Những thắc mắc thường gặp về thuốc và sức khỏe – Kỳ 4:

Thuốc chữa viêm da trên bớt

Khi trẻ có biểu hiện viêm da cần đến khám bác sĩ da liễu.

Con tôi 2 tuổi. Từ khi sinh ra, phía sau đầu cháu đã có một đám màu
hồng nhạt giống như bớt lẩn dưới tóc. Thế nhưng gần đây trên đám hồng này
còn đóng vẩy trắng. Cháu rất ngứa và hay đưa tay lên gãi. Xin quý báo tư vấn
giúp con tôi bị bệnh gì, chữa thế nào?

Theo như mô tả thì con bạn bị bớt máu phẳng bẩm sinh. Ngay khi mới sinh
ra bớt máu phẳng biểu hiện bằng các dát màu hồng nhạt hoặc đỏ. Các dát này bằng
phẳng với mặt da, không đau, không ngứa, không bong vảy. Bớt máu phẳng là
một tổn thương da lành tính. Ở đa số các trường hợp khi trẻ lớn lên đến tuổi
trưởng thành thì các vết đỏ này biến mất. Vì vậy, bớt máu phẳng thường không
can thiệp y tế khi các cháu còn nhỏ tuổi. Một số trường hợp các vết đỏ xuất hiện ở
các vị trí thẩm mỹ thì có thể can thiệp sớm hơn. Con bạn tự nhiên xuất hiện các
vảy trắng phía trên vết đỏ là có biểu hiện của viêm da trên bớt máu. Bạn có thể sử
dụng thuốc bôi tại chỗ là fobancort (hoặc fucicort). Bôi đúng vết viêm da, không
được thoa vào da lành, bôi ngày 2 lần, sáng và tối. Một đợt chỉ bôi từ 7 - 8 ngày.
Không được bôi kéo dài vì thuốc có thể gây tác dụng phụ như teo da, giãn mạch.
Không gãi, không cạo trước khi bôi. Khi gội đầu phải xoa rất nhẹ nhàng không cào
mạnh làm xước da. Tốt nhất bạn nên đưa cháu đi khám bác sĩ chuyên khoa da liễu
để có chẩn đoán và điều trị thích hợp nhất.
Đường dùng thuốc ở trẻ em
Con tôi gần 2 tuổi, cháu hay bị ốm, sốt, mỗi lần đi khám bác sĩ lại cho dùng
thuốc khác nhau, lúc thì uống, lúc thì cho đặt hậu môn, tiêm, xịt họng Xin quý
báo cho biết tại sao lại như vậy và mỗi đường dùng thuốc như vậy tác dụng khác
gì nhau?
Nguyễn Minh Anh (Hà Nội)

