NỘI DUNG THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
TÌM HIỂU NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA NGUỒN SẤY TRỰC TIẾP
CỦA TRUNG TÂM ĐIỆN - ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT.
VỚI THÔNG SỐ KỸ THUẬT:
• U
vào
= 380 V
• I
tải
= 300 AVới các phần sau:
Lời nói đầu
Chương I- Giới thiệu chung về máy sấy
Chương II- Sơ đồ mạch lực nguồn sấy
Chương III- Xây dựng sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển của
nguồn sấy từ mạch diều khiển có sẵn
Chương IV- Thiết kế mạch điều khiển
Chương V- Chế tạo m
ạch in và hàn mạch
Kết luận
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 2 -
Lời nói đầu

Nước ta đang trong công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước

2. Quá trình sấy dựa trên các nguyên tắc sau:

• Hơi ẩm chuyển dịch từ trong ra ngoài nhờ độ chênh lệch độ ẩm. Việc
thổi gió hoặc đối lưu không khí sấy sẽ làm tăng nhanh quá trình khô và
rút ngắn thời gian sấy
• Hơi ẩm chuyển dịch ra ngoài nhờ độ chênh lệch nhiệt. Độ chênh lệch
nhiệt độ càng cao thì tốc độ vận chuyển dòng hơi ẩm càng nhanh. Vì vậy
quá trình sấy cần phải thổi gió để làm mát m
ạch ngoài dây quấn theo
chu kỳ.
• Hơi ẩm chuyển dịch từ trong ra ngoài nhờ độ chênh lệch áp suất. Dòng
hơi ẩm sẽ chảy càng nhanh nếu tốc độ chênh lệch p trong và ngoài cách
điện càng lớn. Vì vậy dể rút ngắn thời gian sấy, ta cần phải sấy dây quấn
máy điện trong chân không.
Sấy được thực hiện đối với các máy điện sau khi sửa chữa trong quá trình
vận hànhnếu thấ
y cách điện suy giảm do mưa gió gây ẩm ướt; các máy điện để
lâu ngày không dùng tới như các động cơ chống úng hạn.
Một thiét bị được coi là không ẩm và có thể cho vận hành được cần bảo
đảm các yêu cầu sau.
• Hoàn toàn khẳng định được trong quá trình vận hành hoặc bảo quản
không bị ẩm ướt.
• Điện trở cách điện đo được bằng ( MΩ ) ở 75
o
C.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 4 -
Ω
+
= M

định sấy bằng phương pháp nào đó cần sấy sơ bộ bề mặt ngoài của dây
quấn để kiểm tra
• Thiết bị và phương pháp sấy máy điện trong sửa chữa cần yêu cầu đơn
giản, dễ sử dụng có thể lưu động
được bảo đảm phục vụ được phạm vi
công suất và kích thích rộng rãi thích hợp với điều kiện sản xuất đơn
chiếc, lẻ tẻ.
Mục đích và ý nghĩa của việc sấy:
Động cơ máy bơm nước dùng để tưới tiêu hút nước được sử dụng rất rộng
rãi trong đời sống hàng ngày
Động cơ luôn phải hoạt động và sử dụng hết công suấ
t vì vậy cần phải có
thời gian để động cơ nghỉ làm việc. Máy bơm nước luôn phải tiếp xúc trong
môi trường ẩm ướt vì vậy việc sây là hết sức cần thiết và quan trọng để động cơ
hoạt động tốt.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 5 -
Tăng độ bền và độ cách điện cho vật liệu cách điện của dây quấn.
Thực nghiệm cho thấy khi tẩm sấy điện đánh thủng của các vật liệu cách
điện tăng lên.
Tẩm sấy làm tăng độ bền của vật liệu cách điện
Tẩm sấy tốt sẽ làm vật liệu cách điện giảm khả năng hút
ẩm giữ được điện
trở cách điện cao trong quá trình vận hành
Tẩm sấy tốt dây quấn có thể chịu được sự phá hoại của môi trường
Tẩm sấy cũng làm khả năng truyền nhiệt tránh cho dây quấn không bị
nóng cục bộ.
3. Các phương pháp sấy:

