TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA THƯƠNG MẠI – DU LỊCH
NGÀNH NGOẠI THƯƠNG

ĐỀ TÀI:
BÁN PHÁ GIÁ, CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ TRONG HOẠT ĐỘNG
THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ GIẢI PHÁP GIÚP DOANH NGHIỆP
XUẤT KHẨU VƯỢT RÀO CẢN CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ ĐỂ ĐẨY
MẠNH XUẤT KHẨU
GVHD : GS-TS. Võ Thanh Thu
Nhóm SV:
1. Lê Xuân Đức
2. Bùi Thanh Phong
3. Nguyễn Ngọc Quí
TP.HCM, ngày 19 tháng 05 năm 2010
PHẦN MỞ ĐẦU
Năm 2009 là năm khó khăn đối với xuất khẩu Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh
tế thế giới chưa thực sự thoát khỏi khủng hoảng, bên cạnh sự sụt giảm về số lượng
các đơn hàng ở hầu khắp các thị trường, hàng hóa Việt Nam còn phải đối mặt với
một loạt rào cản không dễ vượt qua mà đáng kể nhất là các biện pháp phòng vệ
thương mại. Trên thực tế, năm 2009 là năm giữ kỷ lục về số lượng các vụ kiện
chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam
với 42 vụ kiện.
Một trong những ví dụ điển hình nhất, ngày 22/12/2009, liên minh châu Âu (EU)
đã bỏ phiếu chính thức thông qua đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC) kéo dài thời
hạn áp thuế chống bán phá giá đối với giày mũi da nhập khẩu từ Việt Nam và
Trung Quốc thêm 15 tháng. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hoạt động
sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu của ngành da giày Việt Nam. Hơn nữa, nó còn
ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng châu Âu. Điều này được
thể hiện rõ qua những phản ứng gay gắt từ các nước thành viên EU. Đặc biệt,
nhiều nhà bán lẻ giày dép lớn như Clarks và Adidas, liên minh Giày dép châu Âu

chức năng của nước nhập khẩu có thể áp dụng biện pháp chống bán phá giá để bù
đắp cho những thiệt hại do hành vi bán phá giá gây ra.
2. Trường hợp bán phá giá bị kiện:
Bán phá giá được xác định bằng cách so sánh “giá xuất khẩu” với “giá thông
thường’. Bán phá giá xảy ra khi “giá xuất khẩu” thấp hơn “giá thông thường”. Tuy
nhiên, trên thực tế, quá trình xác định liệu một nhà xuất khẩu có bán phá giá đến
mức gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước tại thị trường nhập khẩu
hay không phức tạp hơn nhiều so với việc so sánh giá một cách đơn giản. Để áp
dụng được biện pháp chống bán phá giá, Cơ quan điều tra phải trải qua một cuộc
điều tra kỹ lưỡng và phải chứng minh được đủ ba điều kiện:
- Có bán phá giá và biên độ bán phá giá cụ thể (“xác định bán phá giá”).
- Ngành công nghiệp sản xuất hàng hóa tương tự trong nước nhập khẩu bị thiệt hại
một cách đáng kể hoặc bị đe dọa gây thiệt hại một cách đáng kể hoặc việc bán phá
giá gây khó khăn cho việc hình thành một ngành sản xuất trong nước (“xác định
thiệt hại”)
- Thiệt hại mà ngành sản xuất trong nước phải gánh chịu xảy ra hoặc bị đe dọa xảy
ra là do hàng hóa nhập khẩu bị bán phá giá gây ra (“xác định mối quan hệ nhân
quả”)
3. Vai trò và hiệu quả của bán phá giá đối với nước xuất khẩu và nước nhập
khẩu
3.1. Vai trò và hậu quả của bán phá giá đối với nước xuất khẩu
Vai trò của việc bán phá giá của nước xuất khẩu là bán theo giá rẻ, thậm chí
thấp hơn cả giá thành nhằm mục đích cạnh tranh hiệu hơn các đối thủ các trên
cùng một thị trường về một hay nhiều loại sản phẩm, mục tiêu là đánh bại đối thủ,
chiếm lĩnh thị trường ngoài nước hoặc kiếm ngoại tệ khẩn cấp, có khi là cả mục
đích chính trị, chiếm độc quyền sản xuất, buôn bán và lũng đoạn giá cả,…
Hậu quả của việc bán phá giá của nước xuất khẩu sẽ được các cơ quan phụ
trách thương mại của nước nhập khẩu tìm hiểu, thực hiện một cuộc điều tra nhằm
trả lời hai câu hỏi. Thứ nhất, hàng nhập khẩu có bị bán với giá thấp hơn giá trị hợp
lý không? Thứ hai, ngành sản xuất cạnh tranh trong nước có bị thiệt hại về vật chất

