1
Bộ xây dựng

Ch-ơng trình bồi d-ỡng kỹ s-
t- vấn giám sát xây dựng

Bài giảng
Môn Học

!"#$%"&$&'!$()*+$,-$*+'!.#$&'/$$
()*+$&"($01$&)*+$(2&$&'34$
Ng*ời soạn :
PGs LÊ KI5/$
Tr*ờng Đại học Kiến trúc Hà nội

$
$
$


Trong tác phẩm " Kinh tế học - phân tích kinh tế vi mô " tác giả
Rodrigue Tremblay, giáo s* kinh tế - tài chính quốc tế, tr*ờng Đại học
Montréal , Canada , viết : " Quy luật cơ bản và phổ biến của kinh tế ( thị
tr*ờng ) chỉ rõ là các cá nhân và các tổ chức xã hội bỏ tiền của ra để mong
đạt một lợi ích hoặc mục tiêu định tr*ớc với chi phí ít nhất. Điều này có
nghĩa là khi phải chọn một vật, một của cải, một kỹ thuật sản xuất, hay là
trong các vật có cùng mục đích sử dụng, ng*ời ta sẽ chọn lựa thứ nào rẻ
nhất". Nói một cách toán học thì mọi ng*ời hoạt động trong kinh tế thị
tr*ờng đều là những ng*ời giải bài toán <$+$@ABC. Bài toán này phát biểu
nh* sau: mọi ng*ời đều muốn bỏ ra chi phí ít nhất ( mini ) để thu về lợi ích
cho mình nhiều nhất ( Max ). Ng*ời mua muốn bỏ tiền ra ít nhất để đem về
hàng hoá cho mình có nhiều lợi ích nhất, sử dụng thuận lợi nhất , chất l*ợng
cao nhất. Ng*ời bán lại muốn cho sản phẩm hàng hoá đ*ợc bán với chi phí
chế tạo , chi phí l*u thông ít nhất nh*ng lại thu về lợi nhuận cao nhất

3
(Introduction à l'analyse des problèmes économiques de toute société,
Rodrigue Tramblay, Les éditions HRWLTEE - Montréal ).
Sự mua bán đ*ợc, hay nói cách khác thì lời giải của bài toán mini/Max
chín là việc cân nhắc trên cơ sở dung hoà lợi ích của hai bên mua và bán. Cái
cầu nối giữa ng*ời mua và ng*ời bán chính là tiêu chuẩn chất l+ợng của
hàng hoá. Trong các hợp đồng th*ơng mại , dịch vụ, thì tiêu chuẩn hàng hoá,
dịch vụ đ*ợc coi là điều kiện hợp đồng hết sức quan trọng.
Trong xây dựng cơ bản cũng vậy , tiêu chuẩn chất l*ợng sản phẩm là
cơ sở cho những hợp đồng t* vấn và thiết kế , thi công xây lắp, mua bán thiết
bị. Nh*ng không phải nhà đầu t* nào cũng am t*ờng về quá trình sản xuất
xây dựng cơ bản. Cơ quan t* vấn đ*ợc Nhà n*ớc giao cho nhiệm vụ giúp cho
chủ đầu t* trong việc kiểm định , giám sát thi công và nghiệm thu chất l* ợng
công trình.

