Sa sút trí tuệ có điều trị được không?

Bệnh mạch máu não thường liên quan tới sa sút trí tuệ trong đó kể cả
Alzheimer. Đây là khái niệm quan trọng trong tiếp cận với trường hợp sa sút trí
tuệ cho ý nghĩa tiềm tàng mà yếu tố mạch máu não được xác định (SSTTMM).
Mặc dù hiệu quả của điều trị chuyên biệt SSTTMM còn chưa đạt được, nhưng
nếu điều trị sớm và đầy đủ có thể hạn chế sự tiến triển của bệnh và tạo cho người
bệnh một cuộc sống tốt hơn.
Kiểm soát được các yếu tố nguy cơ đột quỵ sẽ hạn chế SSTTMM
Dưới đây xin nhắc lại một số yếu tố nguy cơ đột quỵ:
1. Tăng huyết áp, duy trì huyết áp tâm thu dưới 140mmHg (< 160mmHg cho
bệnh nhân trên 60 tuổi) và huyết áp tâm trương dưới 90mmHg.
2. Xơ vữa mạch, phải điều trị tăng lipid máu đúng theo khuyến cáo để làm giảm
bệnh mạch vành.
3. Không hút thuốc lá.
4. Bệnh nhân đái tháo đường, duy trì đường máu ở mức 120-150mg/dl hay
6.99mmol/l.
5. Điều trị bệnh lý tim mạch thích hợp.
6. Không uống rượu.
7. Tránh stress.
8. Hoạt động thể lực thường xuyên.
Điều trị tích cực đột quỵ làm giảm triệu chứng suy giảm nhận thức và
SSTTMM?
Mục tiêu cơ bản của việc điều trị đột quỵ giai đoạn cấp là nhằm hạn chế tổn
thương do đột quỵ gây ra, và những biến chứng làm cho bệnh thêm trầm trọng như
viêm phổi, suy hô hấp, bệnh tim mạch hoặc thuyên tắc tĩnh mạch sâu. Áp dụng các kỹ
thuật chăm sóc tích cực như đơn vị đột quỵ, can thiệp phẫu thuật khi có chỉ định. Hiện
nay, việc sử dụng thuốc kháng đông và kết tập tiểu cầu là những chỉ định cơ bản của
thiếu máu não cấp, bên cạnh việc sử dụng các thuốc lý giải cục máu đông như rTPA…
Có thuốc điều trị đặc hiệu suy giảm nhận thức và SSTTMM?
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu suy giảm nhận thức và SSTTMM,

Nó làm giảm beta-amyloid vùng hải mã. So sánh điều trị với nhóm chứng cho thấy nó
cải thiện đáng kể nhận thức ở bệnh nhân sa sút trí tuệ.
- Duxil (almitrine + raubsine) có tác dụng trên PaO2 + và PO2 + trên mức sử
dụng oxy não do tăng áp suất riêng phần của oxy trong máu động mạch (PaO2) và
tăng độ bão hòa oxy động mạch (SaO2). Vì thế duxil được sử dụng trên bệnh nhân suy
giảm trí nhớ và suy giảm nhận thức trên người lớn tuổi kết hợp đột quỵ.
- Egb 761 (tanakan) và những chất chiết xuất từ lá cây Ginkgo biloba gồm các
hoạt chất chính Flavonol, glycosides, và terpene lactone. Trên nghiên cứu (invivo) ở
người nhận thấy một hoạt động mạnh mẽ đối kháng với gốc tự do và sự peroxyde hóa
lipid các màng tế bào. Trong thực nghiệm lâm sàng thuốc cải thiện nhận thức trên
bệnh nhân nhẹ và trung bình.
- Piracetam là thuốc tác dụng chống thoái hóa tế bào hay còn gọi là thuốc dinh
dưỡng (nootropic). Thuốc có tác dụng làm giảm nhận thức bệnh nhân sa sút trí tuệ
mạch máu. Bản thân thuốc được biết đến vai trò ảnh hưởng tốt đến quá trình học khả
năng trí nhớ và nói. Thuốc còn được sử dụng sớm do giai đoạn đột quỵ cấp.
- Hướng điều trị yếu tố dinh dưỡng thần kinh (Neurotrophic Factor): Là những
nghiên cứu yếu tố dinh dưỡng thần kinh đã được nhiều nhà nghiên cứu tại các trung
tâm trên thế giới đã được tiếp cận trên nhiều khía cạnh khác nhau, từ vai trò sinh bệnh
học cũng như tiếp cận điều trị. Yếu tố dinh dưỡng thần kinh hiện nay được biết đến
với vai trò quan trọng trong cơ chế chống thoái hóa thần kinh hay chết tế bào tho
chương trình (apotosis). Thuốc được sử dụng rộng rãi trong lâm sàng hiện nay trong
đó có cerebrolysin. Thuốc được sử dụng trong điều trị đột quỵ giai đoạn cấp và phục
hồi chức năng.
Điều trị
Chăm sóc bệnh nhân không phải chỉ có thăm khám lâm sàng, kê toa và phát
thuốc mà cần một sự nhìn nhận toàn diện về trạng thái sức khỏe, cần theo dõi tìm hiểu
tập tính, vợ chồng và người thân (người tiếp cận với bệnh nhân). Bệnh nhân sa sút trí
tuệ sẽ phải ở mãi mãi với căn nhà của họ, một trại dưỡng lão hoặc một cơ sở y tế Vì
thế cần có một kế hoạch thích hợp cho bệnh nhân điều trị lâu dài.