Cách chăm sóc trẻ bị táo bón

Khắc phục tình trạng nôn trớ, táo bón ở trẻ dưới 5 tuổi
Táo bón là hiện tượng trẻ đi ngoài khó khăn, phân rắn và khô, hoặc khoảng
cách 2 lần đại tiện quá xa nhau.
1. Biểu hiện của bệnh táo bón
- Trẻ biếng ăn, ăn không tiêu.
- Bụng chướng, đầy hơi, đau bụng.
- Sờ nắn bụng thấy những cục phân rắn.
Trẻ sơ sinh được coi là táo bón khi đi tiêu dưới 2 lần/ngày. Với trẻ bú mẹ,
số lần này là trên 2 ngày/lần và trẻ lớn trên 3 ngày/lần. Có nhiều nguyên nhân gây
chứng bệnh này, nhưng phần lớn là do chế độ ăn uống và đa số bệnh dễ khắc phục.
2. Những nguyên nhân dẫn đến táo bón
- Táo bón do nguyên nhân ăn uống là loại hay gặp nhất.
- Bệnh toàn thân: trẻ còi xương (do trương lực cơ giảm làm cho nhu động
ruột kém, phân phải lưu chuyển lâu trong lòng ruột), trẻ suy dinh dưỡng do biếng
ăn nên trẻ thường ăn ít dẫn đến tình trạng "đói" phân, mấy ngày trẻ mới đi ngoài
một lần, trẻ bị thiếu máu thường phải uống vi sắt cũng là nguyên nhân gây táo
bón.
- Nguyên nhân do tổn thương thực thể ở đường tiêu hóa: Ðó là các dị tật
bẩm sinh: phình to đại tràng, bệnh suy giáp trạng. Khi mắc các bệnh này trẻ
thường bị táo bón rất sớm từ ngay sau khi đẻ. Ngoài ra còn do các nguyên nhân
mắc phải như: trẻ bị nứt hậu môn, bị trĩ, nên trẻ đi ngoài bị đau gây co thắt hậu
môn.
Tổn thương thực thể ở đường tiêu hoá gây táo bón hiếm gặp, thường chỉ
chiếm 5% trong các nguyên nhân gây táo bón.
- Nguyên nhân cơ năng: Là táo bón loại bỏ các nguyên nhân thực thể về
giải phẫu như:
+ Sai lầm trong chế độ ăn uống: Cho trẻ uống ít nước dẫn đến thiếu nước.
Chế độ ăn không hợp lý: quá nhiều chất đạm, ít chất xơ do ăn ít rau xanh, quả
chín, pha sữa quá đặc, ăn chưa đủ số lượng hàng ngày, trẻ ăn sữa bò dễ bị táo bón

- Tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, chọn thời gian lúc nào trẻ không
vội vã, nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng, nên tránh bắt
trẻ ngồi bô hoặc ngồi hố xí quá lâu.
- Các trường hợp táo bón do nứt hậu môn: rửa sạch hậu môn, bôi dung dịch
bạc nitơrat 2%.
- Ðiều trị các bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu nếu có.
- Khi đã dùng các biện pháp trên không có hiệu quả thì mới dùng thuốc và
thụt tháo.
- Cho trẻ uống dầu parafin: 5-10ml (trẻ nhỏ), 10-20ml (trẻ lớn) vào buổi
sáng.
- Thụt tháo: là biện pháp cuối cùng nếu trên 3 ngày sau khi đã dùng mọi
biện pháp trên mà trẻ vẫn không đi ngoài được. Dùng nước muối sinh lý hoặc
nước ấm pha mật ong tỷ lệ 5%. Đối với trẻ nhỏ hơn 1 tuổi mỗi lần thụt 100ml, trẻ
lớn hơn 1 tuổi thụt 200ml hoặc thuốc micolax thụt hậu môn mỗi lần thụt 1 ống.
Khi có các biểu hiện sau cha mẹ cần đưa trẻ đi bệnh viện ngay:
- Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng.
- Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.
- Táo bón ảnh hưởng đến sức khỏe: kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm
theo nôn.
4. Những bài tập cho trẻ bị táo bón
- Tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn: chạy nhảy nô
đùa, tập thể dục, thể thao (trẻ lớn).
- Xoa bụng cho trẻ: theo khung đại tràng từ phải qua trái ngày 3 - 4 lần vào
khoảng cách giữa 2 bữa ăn (trẻ dưới 1 tuổi).
- Vệ sinh đại tiện: tập cho trẻ đại tiện đúng giờ quy định, trẻ nhỏ thì xi ị
hoặc cho trẻ ngồi bô vào một giờ nhất định trong ngày.
- Điều trị các bệnh: còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu (nếu có).
- Dùng thuốc: thuốc nhuận tràng, men tiêu hóa vi sinh, vitamin C theo đơn
của thầy thuốc.