Hiện nay ch*a có Tiêu chuẩn Việt nam về kháng chấn nh*ng khi thiết
kế đ*ợc phép vận dụng trong số các tiêu chuẩn hiện hành của các n*ớc tiên
tiến và đ*ợc Bộ Xây dựng chấp thuận.
Khi thiết kế công trình, nếu thấy cần thiết chúng ta có thể phát biểu
bằng văn bản và yêu cầu có sự thoả thuận của Bộ Xây dựng.
Chúng tôi xin nêu một số kinh nghiệm trong cấu tạo các chi tiết nhà
của loại nhà giống nh* ở ta hay làm sau khi sơ kết những trận động đất lớn
nh* tại Osaka ( 17 tháng Giêng năm 1995; 7,2 độ Richter ):
(i) Nhà khung bê tông cốt thép chịu lực kháng chấn tốt hơn nhà t*ờng gạch
chịu lực.
(ii) Nhà khung bê tông cốt thép, tại nút khung nên bố trí thép đai trong nút
khung , đai phân bố theo chiều cột khung, việc tránh đ*ợc nứt ở nút khung
tốt. Khoảng cách đai 50 mm , đai F8. (iii) Giữa t*ờng chèn và khung cần bố trí những thanh thép râu cắm từ trong
cột khung để câu với t*ờng mà khoảng cách giữa các râu không lớn quá 5
hàng gạch. Nối giữa hai cốt râu ở hai đầu t*ờng là thanh thép chạy theo
chiều dài t*ờng. Đ*ờng kính thép râu F8 . Mạch chứa râu thép phải xây
bằng vữa xi măng không có vôi và #100. Nên đặt râu thép này khi đặt cốt
thép cột, để ép vào mặt cốp-pha, sau khi rỡ cốp-pha sẽ cậy cho thép này
bung ra để cắm vào các lớp t*ờng xây chèn Nếu quên có thể khoan lỗ sâu
100 mm vào cột khung rối nhét thép vào sau nh*ng nhớ lấp l ỗ chèn bằng vữa
có xi măng tr*ơng nở ( sikagrout ).
(iv) Với những nhà t*ờng gạch chịu lực phải xây bằng vữa có xi măng và
chất l*ợng vữa không nhỏ hơn #25. Cần đảm bảo độ câu giữa những hàng
gạch. Không xây quá ba hàng dọc mới đến một hàng ngang và nên xây theo
kiểu chữ công.
(v) Trong một bức t*ờng nên có ít nhất hai hàng giằng tại cao trình bậu cửa
sổ, cao trình lanh tô cửa. Giằng bằng bê tông cốt thép #200 có 2 cốt dọc F8

trình. Nhiệm vụ của giám sát thi công của chủ đầu t* :

(1) Về công tác giám sát thi công phải chấp hành các qui định của
thiết kế công trình đã đ*ợc cấp có thẩm quyền phê duyệt , các tiêu chuẩn
kỹ thuật , các cam kết về chất l*ợng theo hợp đồng giao nhận thầu. Nếu
các cơ quan t* vấn và thiết kế làm tốt khâu hồ sơ mời thầu thì các điều kiện
kỹ thuật trong bộ hồ sơ mời thầu là cơ sở để giám sát kỹ thuật.
(2) Trong giai đoạn chuẩn bị thi công : các bộ t* vấn giám sát phải
kiểm tra vật t* , vật liệu đem về công tr*ờng . Mọi vật t* , vật liệu không
đúng tính năng sử dụng , phải đ*a khỏi phạm vi công tr*ờng mà không
đ*ợc phép l*u giữ trên công tr*ờng . Những thiết bị không phù hợp với
công nghệ và ch*a qua kiểm định không đ*ợc đ*a vào sử dụng hay lắp đặt.
Khi thấy cần thiết , có thể yêu cầu lấy mẫu kiểm tra lại chất l*ợng vật liệu ,
cấu kiện và chế phẩm xây dựng .
(3) Trong giai đoạn xây lắp : theo dõi , giám sát th*ờng xuyên công
tác thi công xây lắp và lắp đặt thiết bị . Kiểm tra hệ thống đảm bảo chất

6
l*ợng , kế hoạch chất l*ợng của nhà thầu nhằm đảm bảo việc thi công xây
lắp theo đúng hồ sơ thiết kế đã đ*ợc duyệt.
Kiểm tra biện pháp thi công , tiến độ thi công , biện pháp an toàn lao
động mà nhà thầu đề xuất . Kiểm tra xác nhận khối l*ợng hoàn thành , chất
l*ợng công tác đạt đ*ợc và tiến độ thực hiện các công tác . Lập báo cáo
tình hình chất l*ợng và tiến độ phục vụ giao ban th*ờng kỳ của chủ đầu t* .
Phối hợp các bên thi công và các bên liên quan giải quyết những phát sinh
trong quá trình thi công . Thực hiện nghiệm thu các công tác xây lắp . Lập
biên bản nghiệm thu theo bảng biểu qui định .
Những hạng mục , bộ phận công trình mà khi thi công có nh ững dấu
hiệu chất l*ợng không phù hợp với yêu cầu kỹ thuật đã định trong tiêu chí
chất l*ợng của bộ hồ sơ mời thầu hoặc những tiêu chí mới phát sinh ngoài

