CHƯƠNG 13 : BỘ ĐẾM DỮ LIỆU
Bộ đệm dữ liệu rất thường được sử dụng trong các mạch
điện tử, chẳng hạn như bộ đệm dữ liệu ở ngõ ra của EPROM.
Tác dụng của bộ đệm là để cách li các mạch điện ở ngõ vào và
ngõ ra của nó, ngoài ra bộ đệm cũng có thể làm tăng dòng điện
ở ngõ ra.
Có nhiều loại IC đệm chuyên dùng thuộc cả hai họ TTL và
CMOS như: 7406, 7407, 7416, 7417,… (họ TTL), 4049, 4050,…
(họ CMOS). Ngoài ra các IC cổng cũng có thể dùng làm bộ đệm
được.
Trong đề tài này, bộ đệm cột đi liền ngay sau bộ chốt dữ
liệu là IC 74573 thuộc họ TTL do đó nếu sử dụng các IC đệm
thuộc họ CMOS (4049, 4050) thì phải tính đến việc giao tiếp
giữa TTL-CMOS. Vì mức logic [1] ở ngõ ra họ TTL thấp hơn
mức logic [1] ở ngõ vào họ CMOS nên để IC họ CMOS làm
việc ổn đònh thì phải mắc thêm các điện trở hồi tiếp như sau:
Do bảng đèn có đến 60 cột (30 cột LED xanh, 30 cột LED
đỏ) nên nếu dùng IC họ CMOS làm bộ đệm cột thì phải ráp
R
F
VCC
thêm 60 điện trở hồi tiếp R
F
ở mỗi cột. Đây là một việc làm tốn
nhiều thời gian, công sức và không cần thiết vì trong thực tế
cũng có nhiều IC đệm chuyên dùng thuộc họ TTL (như đã giới
thiệu ở trên).
Các IC đệm chuyên dùng thuộc họ TTL như: 7406, 7407,
7416, 7417 đều có ngõ ra cực thu để hở (Open Collector). Ngõ
ra cực thu để hở có dạng như sau (hình 1):
Để IC cực thu để hở hoạt động được bình thường thì thường

vò Ampe). Như thế tại một thời điểm tức thời nếu có 7 LED cùng
sáng thì dòng điện qua IC đã lên đến vài Ampe. Nếu gặp trường
hợp cả 8 cột LED đều sáng (trường hợp này xảy ra khi bảng đèn
hiển thò hình ảnh) thì dòng điện có giá trò lớn (vài Ampe) sẽ
chảy qua IC trong một khoảng thời gian dài và sẽ dẫn đến việc
chết IC.
Nếu dùng cách mắc thêm điện trở kéo lên như hình 2 thì
phải ráp thêm 60 điện trở kéo lên, việc làm này cũng phức tạp
tương tự như khi dùng IC đệm họ CMOS.
Chúng ta còn một trường hợp khả thi nữa là dùng IC cổng
để làm bộ đệm. Do sau bộ đệm còn có thêm một phần thúc công
suất nữa nên không cần thiết dòng ra phải lớn. Bộ đệm này chỉ
có nhiệm vụ cách li giữa bộ chốt dữ liệu và phần thúc công suất.
VCC
hình 3
tải
Như vậy việc dùng IC cổng trong trường hợp này là phù hợp
nhất.
IC 7404 được chọn vì: trong một IC có đến 6 cổng NOT
(số lượng cổng nhiều nhất so với các loại IC cổng khác), ngõ ra
không phải là loại cực thu để hở, thuộc họ TTL nên không phải
quan tâm đến việc giao tiếp giữa TTL-CMOS.
Sau đây là vài sơ đồ điển hình cho việc sử dụng bộ đệm
dùng IC 7404.
7404
7404
7404 DÙNG ĐỆM NGÕ RA EPROM
2764
A0
10

VPP
1
O0
11
O1
12
O2
13
O3
15
O4
16
O5
17
O6
18
O7
19