% tiền thưởng mà hiện nay anh
đang nhận được của công ty.
4. Fred không thể sử dụng cổ phiếu của công ty để thế chấp vay
nợ hay bấy kỳ mục đích nào khác. Hơn nữa, cổ phiếu không thể được bán cho
Andrew hay người thừa kế của ông. Giá mua cổ phiếu nói trên không bao giờ
được cao hơn giá trị sổ sách kế toán của cổ phiếu được kiểm toán viên của
công ty xác định thời điểm bán. Nếu Andrew hay người thừa kế của ông quyết
định mua cổ phiếu của Fred thì họ sẽ có ít nhất 90 ngày để thanh toán đầy đủ
giá trị cổ phiếu.
5. Fred sẽ được đưa lên làm giám đốc công ty và có vị trí thường
trực trong ban giám đốc đến chừng nào anh còn là cổ đông. Hơn nữa, Fred sẽ
được bổ nhiệm làm phó chủ tịch công ty.
6. Fred sẽ được hưởng lương cơ bản 40.000 đô la một năm cộng
với các chi phí được phê chuẩn.
7. Fred sẽ được bảo hiểm nhân thọ trị giá 250000 đô la người
hưởng lợi là công ty. Tiền mua bảo hiểm do công ty thanh toán. nguyên nhân
của việc bảo hiểm này là việc mất Fred có thể gây thiệt hại nặng nề cho công
ty. (Gia đình của Fred sẽ không nhận hay tham gia vào số tiền thu được)
8. Ngay cả khi Fred trở thành một cổ đông trong công ty, Andrew
vẫn có quyền chấm dứt không thuê Fred do những lý do sau: Fred có thể bị
sa thải vì thiếu khả năng , sa đoạ về đạo đức, không phục tùng, mất trí, hay
do một nguyên nhân chính đáng. Trong trường hợp Fred bị thôi việc, anh sẽ
bán lại toàn bộ cổ phần của anh cho công ty theo giá trị sổ sách được kiểm
toán viên xác định, tổng số tiền được thanh toán trong vòng 90 ngày kể từ
ngày hoàn thành việc kiểm toán. Hơn nữa, khi bị thôi việc Fred sẽ được thanh
toán lương của anh đến ngày thôi việc cộng với bất kỳ chi phí được phê chuẩn

tiến hành hoạt động kinh doanh trực tiếp hay gián tiếp cùng ngành như Công
ty đồ đạc đặc biệt Wilson trong vòng một trăm dặm trong giai đoạn năm năm.
12. Cuối cùng, về vấn đề trữ hàng hai bên hiểu rõ rằng Andrew sẽ
không đầu tư thêm vốn vào công ty để tăng hàng dự trữ. Tuy nhiên, Andrew
sẽ cho phép Fred giao dịch với các nhà cung cấp về việc ký gửi hàng hoá,
hoặc thoả thuận tín dụng dài hạn với những nhà cung cấp có uy tín để bổ
sung hàng trữ kho. Hai bên cũng hiểu rõ rằng tuy nhiên khi bất kỳ mặt hàng
nào trong tín dụng mà các nhà cung cấp quy định nói trên sẽ được thanh toán
trong thời hạn tín dụng mà các nhà cung cấp cho phép sẽ là cơ sở để xem xét
khả năng hay nguyên nhân chính đáng, và lý do cho Fred thôi việc.
Các khoản nói trên tạo thành toàn bộ dự thảo hợp đồng. Nếu Fred tán thành
Andrew sẽ bảo luật sư của ông chuẩn bị đề xuất chính thức để Fred thông qua.
Fred xem lại hợp đồng và rất quan tâm tiến hành giao dịch. Anh biết ơn việc
Andrew sẵn lòng bán cho anh 25 % cổ phần công ty mà không tính thương quyền và
anh thích viễn cảnh được hưởng 40000 đô la một năm. Thực sự, 40000 đô la nhiều
hơn số tiền mà anh sẽ kiếm được hiện tại nhờ lương và thưởng dựa trên doanh thu
hiện nay.
Câu hỏi:
1. Bạn có ký hợp đồng có nội dung như trên không? Tại sao có và
tại sao không? Trên quan điểm của Fred có điểm nào sai trong bản đề xuất.
2. Thảo luận Fred có nên tham gia bất cứ hợp đồng nào với
Andrew không?
3. Bạn đề nghị ngược lại như thế nào? Mô tả chi tiết.
4. Với số vốn Fred đang có hiện nay và những quan hệ mà anh đã
tạo được với các nhà cung cấp, theo bạn, các nhà cung cấp có quan tâm đến
việc Fred làm phân phối của họ hơn là Andrew không? Theo bạn, Fred có nên
tiếp xúc đặt vấn đề với họ xem họ có chấp nhận bán sản phẩm của họ cho
anh, và dàn xếp một hình thức trợ vốn nào đó không?
5. Theo bạn, Fred có thể được trợ vốn để thành lập doanh nghiệp
riêng của anh không? Giả sử Fred cần tổng cộng 250000 đô la để bắt đầu.