7
$$$=>$?@$&A$('B($,-$C/D*$'.$?!E*$'F*'$#7&$()*+$&GHI*+$
* * * * * * *
(ii) Phối hợp tiến độ là nhiệm vụ tr*ớc hết của chủ nhiệm dự án mà
ng*ời đề xuất chính là giám sát bảo đảm chất l*ợng . Tr*ớc khi bắt đầu
tiến hành các công tác xây lắp cần lập tổng tiến độ . Tổng tiến độ chỉ cần

Giám sát chất l*ợng và
Phòng ban kỹ thuật
của nhà thầu
Đội
thi công

Đội
th
i công

Đội
thi công8
toàn lao động chung , các yêu cầu phối hợp và điều kiện phối hợp chung .
Nếu đơn vị thi công thực hiện công tác theo ISO 9000 thì cán bộ t* vấn sẽ
giúp Chủ nhiệm dự án tham gia xét duyệt chính sách đảm bảo chất l* ợng
của Nhà thầu và duyệt sổ tay chất l*ợng của Nhà thầu và của các đợn vị thi
công cấp đội .
(iv) Chủ trì kiểm tra chất l+ợng , xem xét các công việc xây lắp làm
từng ngày . Tr*ớc khi thi công bất kỳ công tác nào , nhà thầu cần thông
báo để t* vấn đảm bảo chất l*ợng kiểm tra việc chuẩn bị . Quá trình thi
công phải có sự chứng kiến của t* vấn đảm bảo chất l*ợng . Khi thi công
xong cần tiến hành nghiệm thu chất l*ợng và số l*ợng công tác xây lắp đã
hoàn thành.

]9"":/)^+,"Y/JY"_$`<"3(B"1/O3"P)Q+,"3(!+"1U+,"3()*+,"S""

Thực chất thì ng*ời t* vấn kiểm tra chất l*ợng là ng*ời thay mặt chủ

Nhà cung ứng và nhà thầu phải chịu trách nhiệm tr*ớc pháp luật về sự
t*ơng thích của hàng hoá mà mình cung cấp với các chỉ tiêu yêu cầu và
phải chịu trách nhiệm tr*ớc pháp luật về chất l*ợng và sự phù hợp của sản
phẩm này.
Cán bộ t* vấn đảm bảo chất l*ợng là ng*ời có trách nhiệm duy nhất
giúp Chủ nhiệm dự án kết luận rằng sản phẩm do nhà thầu cung ứng là phù
hợp với các chỉ tiêu chất l*ợng của công trình . Cán bộ t* vấn giám sát bảo
đảm chất l*ợng đ*ợc Chủ đầu t* uỷ nhiệm cho nhiệm vụ đảm bảo chất
l*ợng công trình và thay mặt Chủ đầu t* trong việc đề xuất chấp nhận này .

3.2. Kiểm tra của t+ vấn kỹ thuật chủ yếu bằng mắt và dụng cụ đơn giản
có ngay tại hiện tr+ờng :
Một ph*ơng pháp luận hiện đại là mỗi công tác đ*ợc tiến hành thì
ứng với nó có một ( hay nhiều ) ph*ơng pháp kiểm tra t*ơng ứng. Nhà thầu
tiến hành thực hiện một công tác thì yêu cầu giải trình đồng thời là dùng
ph*ơng pháp nào để biết đ*ợc chỉ tiêu chất l*ợng đạt bao nhiêu và dùng
dụng cụ hay ph*ơng tiện gì cho biết chỉ tiêu ấy . Biện pháp thi công cũng
nh* biện pháp kiểm tra chất l*ợng ấy đ*ợc t* vấn trình Chủ nhiệm dự án
duyệt tr*ớc khi thi công . Quá trình thi công , kỹ s* của nhà thầu phải kiểm
tra chất l*ợng của sản phẩm mà công nhân làm ra . Vậy trên công tr*ờng
phải có các dụng cụ kiểm tra để biết các chỉ tiêu đã thực hiện. Thí dụ :
ng*ời cung cấp bê tông th*ơng phẩm phải chịu trách nhiệm kiểm tra c*ờng
độ chịu nén mẫu khi mẫu đạt 7 ngày tuổi . Nếu kết quả bình th*ờng thì nhà
thầu kiểm tra nén mẫu 28 ngày . Nếu kết quả của 7 ngày có nghi vấn thì
nhà thầu phải thử c*ờng độ nén ở 14 ngày và 28 ngày để xác định chất
l*ợng bê tông . Nếu ba loại mẫu 7 , 14 , 28 có kết quả gây ra nghi vấn thì
t* vấn kiểm tra yêu cầu làm các thí nghiệm bổ sung để khẳng định chất
l*ợng cuối cùng. Khi thi công cọc nhồi, nhất thiết tại nơi làm việc phải có
tỷ trọng kế để biết dung trọng của bentonite , phải có ph ễu March và đồng
hồ bấm giây để kiểm tra độ nhớt của dung dịch khoan , phải có ống