chức Việt Nam có thể nộp hồ sơ yêu cầu áp dụng biện pháp chống bán phá giá lên
Cục Quản lý cạnh tranh. Hồ sơ bao gồm:
- Đơn yêu cầu áp dụng biện pháp chống bán phá giá (Nội dung đơn được quy định
chi tiết tại Điều 18 của Nghị định 90/2005/NĐ-CP)
- Các tài liệu, thông tin liên quan khác mà tổ chức, cá nhân yêu cầu áp dụng biện
pháp chống bán phá giá cho là cần thiết
Vụ việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá do Cục Quản lý cạnh tranh và Hội
đồng xử lý vụ việc chống bán phá giá tiến hành. Thời hạn và thủ tục chi tiết của
từng giai đoạn được quy định cụ thể trong Pháp lệnh chống bán phá giá và Nghị
định 90/2005/NĐ-CP.
5. Tình hình về các vụ kiện chống bán phá giá
5.1. Thực trạng về bán phá giá và chống bán phá giá trên thế giới:
Báo cáo mới nhất vừa được Ban thư ký WTO công bố cho thấy, trong thời gian từ
1/1 đến 30/6 năm nay, 18 nước thành viên của tổ chức này đã tiến hành 52 vụ kiện
chống bán phá giá với sản phẩm xuất khẩu đến từ 24 nước và lãnh thổ, chưa bằng
một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.
Nửa đầu năm ngoái, số vụ chống bán phá giá mà các nước thành viên WTO áp
dụng lên tới con số 114.
Số vụ bán phá giá năm nay giảm mạnh so với năm ngoái song đáng chú ý là xu
hướng các nước giàu áp dụng các rào cản đối với hàng hoá nhập khẩu lại tăng
mạnh. Nếu như năm ngoái, chỉ có 7 vụ được tiến hành bởi các nước đang phát
triển thì năm nay con số đó là 19. Trong đó Uỷ ban châu Âu, Ấn Độ và Mỹ đứng
đầu danh sách các nước áp dụng biện pháp chống bán phá giá, mỗi nước tiến hành
6 vụ. Số vụ chống bán phá giá mà EU, Ấn Độ và Mỹ áp dụng trong nửa đầu năm
2003 lần lượt là 5, 21 và 3.
Canada đứng thứ 2 trong danh sách với 5 vụ, tiếp theo là Trung Quốc, Peru, Thổ
Nhĩ Kỳ - mỗi nước 4 vụ. Phần còn lại do một số nước thành viên khác của WTO
tiến hành.
Xét về phía các bị đơn, Trung Quốc đứng đầu danh sách với 16 mặt hàng bị kiện
bán phá giá, giảm 2 vụ so với cùng kỳ năm ngoái. Hàn Quốc, Malaysia, Nga và

Ngày Tỉ lệ
Thờ
i
gian
201
0
35
Máy
điều
hòa
Achenti
na
16/02/201
0
200
9
34
Máy
điều
hòa
Thổ Nhĩ
Kỳ
25/07/200
9
Chưa có
kết luận
(Điều tra
chống lẩn
tránh thuế)
33

định có
thiệt hại
31 Giầy
và đế
giày
cao su
Canada 27/02/200
9
Vụ kiện
chấm dứt
do không
có thiệt hại
liên quan
tới phá giá
(25/09/200
9)
30 Giầy Braxin
05/01/200
9
Rút đơn
kiện do số
lượng hàng
nhập khẩu
quá thấp
200
8
29
Sợi
vải
Ấn Độ

5
năm
27
Vải
nhựa
Thổ Nhĩ
Kỳ
11/01/200
8
1.16
USD/kg
5
năm
200
7
26
Đĩa
ghi
CD-R
Ấn Độ
12/09/200
7
Ritek:
(3.04
Rupi/
cái).
Các
công ty
khác
(3.23

lửa ga
Thổ Nhĩ
Kỳ
13/5/2007
Không áp
thuế vì
không có
bằng chứng
về việc lẩn
tránh thuế
chống bán
phá giá
200
6
23
Giày
mũ
vải
Peru 23/5/2006 12% 09/2007
Không áp
thuế
CBPG
Không áp
thuế vì
không có
bằng chứng
về thiệt hại.
Tuy nhiên,
ngày
10/07/2008

năm
20
Đèn
huỳnh
quang
Ai Cập
31/10/200
5
0,36-
0,43
USD/cá
i
22/8/2006
0,32
USD/cái
5
năm
19 Giày
mũ da
EU 7/7/2005 14,2%-
16,8%
5/10/2006 10% 2
năm
Gia hạn
thêm 15
tháng kể từ
31/12/2009
200
4
18