Hấp thu qua niêm mạc hô hấp: ngày nay với các thuốc dạng xịt, khí dung
thì phương thức này càng được sử dụng nhiều do niêm mạc hô hấp mỏng, nhiều
mạch máu nên khả năng hấp thu thuốc tốt. Tuy nhiên, nếu dùng nhiều các thuốc co
mạch sẽ làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp.
Dùng corticoid kéo dài có ảnh hưởng đến chiều cao?
Bệnh hen phế quản ngày càng xuất hiện nhiều, nhất là ở trẻ em. Đây là một
hội chứng viêm đường hô hấp mạn tính với tình trạng co thắt, phù nề, tăng xuất
tiết ở tế bào phế quản làm tắc nghẽn phế quản nên có những cơn khó thở, khò khè.
Thông thường những biểu hiện này khó có thể phục hồi tự nhiên mà phải dùng
thuốc điều trị cấp sau đó dùng liều duy trì để dự phòng.
Tùy theo tình trạng của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ chỉ định cho các hàm lượng
thuốc phù hợp với từng người. Thông thường là các thuốc dạng xịt có chứa
corticoid, ngoài ra còn được chỉ định dùng trong rất nhiều bệnh khác.
Nhưng khi dùng corticoid kéo dài, rất nhiều tác dụng không mong muốn có
thể xảy ra, trong đó có thể là tình trạng ức chế sự phát triển xương và sụn. Để giảm
hậu quả của tác dụng này nên người ta hạn chế việc kê đơn corticoid cho trẻ em.
Nếu phải dùng nên dùng liều thấp có hiệu quả và trong thời gian ngắn nhất có thể.
Cần lưu ý, nếu dùng corticoid dạng xịt kéo dài có thể gây nhiễm nấm Candida ở
miệng, ho, khó phát âm và khản tiếng. Để khắc phục nên chọn ống bơm thuốc có
kèm thiết bị phụ để thuốc không lắng đọng ở miệng. Bệnh nhân cần súc miệng sau
khi dùng thuốc để tránh tác dụng phụ nói trên.
Trẻ bị hen phế quản phải dùng các loại thuốc có chứa corticoid đều đưa
trực tiếp vào phế quản qua dạng bình xịt định liều, dạng hít bột khô hoặc dạng
phun khí dung qua máy liều lượng rất nhỏ (microgam) chỉ bằng 1/20 - 1/30 của
dạng uống, cho nên nếu dùng đúng chỉ định của bác sĩ sẽ không ảnh hưởng rõ rệt
đến sự phát triển chiều cao của trẻ.
Phải tham khảo ý kiến thầy thuốc
Vừa rồi tôi bị ho. Một ngày cơn ho tuy không nhiều, nhưng lại dai dẳng
trong nhiều ngày. Tôi có dùng thuốc ho dextromethorphan. Xin hỏi thuốc có gây
ngộ độc không? Làm thế nào để tránh?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến
thiếu máu như thiếu máu do dinh
dưỡng, thiếu máu do bệnh lý cơ quan
tạo máu, thiếu máu do tan máu trong
đó thiếu máu dinh dưỡng (tức là thiếu
các nguyên liệu cần thiết cho quá trình
tạo máu như sắt, vitamin B12, acid folic, magie, kẽm, đồng, coban ) là nguyên
nhân thường gặp nhất.
Trong đó, vitamin B12 là tên chung chỉ các cobalamin hoạt động trong cơ
thể như cyanocobalamin, hydroxocobalamin , chúng có nhiều trong động vật như
thịt, cá, trứng, gan ngoài ra trong cơ thể người được tổng hợp một lượng nhỏ nhờ
một số vi khuẩn ở ruột.

Cấu trúc phân tử của vitamin
B12.
Vitamin B12 được hấp thu qua đường tiêu hóa hoặc qua đường tiêm, trong
đó đáng chú ý là muốn hấp thu được qua đường tiêu hóa thì cần phải có một yếu tố
nội của cơ thể (là một glycoprotein do tế bào niêm mạc dạ dày tiết ra) chính vì vậy
ở người bị viêm loét dạ dày mạn tính dễ dẫn đến thiếu vitamin B12. Đây là lý do
vì sao bác sĩ chỉ định vitamin B12 đường tiêm chứ không phải đường uống.
Các cobalamin đóng vai trò quan trọng là các coenzym đồng vận chuyển và
tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa quan trọng, trong đó đáng chú ý là quá
trình chuyển hóa acid folic và tổng hợp ADN nên rất cần cho sự tổng hợp sinh
hồng cầu. Ngoài ra còn tham gia vào quá trình chuyển hóa lipid và hoạt động bình
thường của hệ thần kinh.
Khi thiếu vitamin B12 sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu hồng cầu to, viêm đa
dây thần kinh, rối loạn cảm giác, rối loạn vận động khu trú ở chân. Có nhiều
nguyên nhân dẫn đến thiếu vitamin B12 như trong bệnh Biermer, sau cắt đoạn dạ
dày ruột, hội chứng kém hấp thu, xơ gan, viêm gan mạn, phụ nữ có thai hoặc sau
dùng một số thuốc như neomycin, sodanton