A - PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1/Cơ sở lý luận:
Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới. Sự phát triển về kinh tế, xã hội
đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hệ thống giáo dục. Nghị quyết trung
ương IV khóa VII( tháng11/1993) về tiếp tục sự nghiệp giáo dục chỉ rõ: “Phải xác
định rõ mục tiêu, thiết kế lại chương trình, kế hoạch, nội dung, phương pháp giáo
dục và đào tạo. Toàn bộ hệ thống giáo dục phải hướng vào mục tiêu đào tạo
những con người có kiến thức văn hóa, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao
động tự chủ, sáng tạo, có kỹ thuật, giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,
sống lành mạnh, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước vào những năm 90 và
chuẩn bị cho tương lai.”
Để đạt được mục tiêu này, giáo dục nhà trường chỉ là một phần, còn cần có
sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà
trường được tốt hơn.Giáo dục trong nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo
cục trong nhà trường và ngoài xã hội, thì kết quả giáo dục cũng không hoàn
toàn”.(Bài nói của Hồ Chủ Tịch tại hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục
ngày 3-8/6/1957).Trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con
người, nhất là tuổi ấu thơ của mỗi cuộc đời, thì gia đình luôn là chiếc nôi ấp ủ cả
về thể chất lẫn tâm hồn.Gia đình là môi trường sống, môi trường giáo dục suốt
cuộc đời của sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người.Tác động
của con người rất to lớn đối với mỗi thành viên trong gia đình, nhất là đối với lứa
tuổi học sinh tiểu học.
Trong gia đình, cha mẹ, anh em các mỗi quan hệ này luôn chi phối, ảnh
hưởng đến quả trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.Cha mẹ là người
thầy giáo đầu tiên của con cái họ, là người đặt nền tảng nhân cách cho con cái họ . Trẻ tiếp xúc với các chuẩn mực đầu tiên từ cha mẹ, từ những mối quan hệ phức

gia đình đã không để lại ở họ những dấu ấn tốt đẹp, để tạo ra sức mạnh – cái động
lực của quả trình lựa chọn và điều chỉnh quá trình nhận thức, hành vi, tình cảm
của mình.
2/ Cơ sở thực tiễn:
Đất nước ta với nền kinh tế thị trường,mở cửa,giao lưu,hôi nhập thế giới,
bên cạnh những mặt tích cực cũng có những mặt tiêu cực nảy sinh.Trong xã hội
xuất hiện một số bộ phận sống chạy theo đồng tiền và lợi nhuận kinh tế vô điều
kiện.Một số do lối sóng thực dụng, tha hóa, phong cách sống ‘ tây hóa’. Do đó nó
có phần ảnh hưởng đến quá trình phát triển nhân cách của trẻ, đặc biệt là học sinh
ở lứa tuổi tiểu học.
Trong quá trình giảng dạy tại trường tiểu học phú lộc cùng với những nhận
thức của bản thân về vai trò của gia đình trong công tác giáo dục học sinh tiểu
học, chúng tôi nhận thấy rằng, để giáo dục trẻ tốt, mỗi cha mẹ học sinh cần phải
nhận thức đúng, rõ được trách nhiệm về vai trò của mình trong sự “ lớn lên” của
trẻ.
Vì vậy cần phải xem xét hiện nay, các gia đình nói chung và cha mẹ học
sinh nói riêng đã thực hiện chức năng giáo dục trẻ như thế nào?Gia đình đã tạo ra
những điều kiện gì và có thái độ ra sao đối với việc giáo dục con em mình trong
việc giáo dục con em họ ở lứa tuổi tiểu học?
Để giải quyết những vấn đề trên, chúng tôi đã chọn đề tài”Điều tra về tác
động của gia đình”. II/MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu đề tài này, chúng tôi nhằm tìm hiểu thực trạng các yếu tố tác
động giáo dục của gia đình đối với trẻ em lứa tuổi tiểu học( những biểu hiện và
nguyên nhân).Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phối hợp tốt giữa gia đình, nhà
trường, xã hội trong việc giáo dục trẻ. Nhằm giúp cha mẹ học sinh nhận thức đầy
đủ trách nhiệm của mình trong giáo dục con cái và có biện pháp giáo dục trẻ có
hiệu quả.

