SẢN PHẨM DƯƠNG TÍNH VÀ ÂM TÍNH

Trong nền kinh tế thị trường, hiếm có sản phẩm hoặc dịch vụ (xin gọi tắt là sản phẩm) nào
có thể giữ vị Độc tôn trong một thời gian dài. Không sớm thì muộn thì các đối thủ cạnh tranh se
xuất hiện.
Trong điều kiện như ở nước ta hiện nay, các sản phẩm còn đang cạnh tranh với nhau bằng "chất lượng và
giá cả" nhưng khi sản xuất, kinh doanh phát triển lên mức độ cao và nhất là khi công nghệ "nhảy" vào cuộc thì các
sản phẩm sẽ bị "chuẩn hóa", tức là để lưu thông được thì chúng phải đạt những tiêu chuẩn nhất định. Người tiêu
dùng lúc ấy, khi quyết định nua một món hàng, sẽ phải đắn đo giữa lý trí và tình cảm.
[
Lý trí ở đây có thể tạm hiểu là những suy luận logic của khách hàng đối với các tính năng, lợi điểm cụ thể
của sản phẩm. Trong khi đó tình cảm có thể tạm hiểu là những cảm nghĩ tốt đẹp hay cảm tình đối với sản phẩm (hay
thương hiệu) được chào hán.
Marketing có một cách chia nhu cầu và sản phẩm thành hai lọai Theo tính chất như sau:
[
* Sản phẩm "dương tính": là những sản phẩm tạo được khoái cảm cho người tiêu dùng, khoái cảm này có
thể thuộc sinh lý hoặc tâm lý. Các sản phẩm tạo khoái cảm sinh lý có thể kể ra như: đồ ăn, uống, dịch vụ massage,
chăn mền, máy lạnh…
[
Còn về tâm lý có thể kể ra là: quần áo, giày dép (nhất là hàng thời trang), đồ trang sức, xe hơi, đồ điện tử,
du lịch, dịch vụ đám cưới, quà tặng… và thường thì giá trị thươ hiệu của lọai hàng nầy khá lớn.
[[
* Sản phẩm "âm tính": là những sản phẩm mà khách hàng phải tìm đến khi gặp "vấn đề", chúng thường gợi
cho ta những cảm giác khó chịu. Thuộc loại này có thể kể ra: pin, ắc-quy (lúc chúng bị hết bất ngờ), bóng đèn (khi
chúng bị cháy), thuốc chữa bệnh, dịch vụ y tế (khi ốm đau), khóa cửa, két sắt, bảo hiểm, tang lễ (chết người, mất
của, tai nạn), dịch vụ pháp lý (kiện tụng, tranh chấp) và khi sản phẩm loại này có vấn đề thì thương hiệu mất giá
thê thảm, thậm chí bị xóa sổ luôn.
[
Theo cách chia này, ta có thể thấy những sản phẩm thuộc loại "dương tính" thường có nhiều chủng loại
hơn, yếu tố tình cảm có tác động mạnh hơn đên quyết định mua hàng.
Nói cách khác, yếu tố "giá trị tăng thêm" có vai trò quan trọng trong quyết định mua hàng, trong khi sản

hơn tới các tính năng cơ bản của sản phẩm
Đây đúng là một bài viết hay khi tác giả đã cho chúng ta thấy được cái nhìn khá thú vị về cách phân loại các
sản phẩm trên thị trường. Tuy nhiên, theo tôi, cách chia thành 2 loại sản phẩm là "âm tính" và "dương tính" có lẽ còn
một số điểm hạn chế và chưa sát với thựf tế lắm.
Theo tôi, hầu như bất kỳ sản phẩm nào cũng mang 2 yếu tố: lý tính và cảm tính. Yếu tố lý tính ở đây có thể
xem như tính chất vật lý hay tính năng sử dụng của sản phẩm. Yếu tố cảm tính ở đây nói về những cảm xúc, cảm
giác hay những giá trị tinh thần mà người mua hay người sử dụng có thể cảm nhận được trong quá trình sở hữu hay
sử dụng sản phẩm.
Theo tác giả, những sản phẩm "dương tính" là những sản phẩm mang lại khoái cảm về sinh lý hoặc tâm lý.
Theo cách hiểu của tôi, tác giả muốn đề cập đến những sản phẩm mà người ta tìm đến với chúng trong một thái độ
tích cực, mà thường thì chúng mang lại cho người ta cảm giác thoải mái và vui vẻ. Trong khi đấy, sản phẩm "âm
tính" lại được khách hàng tìm đến với một cảm giác không được thoải mái và có phần bất đắc dĩ. Tuy nhiên, tôi
không hòan tòan đồng ý với cách lập luận cũng như những ví dụ được tác giả đưa ra.
[
Tôi có cảm giác khoái cảm sinh lý mà tác giả đề cập chính là yếu tố lý tính, còn khoái cảm tâm lý lại là yếu tố
cảm tính. Vậy theo các bạn, một sản phẩm hay dịch vụ về ăn uống có bao hàm trong nó cả yếu tố lý tính và cảm tính
hay không? Nếu ăn uống chỉ có giá trị lý tính thì người ta sẽ chẳng bao giờ đến các quán ăn hay quán café cao cấp
làm gì, nhưng trên thực tế những nơi ấy vẫn có được lượng khách đều đặn và đông đảo của mình. Nếu so sánh về
giá trị của thương hiệu trong những ngành hàng, hay nói cách khác là trong các chủng loại sản phẩm và dịch vụ, thì
Coca - một sản phẩm nước giải khát - đang đứng, đầu chứ không phải là một sản phẩm mang giá trị tâm lý. Theo
tôi, giá trị thương hiệu không nhất thiết phải phù thuộc vào chủng loại sản phẩm, mà nẳm ở cách xây dựng thương
hiệu cho sản phẩm ấy. Nếu sản phẩm về ăn uống có thể giải quyết vấn đề sinh lý là đói và khát, thì sản phẩm bóng
đèn cũng có thể đáp ứng sinh lý khác là có thể nhìn thấy mọi vật xung quanh, hay sản phẩm về thuốc không những
có thể giải quyết vấn đề sinh lý khác là bệnh, mà còn giúp con người cảm thấy khỏe khoắn và mạnh mẽ hơn.
Đồng ý là tùy chủng loại sản phẩm mà "added value" hay "core value" sẽ đóng vai trò quan trọng, nhưng tôi
chưa hoàn toàn nhất trí với cách lập luận của tác giả. Đem thuốc so sánh với bia như ví dụ tác giả đưa ra, theo tôi,
là chưa chính xác. Đa số khách hàng vào quán uống bia để giải khát là phụ, cái chính là để vui vẻ, thoải mái với bạn
bè, gia đình, hay đơn giản hơn là để thỏa mãn cơn thèm bia của họ. Do vậy, việc họ chọn loại bia cao cấp, hay bia
ngoại để "óach" hơn cũng là điều hợp lý. Mà tôi cũng không tin rằng phần lớn những người uống kia chọn loại bia
nào tùy theo khẩu vị của nó. Kết quả các "blind test" đã chỉ ra rằng người ta chọn bia vì thương hiệu hơn là khẩu vị.