Thuốc điều trị bệnh tuyến tiền liệt

Hình ảnh giải phẫu tuyến tiền liệt.
Tuyến tiền liệt là tuyến phụ của hệ tiết niệu - sinh dục nam.
Tuyến hình thành từ một túi mọc ra trên niệu đạo nam trong giai đoạn sớm
của phôi thai. Ở người trưởng thành, tuyến tiền liệt nặng khoảng 15g nằm
sâu trong hố chậu, giữa bàng quang và cơ thắt ngoài.
Tuyến tiền liệt có nhiều bệnh. Trong bài viết này chỉ xin đề cập tới thuốc
điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt (PĐLTTTL) và ung thư tuyến tiền liệt
(UTTTL).
Thuốc điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt

Nam giới trên 50 tuổi bị PĐLTTTL ngày càng tăng. Bệnh này trước đây
dùng thuật ngữ u xơ tuyến tiền liệt, ngày nay thường dùng PĐLTTTL.
Bệnh phát triển ở vùng chuyển tiếp của tuyến. Các giả thuyết bệnh sinh bao
gồm: thuyết nội tiết, thuyết tế bào gốc và thuyết tương tác biểu mô - mô đệm.
Chẩn đoán bệnh dựa vào thang điểm quốc tế triệu chứng tuyến tiền liệt
(IPSS) gồm hội chứng kích thích, hội chứng tắc nghẽn, chỉ số chất lượng cuộc
sống và siêu âm.
Từ các giả thuyết đó, có các thuốc điều trị PĐLTTTL như sau:
Thuốc ức chế thụ thể alpha 1 chọn lọc. Đây là thuốc được lựa chọn, bao
gồm:
Thuốc có tác dụng ngắn phải dùng 2 lần trong ngày:
- Prazosin: Là dẫn chất quinazolin. Thuốc có tác dụng chính trên thụ thể
alpha sau synap, làm giảm sức cản ngoại vi gây hạ áp. Thuốc còn có tác dụng giãn
cơ trơn trong tuyến tiền liệt, do đó làm tăng lưu lượng nước tiểu ở bệnh
PĐLTTTL. Thuốc có nhiều tác dụng phụ. Cần thận trọng khi dùng phối hợp với
thuốc lợi tiểu và có suy thận.
- Alfuzosin với biệt dược xatral viên 5mg.
Thuốc có tác dụng dài chỉ dùng 1 lần trong ngày:
- Terazosin với biệt dược hytrin, teranex, zonicat.

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị PĐLTTTL: nội khoa, thủ thuật ít
xâm hại và phẫu thuật để người bệnh lựa chọn. Người thầy thuốc có vai trò hướng
dẫn người bệnh, theo dõi hiệu quả điều trị vừa bảo đảm sức khỏe vừa đưa lại chất
lượng cuộc sống cho người bệnh.
Thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt
UTTTL gặp ít hơn PĐLTTTL. Vai trò của nội tiết tố testosteron rất quan
trọng. Bệnh phát triển ở vùng ngoại vi của tuyến.
Chẩn đoán bệnh dựa vào siêu âm, nồng độ PSA trong huyết thanh và sinh
thiết.
Các thuốc điều trị UTTTL bao gồm:
- Flutamid là chất chống androgen đặc hiệu viên nén 250mg.
- Goserelin là một hoạt chất tổng hợp có cấu trúc tương tự với LHRH tự
nhiên, sẽ ức chế tuyến yên tiết LH làm giảm testosteron trong huyết thanh.
Các thuốc trên phối hợp với thuốc giảm đau hoặc y học hạt nhân hoặc cắt
bỏ toàn bộ TTL hoặc cắt bỏ tinh hoàn, được chỉ định theo chuyên khoa tiết niệu có
sự đồng thuận của người bệnh hoặc gia đình.
Chẩn đoán sớm bệnh và điều trị đúng hướng sẽ giúp người bệnh tránh biến
chứng di căn vào xương và các tạng lân cận, kéo dài đời sống người bệnh.