lời khách quan.
2. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục :
3. Phương pháp đọc sách và tài liệu.
4. Phương pháp trò chuyện :
chúng tôi đã trực tiếp trò chuyện với một số phụ huynh học sinh, học sinh
và giáo viên chủ nhiệm lớp 4B4 để bổ sung thông tin cho phương pháp điều tra.
5. Phương pháp xử lý số liệu. B – THỰC TRẠNG
CHƯƠNG I : THỰC TRẠNG VỀ TÁC ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA GIA
ĐÌNH VỚI HỌC SINH LỚP 4B4 TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ LỘC :
Sau khi đã xác định được mục đích nhiệm vụ nghiên cứu, chúng tôi đã xây
dựng hệ thống các nội dung nghiên cứu, ghi sẵn trên phiếu và phát phiếu điều tra
cho các bậc phụ huynh học sinh lớp 4B4 trường tiểu học Phú Lộc. Để có những
số liệu tin cậy, đảm bảo độ chính xác cao, có được những thông tin đầy đủ cho
phiếu điều tra, chúng tôi cũng đã trò chuyện trực tiếp với một số phụ huynh ở 10
gia đình học sinh. Khi đến thăm các gia đình, trò chuyện trực tiếp thân mật với
phụ huynh, học sinh chúng tôi đã thu được một kết quả đáng quan tâm, cụ thể
như sau :

Mức độ tác dụng khác (%)
TT

Các yếu tố tác động của
gia đình
Tiêu
cực
Bình
thường

44.1
30.3
30
34.9
Qua nội dung và kết quả nghiên cứu, chúng tôi thấy cuìng với sự phát triển
của nền kinh tế xã hội chung của cả nước, kinh tế của từng gia đình cũng phát
triển. Trong số các gia đình học sinh lớp 4B4 mà chúng tôi nghiên cứu, có
khoảng 70% gia đình học sinh có điều kiện kinh tế tốt và đó cũng là yếu tố ảnh
hưởng tích cực đến quá trình giáo dục trẻ ngay trong gia đình, tạo điều kiện tốt về
vật chất cho việc học tập của trẻ như có bàn học riêng, đèn học tập riêng, mua
sắm đầy đủ sách vở, đồ dùng phục cho việc học tập của trẻ. Tuy nhiên vẫn còn có
10% gia đình học sinh có điều kiện kinh tế từ khá đến tốt nhưng lại gây ảnh
hưởng tiêu cực đến việc học tập và rèn luyện của trẻ. Có những phương tiện vật
chất, dụng cụ trong sinh hoạt gia đình như tivi, cassete, việc ăn uống đầy đủ
nhưng không có định hướng, không có lựa chọn trẻ tự xem băng hình, phim
ảnh, các phim bạo lực, tự do ăn uống tiêu xài (Nói chung là muốn gì được nấy).
Đó chính là những mầm mống dẫn đến hành vi ngông cuồng vô lễ của trẻ. Do đó
trong số 3 em học sinh cá biệt của lớp thì đã có 2 em thuộc gia đình khá giả kiểu
này. Về các mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình như quan hệ cha
mẹ, quan hệ vợ chồng, anh em có 88,8% số gia đình có mối quan hệ tốt, mẫu
mực, ảnh hưởng thuận lợi đến việc giáo dục trẻ. Nhưng vẫn còn 11.6% gia đình
được coi là “Gia đình không trọn vẹn” như bố mẹ bỏ nhau, trẻ chỉ ở với bố hoặc
mẹ, hoặc luôn luôn bất hòa, to tiếng với nhau trước mặt con cái. Điều này đã ảnh
hưởng không nhỏ đến việc giáo dục trẻ. Trong số các gia đình học sinh lớp 4B1
có 21% gia đình thiếu sự quan tâm đúng mức, thể hiện sự khái quá khi đặt ra yêu
cầu cho trẻ. Có những yêu cầu quá cao, quá khắt khe luôn yêu cầu trẻ bằng những
mệnh lệnh cứng nhắc, trẻ phải làm thế này, trẻ phải làm thế lia hoặc không có