EU 11/8/2004
Đơn kiện bị
rút lại
14
Xe
đạp
EU 29/4/2004
15,8 %-
34,5 %
13
Lốp
xe
Thổ Nhĩ
Kỳ
27/9/2004
29%-
49%
12
Vòng
khuyê
n kim
loại
EU 28/4/2004
51,2 %-
78,8 %
Điều tra
chống lẩn
tránh thuế
(thuế chống
bán phá giá

4.57%.Mức
thuế suất
toàn quốc
25.76%
10
Ô xít
kẽm
EU 2003 28%
Điều tra
chống lẩn
tránh thuế
(thuế chống
bán phá giá
đối với ô
xít kẽm
Trung
Quốc)
200
2
9 Cá da
trơn
Hoa Kỳ 2002 36,84%-
63,88%
Tiếp tục áp
thuế CBPG
thêm 5 năm
nữa, mức
thuế từ
36,84%
đến

ngành sản
xuất nội địa
của EU
200
1
5 Tỏi Canada 2001
1,48
CAD/kg
200
0
4
Bật
lửa ga
BaLan 2000
0,09
Euro/cái
199
8
3
Giày
dép
EU 1998
Vụ kiện
chấm dứt
do không
có bằng
chứng về
thiệt hại
đối với
ngành sản

- Ngày 26/03/2010, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết luận cuối
cùng khẳng định về hành vi bán phá giá và trợ cấp trong vụ điều tra chống bán
phá giá, chống trợ cấp đối với sản phẩm túi nhựa polyethylene đựng hàng bán lẻ
(có mã Hải quan Hoa Kỳ là 3923.21.0085) nhập khẩu từ Việt Nam và Indonesia.
Theo kết luận cuối cùng của DOC, biên độ phá giá của các nhà sản xuất, xuất khẩu
Việt Nam là từ 52.30% đến 76.11%, của Indonesia là từ 69.64% đến 85.17%.
Biên độ trợ cấp của Việt Nam là từ 0.44% (biên độ tối thiểu) đến 52.56%.
- Ngày 19/03/2010, Ủy ban Châu Âu (EC) đ. ra thông báo về việc thuế chống bán
phá giá mà EC đang áp dụng đối với xe đạp nhập khẩu từ Việt Nam và Trung
Quốc sẽ hết hạn hiệu lực vào ngày 15/07/2010. Theo pháp luật về chống bán phá
giá của EU, trước thời điểm lệnh áp thuế hết hiệu lực 3 tháng, ngành sản xuất xe
đạp nội địa của EU có thể nộp đơn yêu cầu rà soát cuối kỳ để gia hạn thuế chống
bán phá giá. Nếu đơn yêu cầu này được chấp thuận và cuộc rà soát đi đến kết luận
việc dỡ bỏ lệnh áp thuế sẽ dẫn đến tiếp tục hoặc tái diễn hành vi bán phá giá gây
thiệt hại th. các biện pháp chống bán phá giá sẽ tiếp tục được áp dụng thêm 5 năm
nữa. Xe đạp xuất khẩu của Việt Nam sang EC bị áp thuế chống bán phá giá từ
ngày 29/04/2004 với mức thuế chống bán phá giá từ 15,8 %- 34,5 %.
6. Các giải pháp vượt rào cản chống bán phá giá để đẩy mạnh xuất khẩu:
Để bảo vệ quyền lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam, tạo
điều kiện thúc đẩy xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, cần phải thực hiện
các giải pháp sau:
6.1. Chủ động phòng chống các vụ kiện bán phá giá của nước ngoài
- Chính phủ tích cực triển khai đàm phán song phương,đa phương để tranh
thủ nhiều nước thừa nhận Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường, do đó
không áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với Việt Nam.
- Dự báo danh mục các ngành hàng và các mặt hàng Việt Nam có khả năng
bị kiện phá giá trên cơ sở rà soát theo tình hình sản xuất,xuất khẩu từng ngành
hàng của Việt Nam và cơ chế chống bán phá giá của từng quốc gia để từ đó có sự
phòng tránh cần thiết.
- Xây dựng chiến lược đa dạng hoá sản phẩm và đa phương hoá thị trường

