Phỏng vấn gây sốc: liệu có nên không?

Bwportal
Nhật An
Để xác định được trình độ chuyên môn nghiệp vụ và nhận diện một cách tối đa chân
dung, tính cách cũng như động cơ làm việc của ứng viên, nhiều chuyên gia nhân sự,
tuyển dụng thường cậy nhờ đến phương pháp phỏng vấn đặc biệt: phỏng vấn gây sốc. Thế nào là phỏng vấn gây sốc?
Thông thường, một buổi phỏng vấn dạng này thường
có những dấu hiệu sau:
- Không khí phỏng vấn có vẻ không bình thường,
không thoải mái (quá lạnh, quá nóng, bóng đèn chiếu
thẳng vào mặt ứng viên, chân ghế bị gãy…);
- Người phỏng vấn đến muộn;
- Các câu hỏi đưa ra mang tính khiêu khích hoặc đi sâu
vào cuộc sống riêng tư, giới tính, phạm trù mỹ học,
đạo đức…(Tại sao đến tuổi này mà Anh/Chị chưa lập gia đình?, Có vẻ như là Chị đang
mang thai?)
- Cách nói chuyện của chuyên gia phỏng vấn (Anh/Chị đến đây làm gì?);
- Các hành động bất lịch sự (hắt nước vào mặt ứng viên, cởi áo…)
Tuy nhiên, phương pháp phỏng vấn gây sốc thông thường chỉ được áp dụng cho việc
tuyển chọn các ứng viên cao cấp hoặc các vị trí liên quan đến lĩnh vực chăm sóc khách
hàng – nơi đòi hỏi tính kiên nhẫn cũng như khả năng chế ngự cảm xúc cao…
Có nhiều loại câu hỏi mà các công ty hay sử dụng để tìm hiểu về ứng viên. Đó có thể là
những câu hỏi truyền thống nhằm đánh giá trình độ chuyên môn của bạn. Ví dụ:
- Anh/Chị có thể đưa ra đề nghị/giải pháp gì cho công ty chúng tôi?
- Anh/Chị tự đánh giá bản thân như thế nào với tư cách là một nhà quản lý?
- Mức lương như thế nào thì được coi là xứng đáng với Anh/Chị?
- Anh/Chị đã từng bao giờ sai lầm?

hội đủ năng lực và tính cách theo yêu cầu của công ty mình.
Theo ý kiến của một số chuyên gia nhân sự thì trước khi phỏng vấn, nhà tuyển dụng nên
hỏi ý kiến của ứng viên để xem anh ta có thực sự chấp nhận kiểu phỏng vấn gây sốc hay
không. Tuy nhiên vẫn còn nhiều luồng ý kiến trái ngược. Bên cạnh những ý kiến đồng
tình thì nhiều người tin rằng phương pháp này lại hậu quả xấu nhiều hơn là hiệu quả tích
cực, bởi nó có thể là nguyên nhân gây ra ẩu đả (mà trên thực tế đã xảy) hoặc nhẹ nhất
cũng tạo ra cho ứng viên ấn tượng không mấy tốt đẹp về nhà tuyển dụng.
Những người ủng hộ cách thức phỏng vấn gây sốc lại cho rằng yếu tố gây căng thẳng
chính là công cụ mạnh để nhận diện một cách đầy đủ chân dung tâm lý của ứng viên.
Mục tiêu của phương pháp này không nhằm xúc phạm hay sỉ nhục ứng viên, mà thông
qua cách tạo ra tình huống khó chịu với những câu hỏi mang tính khiêu khích, họ có thể
đánh giá về bản chất cũng như khả năng thực sự của ứng viên. Các chuyên gia nhân sự
này thà sử dụng phương pháp phỏng vấn khó chịu này, chứ không chấp nhận tuyển dụng
ứng viên vào làm việc để rồi buộc phải sa thải họ vài ngày sau đó.

Lời khuyên từ các chuyên gia tuyển dụng
Dù có được tiếp nhận vào làm việc hay bị từ chối, thì bạn cũng nên nhớ rằng các chuyên
gia nhân sự không phải là kẻ thù, đồng thời cách thức phỏng vấn của họ thực ra chỉ là
một trò chơi mà bạn và họ đang là những nhân vật chính. Bạn hoàn toàn có quyền tiếp
nhận hoặc phản đối cách thức phỏng vấn của nhà tuyển dụng, hoặc có thể xin phép rút lui
nếu cảm thấy quá quá khó chịu. Tuyệt đối tránh xung đột. Bạn phải thể hiện bản thân là
người có bản lĩnh, biết kiểm soát cảm xúc và hành vi của mình, xứng đáng với vị trí mà
nhà tuyển dụng tìm kiếm.
Ứng viên cũng nên hiểu mục đích của kiểu phỏng vấn này là nhằm nhận diện một cách
tối đa tính cách và khả năng của họ trước yêu cầu công việc. Chẳng ai tốn thì giờ để mời
bạn đến để rồi mắng mỏ hoặc khích bác bạn. Quan trọng hơn cả là bạn nhìn thấy gì phía
sau những câu hỏi đó. Liệu có phải là một công việc tốt, một môi trường làm việc lý
tưởng với những con người tài năng? Tất cả phụ thuộc vào bạn. Và đừng quên rằng, tính
chuyên nghiệp của bạn không phụ thuộc vào kiểu câu hỏi hay những lời bình luận, nhận
xét của nhân viên nhân sự trong cuộc phỏng vấn gây sốc đó.