Rối loạn lo âu
Rối loạn lo âu (RLLA) có thể tác động đến mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu từ
tuổi vị thành niên trở lên và thường thấy ở nữ hơn là nam.
Người bị RLLA thường sống với tâm lý cho rằng có điều gì xấu sắp xảy ra
và thường tin nó là bệnh tật trong khi thực tế lại không phải vậy.
Trong xã hội ngày nay, stress và lo âu đã trở thành một phần bình thường của
cuộc sống khi chúng ta phải đương đầu với những rắc rối tài chính, cái chết của một
người yêu mến hay bạn bè, sự đòi hỏi của công việc, những mối quan hệ căng thẳng
hay những tình huống khó khăn khác.
Đôi khi những cảm xúc như thế có thể giúp ích vì chúng hướng cho chúng ta có
được sự nỗ lực lớn nhất hay phản ứng trong những tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên,
luôn có sự lo âu hay đột nhiên lo âu vì một lý do mơ hồ là không bình thường vì nó có
thể là biểu hiện của RLLA.
Tại Hoa Kỳ, mỗi năm có hàng triệu dân mắc bệnh này.
Triệu chứng gồm đau ngực, hồi hộp, cảm giác nghẹt thở, căng cơ, nhức đầu,
đau lưng, co giật cơ bắp, đổ mồ hôi nhiều, hoa mắt, rối loạn tiêu hóa, khô miệng và
mất ngủ. Cơn lo âu có thể khởi phát bởi caffein, rượu, đường, thiếu hụt vitamine nhóm
B, thiếu Mg hay Ca, dị ứng thức ăn, một vài thuốc khác và sự truyền lactate vào máu.
Những dạng bệnh
RLLA toàn thể (GAD): GAD là dạng nhẹ nhất. Người mắc bệnh RLLA toàn
thể có cảm giác khó chịu kéo dài và sự lo lắng không thực tế, đặc biệt xung quanh
người khác và có xu hướng dễ dàng bị giật mình. Rối loạn này nhìn chung bắt đầu khi
còn nhỏ hay mới trưởng thành và thường gặp ở nữ hơn nam. Nó cũng thường có tính
gia đình.
Khó ngủ và mệt mỏi kéo dài, đau đầu, những cơn hoảng loạn thỉnh thoảng, run
hay co giật, cảm giác quay cuồng, trầm cảm, đau nhức cơ bắp, bồn chồn không yên, vã
mồ hôi, đau bụng, hoa mắt, khó tập trung, hồi hộp, dễ cáu gắt là tất cả những triệu
chứng của GAD. Bệnh được chẩn đoán khi một người trải qua ít nhất sáu tháng lo lắng
quá độ về một số vấn đề cuộc sống hàng ngày.
Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): OCD xuất hiện khi một người thấy lo lắng
Triệu chứng có thể chia thành 3 loại chính: những cơn ác mộng và hồi tưởng về
sang chấn, cô lập với gia đình và bạn bè và giận dữ bất chợt. Rối loạn này được chẩn
đoán khi triệu chứng kéo dài hơn một tháng. Thường triệu chứng biến mất mà không
cần điều trị, tuy nhiên trong những trường hợp trầm trọng cần phải được điều trị.
Cơn hoảng loạn: cơn hoảng loạn xuất hiện khi, do một nguyên nhân mơ hồ, cơ
thể sẵn sàng đối phó với một tình huống khẩn cấp tưởng tượng. Cơ thể sản xuất
adrenaline dư thừa và nhịp tim và nhịp thở tăng nhanh. Những cơn này trung bình kéo
dài vài mươi phút và hiếm khi quá một giờ. Ở Hoa Kỳ, có từ 3 đến 6 triệu người mắc
bệnh này, ở nữ gấp 2 lần nam và có thể bắt đầu ở bất kì tuổi nào nhưng thường là
người trưởng thành còn trẻ.
Theo hiệp hội tâm lý học Hoa Kỳ, những người bị cơn hoảng loạn có ít nhất 4
trong các triệu chứng sau: hồi hộp, tim đập thình thịch, vã mồ hôi, run rẩy, cảm giác
hụt hơi, ngộp thở, đau ngực, buồn nôn hay đau bụng, hoa mắt, cảm giác quay cuồng,
mất nhận thức, giải thể nhân cách, cảm giác sợ mất tự chủ hay sợ mất trí hay sợ chết
Được cho là cơn hoảng loạn khi xảy ra đột ngột và xuất hiện mỗi hai tuần hoặc nếu chỉ
là cơn duy nhất thì sau đó phải là sự lo âu mơ hồ và sự căng thẳng về cơn đó kéo dài ít
nhất một tháng.
Cơn hoảng loạn có thể kèm hoặc không kèm theo ám ảnh sợ khoảng rộng (nỗi
sợ khi tiếp xúc đám đông và không có khả năng thoát ra được khi cơn xuất hiện).
Người bị cơn hoảng loạn thường cố gắng tránh những cơn sắp tới bằng cách né tránh
những nơi hay vật có thể làm khởi phát cơn bằng các trò giải trí hay tìm đến các chất
gây nghiện hay rượu bia để trốn tránh nó.
Điều trị
Theo kinh điển, điều trị RLLA bao gồm sự phối hợp hóa dược và tâm lý liệu
pháp.
Hóa liệu pháp: thuốc kê toa đối với những bệnh này không là sự điều trị mà chỉ
giúp giảm triệu chứng. Mỗi loại thuốc đều có tác dụng phụ riêng
Tâm lý liệu pháp: có rất nhiều loại tâm lý liệu pháp khác nhau. Hành vi liệu
pháp nhằm vào sự thay đổi những hành động chuyên biệt và cách sử dụng những kỹ
thuật này như là thở bằng cơ hoành (chống lại sự tăng thông khí, điều thường thấy khi