Suy tuyến yên
(Phần 1) Định nghĩa
Suy tuyến yên là sự suy giảm chức năng bài tiết hormone của tuyến yên, mà
những hormone này có tác dụng kích thích các tuyến khác. Tuyến yên là một tuyến
nằm ở đáy não. Bệnh nhân được chẩn đoán bị suy tuyến yên có thể chỉ khiếm khuyết
một hormone đơn thuần, một số hormone hay toàn bộ hormone của tuyến yên.
Mô tả
Tuyến yên là một tuyến có kích thước cở bằng hạt đậu, nằm ở đáy não, được
xương bao quanh. Vùng dưới đồi là một cơ quan nội tiết khác, có nhiệm vụ kiểm soát
chức năng của tuyến yên thông qua các “hormone điều khiển”. Đến lượt mình, tuyến
yên điều hoà nhiều hormone kiểm soát nhiều chức năng của các cơ quan trong cơ thể.
Thuỳ sau tuyến yên có chức năng như một nơi dự trữ cho vùng dưới đồi và là
nơi trung gian của các hormone kiểm soát chức năng của cơ và thận. Thuỳ trước tuyến
yên sản xuất ra chính hormone của tuyến yên, giúp điều hoà chức năng của một số
tuyến nội tiết.
Trong trường hợp tuyến yên bị suy, sẽ ảnh hưởng đến chức năng sản xuất và
phóng thích của những hormone này, điều này làm ảnh hưởng đến chức năng của
tuyến đích. Các hormone thường chịu ảnh hưởng nhất bao gồm:
Thiếu hormone hướng sinh dục
Khiếm khuyết hormone hướng sinh dục bao gồm 2 loại riêng biệt ảnh hưởng
đến hệ thống sinh sản. Hormone LH có tác dụng kích thích tinh hoàn ở nam và buồng
trứng ở nữ. Thiếu hormone này có thể ảnh hưởng đến sự sinh sản ở nam và chu kỳ
kinh nguyệt, sự sinh sản ở nữ. Hormone FSH có tác dụng tương tự như LH.
Thiếu hormone kích thích tuyến giáp (TSH)
TSH là một loại hormone kích thích tuyến giáp. Nếu thiếu hormone này gây ra
suy giáp.
Thiếu hormone hướng vỏ thượng thận
Hormone hướng vỏ thượng thận được biết đến như corticotropin, ACTH, có

yên. Các tế bào bị phá huỷ không thể sản xuất ra hormone tuyến yên. Sư phá huỷ tế
bào tuyến yên có thể là do u bướu hay do bệnh tật. Nhưng suy tuyến yên thường là do
u bướu tuyến yên, hay gặp nhất là adenoma tuyến yên.
Triệu chứng của suy tuyến yên thay đổi tùy theo hormone bị ảnh hưởng và tuỳ
theo mức độ thiếu hụt hormone. Thông thường, bệnh nhân có những triệu chứng
không đặc hiệu của bệnh, triệu chứng này kéo dài trong nhiều năm. Những triệu chứng
thường gặp là mệt mỏi, cảm giác lạnh, yếu cơ, ăn không ngon, sụt cân và đau bụng.
Huyết áp thấp, nhức đầu, và rối loạn thị giác cũng thường kết hợp.
Thiếu hụt hormone hướng sinh dục(GH)
Triệu chứng đặc hiệu của thiếu hormone hướng sinh dục là giảm các đặc tính
sinh dục ở nữ, và vô sinh ở nam và nữ. Nữ có thể bị mãn kinh sớm, bóc hoả, khô âm
đạo và đau khi giao hợp. Phụ nữ sau mãn kinh thường không có những triệu chứng
như trên, và đầu tiên ở họ có thể là nhức đầu và giảm thị lực. Đàn ông thường than
phiền về rối loạn tình dục, kết quả là do giảm hormone hướng sinh dục. Trong trường
hợp giảm hormone hướng sinh dục mắc phải, ở cả nam lẫn nữ đều xuất hiện hiện
tượng giảm hệ lông.
Thiếu hormone kích thích tuyến giáp(TSH)
Người bệnh không chịu được lạnh, mệt mỏi, mập, táo bón, và xanh xao, da khô
và dày chứng tỏ thiếu hormone tuyến yên.
Thiếu hormone kích thích vỏ thượng thận.
Triệu chứng của thiếu hormone kích thích vỏ thượng thận(ACTH)bao gồm: mệt
mỏi, yếu cơ, sụt cân, huyết áp thấp, buồn nôn, da xanh, giảm lông ở nữ.
Thiếu hụt hormone tăng trưởng.
Ở trẻ em, sự thiếu hụt hormone tăng trưởng có thể làm cho trẻ bị lùn và chậm
phát triển. Triệu chứng bao gồm béo phì, da nhăn nheo.
Thiếu hụt các hormone khác
Thiếu Prolactin hiếm xảy ra, thường là do suy một phần hay toàn bộ thuỳ trước
tuyến yên . Triệu chứng là không có sữa ở phụ nữ . Còn ở nam giới thường không triệu
chứng. Nếu thiếu hụt hormone ADH, có thể gây đái tháo nhạt, đi tiểu đêm rất nhiều
lần ( có thể đến 20 lần).