Phương pháp sấy trực tiếp
Reset
T
i2
C
K
T
i1
A Out put
In put
BOX

AT
1

AT
2

từ nguồn về bộ điều khiể
n (BOX)
Thông số:
Dung lượng s = 15VA; U = 0,5 kV
Tỷ số biến dòng 800/5A; Cấp chính xác 0,5
Thyristor loại TL630 - 14
I
max
= 630A; U
max
= 1400V; U
g
= 7V; I
g
= 350mA
R
C
: R = 100Ω; C = 0,5μF.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 8 -
CHƯƠNG III
XÂY DỰNG SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ MẠCH ĐIỀU KHIỂN CỦA
NGUỒN SẤY TỪ MẠCH DIỀU KHIỂN CÓ SẴN.
Trong 8 tuần được thực tập tại Trung tâm Điện - Điện tử, chúng em đã
được giao nhiệm vụ tìm hiểu nguồn sấy và vẽ lại sơ đồ nguyên lý mạch điều
khiển trên cơ sở bản mạch in của máy.
Chúng em đã xem xét th
ật kỹ mạch mạch điều khiển sau đó đã lập được
sơ đồ nguyên lý với các khối chính sau:
• Khối nguồn.

đồng bộ với điện áp Anôt - Katôt của tiristor
Khâu 1 là khâu so sánh làm việc như một trigơ
Khâu 2 là đa hài một trạng thái ổn định dùng để tạo ra xung chùm (lấy
xung dương) đưa vào khâu khuyếch đại
Khâu 3 khuyếch đại xung để tạo ra xung có biên độ lớn hơn, đưa vào biến
áp xung
Khâu 4 biến áp xung Có chức năng tạo ra các xung đỉnh nh
ọn để mở cho
tiristor
Bằng cách tác động vào u
c
có thể điều chỉnh được vị trí xung điều khiển,
cũng tức là điều khiển góc α.

-
u
r
SS
>1
Z
T
u
c

1
2
34
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 11 -
Mạch điều khiển có các chức năng :

trên Anốt – Katốt của tiristor.
• Điện áp điều khiển, ký hiệu là u
c
, là điện áp một chiều, có thể điều chỉnh
được biên độ.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 12 -

Tổng đại số của u
r
+ u
c
được đưa đến đầu vào của một khâu so sánh. Như
vậy bằng cách làm biến đổi u
c
, người ta có thể chỉnh được thời điểm xuất hiện
xung ra, tức là điều chỉnh được góc α.
Khi u
c
= 0 ta có α = 0
u

+ u
c
= 0
Ta nhận được một xung ở đầu ra của khâu so sánh:
u
c
+ B.cosα = 0.

α
α
U
s
U
cm
-U
sm
U
cm
0
2π π
U
s
ωt
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 13 -
U
cm
U
AK
U


Khi u
c
= 0 thì α =
2
π

u
c
= U
cmax
; α = Π
u
c
= - U
cmax
; α = 0
Như vậy, khi cho u
c
biến thiên từ -U
cmax
÷ U
cmax
thì α biến thiên từ 0 ÷ Π
Nguyên tăc điều khiển thẳng đứng “arccos” được sử dụng trong các thiết
bị chỉnh lưu đòi hỏi chất lượng cao.

V
2
V
1
V
0
V
4
V
3
V
5

0
0
0
0
0
0
60
o
120

Ví dụ đối với biến áp xung, thường được sư dụng như một khâu truyền
xung cuối cùng ở tầng khuyếch đại xung, điện áp chịu đựng giữa sơ cấp và thứ
cấp phải đạt được 1500 V ÷ 2000 V khi sơ đồ làm việc với điện áp lướ
i 3 x 380
Vac.
3. Đảm bảo đúng quy luật thay đổi về pha của xung điều khiển.
Đây là yêu cầu để đảm bảo phạm vi điều chỉnhcủa góc điều khiển α, ví dụ
đối với chỉnh lưu có điều khiển hoặc các sơ đồ biến đổi xung xoay chiều.
Thông thường, đối với chỉnh lưu điều khiển góc điều khiể
n α phải thay
đổi được trong phạm vi 10
o
÷ 170
o
.
4. Có thể hạn chế được phạm vi điều chỉnh góc
α
, không phụ thuộc sự
thay đổi của điện áp của điện áp lưới.
5. Không gây nhiễu đối với các hệ thống điều khiển điện tử khác ở xung
quanh.
6. Có khả năng bảo vệ quá áp, quá dòng, mất pha và báo hiệu khi có sự cố.

Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 16 -
7. Có khả năng bảo vệ quá áp, quá dòng, mất pha và báo hiệu khi có sự cố.


đk, min
U
đk,max
U
đk
0

Giới hạn góc điều khiển
α

Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 17 - Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 18 -
2. Thuyết minh Sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển gồm các khối với các chức năng sau:
• Khối cung cấp nguồn có nhiệm vụ cấp nguồn điện áp ổn định và đúng
cấp điện áp cho các khâu của mạch điều khiển, ở đây ta cần các cấp điện
áp ±12 v
• Sau khi qua biến áp ta có nguồn vào là 17 v xoay chiều, đi qua c
ầu chỉnh
lưu điốt ta sẽ có dòng một chiều. Dòng điện ở nhánh trên đi qua
Transitor công suất 7812 và được lọc nhiễu cho ra điện áp ổn định là +12
v. Dòng điện ở nhánh dưới đi qua Transitor công suất 7912 và được lọc
nhiễu cho ra điện áp ổn định là -12 v
• Khâu tạo xung răng cưa được thực hiện khi điện áp đặt lên cực B của T
1


2
→ C
7
→ đất. Khi UB
T1
là xung “-“ (âm) thì T
1
bị khoá lại, dẫn đến T
2

bị khoá lại theo. Lúc này, UB
T3
> UE
T3
vì
⎩
⎨
⎧
<=
=
0 Un - UET3
0 UBT3

Do đó T
3
và C
7
phóng điện qua T
3
→ R


→cuộn sơ cấp của biến áp xung. Do hiện tượng cảm ứng →xuất hiện
xung ở đầu ra của biến áp xung

Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 19 -
Dạng điện áp:

θ
θ
θ
θ
U
U
A
U
C

U
B
U
đk
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 20 -

- 22 -
Mặt phải: Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 23 -
Mặt trái
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- 24 -
2. Thiết kế vẽ trên phíp phủ đồng
• Vẽ trên phíp phủ đồng chúng ta phải đảm bảo chính xác theo sơ
đồ mặt trái mà ta đã thiết kế mạch điều khiển ở phần IV.
• Mực vẽ tốt, đường nét rõ ràng, đủ đậm để sau khi ăn mòn xong
chúng ta có được mạch đồng dày sáng, rõ nét, không bị đứt mạch, tránh
ngắn mạch.
Cách kiểm tra bóng và tụ
Bóng thuận (T
2
,T
5
, T
6
)
Đưa đầu âm của đồng hồ (dây màu đen) vào chân B của bóng, lần

1,2 mm.
Yêu cầu:
- Khoan chính xác, đúng kích cỡ yêu cầu.
- Khoan đủ, đúng, đảm bảo tính thẩm mỹ.
Tra linh kiện
• Chuẩn bị đủ, đúng loại linh kiện.
• Tra đúng, chính xác loại, thông số từng linh kiện theo mạch phải
đã thiết kế.
Hàn chân linh kiện:
Dùng gi
ấy ráp đánh chân linh kiện và điểm phải hàn để ăn thiếc sau đó hàn
chân linh kiện.
Yêu cầu mối hàn:
• Đảm bảo độ tiếp xúc, ăn thiếc để dòng điện chạy qua
• Không dính thiếc giữa các chân để tránh ngắn mạch
• Mối hàn đẹp đảm bảo tính thẩm mỹ
Sơ đồ chân vi mạch μA741

Trong đó:
+ Chân 1, 5, 8 là chân bù
+ Chân 2 là chân đảo
+ Chân 3 là chân không đảo
+ Chân 4 là nhuồn nuôi âm
+ Chân 7 là nguồn nuôi dương