6.2. Các giải pháp đối phó với vụ kiện chống bán phá giá:
* Về phía chính phủ: cần tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp trong kháng kiện
- Thành lập quỹ trợ giúp theo đuổi các vụ kiện để hỗ trợ tài chính cho các
doanh nghiệp kháng kiện.
- Cung cấp cho các doanh nghiệp các thông tin cần thiết về các thủ tục kháng
kiện, giới thiệu các luật sư giỏi ở nước sở tại có khả năng giúp cho doanh nghiệp
thắng kiện
* Về phía các hiệp hội ngành hàng: cần phát huy vai trò là tổ chức tập hợp
và tăng cường sự hợp tác giữa các doanh nghiệp trong ngành nhằm nâng cao năng
lực kháng kiện của các doanh nghiệp.
- Thông qua hiệp hội quy định hành vi bảo vệ lẫn nhau, phối hợp giá cả trên
thị trường, tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh có thể tạo ra cớ gây ra các
vụ kiện của nước ngoài.
- Thiết lập cơ chế phối hợp trong tham gia kháng kiện và hưởng lợi khi
kháng kiện thành công để khuyến khích các doanh nghiệp tham gia kháng kiện.
+ Tổ chức cho các doanh nghiệp nghiên cứu thông tin về giá cả,định hướng
phát triển thị trường, những quy định pháp lý của nước sở tại về chống bán phá
giá để các doanh nghiệp kháng kiện có hiệu quả giảm bớt tổn thất do thiếu thông
tin.
* Về phía các doanh nghiệp: cần chủ động theo đuổi các vụ kiện khi bị
nước ngoài kiện bán phá giá.
- Hoàn thiện hệ thống sổ sách chứng từ kế toán phù hợp với các quy định
của luật pháp và chuẩn mực quốc tế, lưu trữ đầy đủ hồ sơ về tình hình kinh doanh
nhằm chuẩn bị sẵn sàng các chứng cứ, các lập luận chứng minh không bán phá giá
của doanh nghiệp, tổ chức nhân sự, dự trù kinh phí, xây dựng các phương án bảo
vệ lợi ích của doanh nghiệp
- Tạo ra những mối liên kết với các tổ chức lobby để vận động hành lang
nhằm lôi kéo những đối tượng có cùng quyền lợi ở nước khởi kiện ủng hộ mình.
Như trong vụ kiện tôm đã có “Liên minh hành động ngành thương mại công
nghiệp tiêu dùng Mỹ” (CITAC) “Hiệp hội các nhà nhập khẩu và phân phối tôm

chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về thông tin, tiến hành cam kết giá khi cần thiết
KẾT LUẬN
Hiện nay, Việt Nam, với đặc điểm là nền kinh tế đang phát triển và hội nhập quốc tế, phải
đối mặt với tình trạng bán phá giá của hàng hóa nước ngoài tại thị trường nội địa và tình
trạng hàng hóa xuất khẩu bị áp dụng các biện pháp bảo hộ tại thị trường nước ngoài.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến cáo, mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài đối
với Việt Nam là cần xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tự vệ thương mại nói chung và
pháp luật về chống bán phá giá nói riêng để vừa đảm bảo ngăn chặn và xử lý các hành vi
bán phá giá của hàng nhập khẩu nước ngoài nhằm bảo vệ thị trường nội địa, vừa đấu
tranh chống lại sự lạm dụng các biện pháp chống bán phá giá đối với hàng hóa xuất khẩu
của Việt Nam.
Bên cạnh đó, cần tìm kiếm các biện pháp tăng cường sức cạnh tranh của các doanh
nghiệp xuất khẩu để ngăn chặn và hạn chế những biện pháp phòng hộ thương mại nhằm
đối xử phân biệt hoặc hạn chế hàng xuất khẩu từ Việt Nam, hạn chế được sự bất lợi cho
hàng xuất khẩu của Việt Nam khi bị nước nhập khẩu xem xét vấn đề có áp dụng các biện
pháp phòng hộ thương mại hay không.
Đặc biệt, trong các thỏa thuận thương mại quốc tế, Việt Nam cũng cần có những thỏa
thuận thích đáng về các vấn đề tự vệ thương mại, trợ cấp chính phủ và bán phá giá, trên
cơ sở các chuẩn mực thương mại quốc tế, tránh tình trạng để bên ký kết nước ngoài tự do
đơn phương áp dụng pháp luật của họ.
Với bản thân các doanh nghiệp, các chuyên giá khuyến cáo, các doanh nghiệp xuất khẩu
Việt Nam, dù xuất khẩu mặt hàng nào, đến thị trường nào cùng cần hết sức tỉnh táo, có kế
hoạch đối phó với nguy cơ bị áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại. Các doanh
nghiệp cần tính đến chiến lược phát triển đa dạng thị trường và chuyển dần sang cạnh
tranh bằng chất lượng thay vì bằng giá. Trước mắt, khi những yếu tố này chưa thể thực
hiện được triệt để, doanh nghiệp cần thường xuyên quan sát thị trường (kết hợp với các
nhà nhập khẩu) để phát hiện nguy cơ sớm, từ đó chủ động phòng tránh, đối phó.
Hơn nữa, trong mọi vụ kiện, việc kê khai các thông tin chi tiết về sản xuất là yếu tố mang
tính quyết định khi xác định mức thuế, vì vậy doanh nghiệp cần quan tâm thực hiện đúng
và đầy đủ chế độ sổ sách kế toán. Ngoài ra, dù các vụ kiện có thể không liên quan đến