- Cha mẹ học sinh luôn quan tâm đến việc học tập và rèn luyện của
con cái như : nhắc nhở con học tập, kiểm tra thường xuyên, tạo điều kiện vật chất
và tinh thần cho trẻ học luôn động viên giúp đỡ trẻ khi chúng gặp khó khăn hay
khi có được những tiến bộ trong tu dưỡng.
- Cha mẹ học sinh luôn kết hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm, với
nhà trường, quan tâm đến việc giáo dục trẻ trong nhà trường.
- Môi trường học tập, sinh sống của trẻ là trung tâm kinh tế, văn hóa
II – Những nguyên nhân dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực của gia đình
đến việc giáo dục học sinh lớp 4B4, trường tiểu học Phú Lộc :
- Trình độ hiểu biết về văn hóa – xã hội của cha mẹ học sinh thấp,
nghề nghiệp của cha mẹ học sinh là nghề tự do : Buôn bán, xe thồ, nghề nghiệp
không ổn định.
- Trẻ sống trong gia đình “không toàn vẹn”
- Một số bậc cha mẹ học sinh chưa nhận thức được trách nhiệm của
mình trong việc giáo dục con cái. Hoặc là họ không có được sự hiểu biết về tâm
lý của trẻ em, không có phương pháp giáo dục đúng đắn, còn mang tư tưởng
“Khoán trắng” việc giáo dục con cái cho thầy cô, không quan tâm đến việc giáo
dục trẻ, thường đổ dồn hết trách nhiệm giáo dục trẻ cho nhà trường và xã hội. - Nhà trường chưa quan tâm đến việc giáo dục gia đình, chưa chú ý
đúng mức đến việc bồi dưỡng phương pháp giáo dục trẻ cho các bậc cha mẹ,
chưa có biện pháp giúp các bậc cha mẹ có được phương pháp giáo dục con cái tốt
và giúp họ nhận thức được trách nhiệm của cha mẹ trong việc giáo dục con cái.
Môi trường gia đình ảnh hưởng đến sự tiến bộ của trẻ về mọi mặt, song nhà
trường chưa thực sự là nòng cốt hướng dẫn giáo dục gia đình. Nhà trường chưa
phát huy vai trò chủ đạo trong việc giúp cha mẹ học sinh nhận thức được một
điều quan trọng, đó là đạo đức của cha mẹ, nếp sống của gia đình, truyền thống
của gia đình đều ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ,
ảnh hưởng đến chiều hướng hứng thú nghề nghiệp, ý thức công dân của trẻ sau

trường giáo dục lý tưởng.
Thường xuyên liên lạc với gia đình học sinh bằng nhiều hình thức(sổ liên
lạc, thăm hỏi gia đình học sinh ) có như vậy mới giúp các bậc học sinh hiểu rõ
nhiệm vụ của họ, tránh tư tưởng khoán trắng cho nhà trường hoặc tự đề ra những
yếu cầu phi giáo dục hoặc đi ngược lại mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục của trường,
lớp, của gia đình.
Tập hợp các bạc cha mẹ học sinh có kinh nghiệm giáo dục trẻ để vận động,
hướng dẫn giáo dục gia đình cho một số bậc cha mẹ học sinh còn nhiều khó khăn,
lúng túng trong phương pháp tổ chức giáo dục gia đình, phương pháp giáo dục
con cái.