Đại cương về
Glucid Glucid là hợp chất phổ biến trong tự
nhiên và trong cơ thể sinh vật. Thành
phần mô bào thực vật gồm trên dưới
80%, chất khô là glucid, mô bào động vật
có ít hơn, khoảng trên dưới 2%. Đây là
loại chất hữu cơ phổ biến bậc nhất.
Glucid ở thực vật có dưới dạng chất
xơ (cellulose dạng tinh bột dự trữ,
dạng đường (sacarose, fructose ). Ở
động vật, glucid có nhiều trong gan dưới
dạng glycogen dự trữ, hoặc có trong
huyết thanh dưới dạng glucose.
1. Định nghĩa về glucid
Glucid là hợp chất hữu cơ mang năng
lượng, nó là sản phẩm của quá trình
quang hợp: cây xanh nhờ diệp lục đã
biến CO2 và H2O thành glucid dưới ánh
sáng của mặt trời:

Có thể nói glucid là những hợp chất mà ở
đó quang năng đã chuyển sang dạng hoá
năng dễ sử dụng đối với đa số sinh vật.
2. Vai trò của glucid trong sự sống
Cung cấp năng lượng cho hoạt động
sống, hàng ngày nhu cầu năng lượng của
động vật được bảo đảm 60 - 80% là do

động vật. Khi khử các monosacand ta
thu được các rượu đa nguyên tử tương
ứng. Các rượu socbit, ribit vốn được tạo
thành khi khử glucose (hoặc fructose),
ribose thường gặp trong cơ thể sống và
đóng vai trò quan trọng.
- Phản ứng tạo este
Khi phản ứng với các acid, các
monosacand tạo thành các este, trong
đó có ý nghĩa quan trọng nhất là các
este phosphonc của monosacand. Các
monosacand tham gia vào các quá trình
trao đổi chất quan trọng nhất (như quang
hợp, hô hấp) đều ở dạng este
phosphoric: aldehyd-3-
phosphoglyceric,
phosphodioxyaceton, glucose-6-
photphat, fructose-1,6-diphotphat,
riboso-5-photphat
Phản ứng với hydrazin (NH
2
- NH
2
)
hoặc phenylhydrazin (C
3
H
5
-NH- NH
2

- Chất không có hoạt tính quang học
(raxemat)
Hai đồng phân đầu là 2 chất đối kháng về
mặt quang học.
Dựa.vào các đồng phân của triose là
glycerylaldehyd người ta chia các
mơnose làm 2 hàng tương ứng: D và L.

Vị trí để nhận xét hàng D và L cho các
đường là H và OH ở nguyên tử carbon
nằm cạnh nhóm rượu bậc nhất (CH2OH)
- Nếu OH nằm bên phải là hàng D
- Nếu OH nằm bên trái là hàng L
Hàng D và L giống nhau về nhiều đặc
tính lý hóa, chúng chỉ khác nhau về khả
năng làm quay mặt phảng tia phân cực.
Ngoài ra, về mặt dinh dưỡng của động
vật giá trị của hai loại cũng khác nhau.
Trong cơ thể chủ yếu có đường hàng D.
4.2. Vấn đề mạch vòng của monosacarid
Trong cấu trúc của monosacand ta thấy
có những gốc hoạt động ở cạnh nhau như
aldchyd và alcol. Do đó chúng có khả
năng phản ứng với nhau tạo thành dạng
dẫn xuất nửa acetal (hemiacetal) theo sơ
đồ sau:

Khi phản ứng xảy ra trong phân tử
monosacand, một cầu nối oxy sẽ được
thành lập và monosacand sẽ hoá dạng