Tầm Soát để Sớm Phát Hiện Ung Thư
Hướng dẫn tầm soát sau đây được Hiệp Hội Ung Thư Mỹ (ACS) khuyến
cáo cho những người có nguy cơ mắc ung thư ở mức độ trung bình và chưa có
triệu chứng nào đặc biệt.
- Những người có nguy cơ cao mắc một số ung thư nào đó cần tuân thủ quy
trình tầm soát riêng, như khởi đầu sớm hơn hoặc kiểm tra thường xuyên hơn
chẳng hạn.
- Những người đã có các triệu chứng liên quan đến ung thư cần đi khám
bệnh ngay.
A-Kiểm tra tầm soát ung thư
- Đối với những bệnh nhân từ 20 tuổi trở lên, tầm soát ung thư cần bao gồm
tư vấn y khoa, và tùy theo tuổi và giới tính, có thể bao gồm tầm soát ung thư tuyến
giáp, khoang miệng, da, các hạch lymphô, tinh hoàn, buồng trứng, đồng thời với
một số bệnh lý không ung thư khác.
- Những xét nghiệm đặc hiệu cho một số bệnh ung thư sẽ được đề cập đến
ở phần dưới đây.
B-Ung thư tuyến vú Ung thư vú
- Chụp nhũ ảnh bắt đầu từ tuổi 40 và tiếp tục mỗi năm sau đó.
- Khám tuyến vú lâm sàng (clinical breast examination=CBE) phải là một
phần của khám sức khỏe định kỳ, mỗi 3 năm đối với phụ nữ từ 20 đến 30 tuổi và
mỗi năm sau đó đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên.
- Phụ nữ cần biết cách tự thăm khám vú của mình và báo cáo ngay cho bác
sĩ nếu phát hiện những bất thường. Nên tự thăm khám vú (Breast self-exam=BSE)
bắt đầu từ 20 tuổi trở lên.
- Phụ nữ có nguy cơ cao (>20%) cần được chụp MRI và nhũ ảnh mỗi năm.
3-Ung thư cổ tử cung (CTC) Các giai đoạn của ung thư cổ tử cung
- Tất cả phụ nữ nên được tầm soát ung thư cổ tử cung khoảng 3 năm sau
khi bắt đầu có quan hệ tình dục, nhưng không được muộn hơn 21 tuổi. Tầm soát
nên được thực hiện mỗi năm bằng xét nghiệm Pap thông thường hoặc mỗi 2 năm
nếu sử dụng xét nghiệm Pap mới (dùng dung dịch).
- Bắt đầu từ tuổi 30, những phụ nữ có 3 lần xét nghiệm Pap liên tục bình
thường sẽ được tầm soát mỗi 2 đến 3 năm một lần.
- Một chọn lựa hợp lý khác cho phụ nữ trên 30 là nên được tầm soát mỗi 3
năm bằng xét nghiệm Pap quy ước hoặc bằng xét nghiệm Pap dùng dung dịch,
đồng thời với xét nghiệm HPV DNA.
- Những phụ nữ có các yếu tố nguy cơ như phơi nhiễm với
diethylstilbestrol (DES) trước khi sanh ra, nhiễm HIV, hệ miễn dịch suy yếu do
ghép tạng, hóa trị liệu, hoặc dùng steroid mạn tính cần tiếp tục được tầm soát mỗi
năm.
- Những phụ nữ từ 70 trở lên đã có từ 3 lần xét nghiệm Pap liên tục bình
thường trở lên và không có kết quả Pap bất thường trong 10 năm trở lại đây có thể
được xét ngừng tầm soát ung thư cổ tử cung. Những phụ nữ có tiền sử phơi nhiễm
với DES trước khi sanh, nhiễm HIV infection hoặc hệ miễn dịch suy yếu cần được
tiếp tục tầm soát.
- Phụ nữ đã được phẫu thuật cắt toàn bộ tử cung có thể ngưng tầm soát ung
thư cổ tử cung, trừ phi phẫu thuật được thực hiện để điều trị ung thư CTC hoặc
tình trạng tiền ung thư. Phụ nữ đã cắt tử cung nhưng chừa lại CTC vẫn nên được
tiếp tục tầm soát theo khuyến cáo đã nêu trên.
4-Ung thư nội mạc tử cung (Endometrial cancer, uterine cancer)
mức độ cao hơn (có nhiều người thân trực hệ sớm mắc ung thư tuyến tiền liệt).
BS. ĐỒNG NGỌC KHANH- BV Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn
Tài Liệu Tham Khảo
+American Cancer Society. Cancer Facts & Figures 2009. Atlanta, Ga:
American Cancer Society; 2009.
+Levin B, Lieberman DA, McFarland, et al. Screening and Surveillance for
the Early Detection of Colorectal Cancer and Adenomatous Polyps, 2008: A Joint
Guideline from the American Cancer Socie”ty, the US Multi-Society Task Force
on Colorectal Cancer, and the American College of Radiology. Published online
March 5, 2008. CA Cancer J Clin. 2008;58.
+Saslow D, Boetes C, Burke W, et al for the American Cancer Society
Breast Cancer Advisory Group. American Cancer Society guidelines for breast
screening with MRI as an adjunct to mammography. CA Cancer J Clin.
2007;57:75-89.