việc thông th*ờng .
Những dụng cụ kiểm tra trên công tr*ờng phải đ*ợc kiểm chuẩn theo
đúng định kỳ . Việc kiểm chuẩn định kỳ là cách làm tiên tiến để tránh
những sai số và nghi ngờ xảy ra qua quá trình đánh giá chất l*ợng.
Trong việc kiểm tra thì nội bộ nhà thầu kiểm tra là chính và t* vấn
bảo đảm chất l*ợng chỉ chứng kiến những phép kiểm tra của nhà thầu . Khi
nào nghi ngờ kết quả kiểm tra thì nhà thầu có quyền y êu cầu nhà thầu thuê
đơn vị kiểm tra khác . Khi thật cần thiết , t* vấn bảo đảm chất l*ợng có
quyền chỉ định đơn vị kiểm tra và nhà thầu phải đáp ứng yêu cầu này .

3.4. Kiểm tra nhờ các phòng thí nghiệm :

Việc thuê các phòng thí nghiệm để tiến hành kiểm tra một số chỉ
tiêu đánh giá chất l*ợng trên công tr*ờng đ*ợc thực hiện theo qui định của
tiêu chuẩn kỹ thuật và khi tại công tr*ờng có sự không nhất trí về sự đánh
giá chỉ tiêu chất l*ợng mà bản thân nhà thầu tiến hành .
Nói chung việc lựa chọn đơn vị thí nghiệm , nhà thầu chỉ cần đảm
bảo rằng đơn vị thí nghiệm ấy có t* cách pháp nhân để tiến hành th ử các
chỉ tiêu cụ thể đ*ợc chỉ định. Còn khi nghi ngờ hay cần đảm bảo độ tin cậy
cần thiết thì t* vấn đảm bảo chất l*ợng dành quyền chỉ định đơn vị thí
nghiệm .

11
Nhà thầu là bên đặt ra các yêu cầu thí nghiệm và những yêu cầu này
phải đ*ợc Chủ nhiệm dự án dựa vào tham m*u của t* vấn đảm bảo chất
l*ợng kiểm tra và đề nghị thông qua bằng văn bản . Đơn vị thí nghiệm phải
đảm bảo tính bí mật của các số liệu thí nghiệm và ng*ời công bố chấp nhận
hay không chấp nhận chất l*ợng sản phẩm làm ra phải là chủ nhiệm dự án
qua tham m*u của t* vấn đảm bảo chất l*ợng .
Cần l*u ý về t* cách pháp nhân của đơn vị thí nghiệm và tính hợp

công và ý kiến giải quyết của t* vấn đảm bảo chất l*ợng và ý kiến của
giám sát của nhà thầu . . .
(iii) Bản vẽ hoàn công cho từng kết cấu và bộ phận công trình đ*ợc
lập theo đúng qui định.

12

Tất cả những hồ sơ này dùng làm cơ sở cho việc thanh toán khối
l*ợng hoàn thành và cơ sở để lập biên bản tổng nghiệm thu , bàn giao công
trình cho sử dụng.

88"9"a$J<"KJ3"3/$"1U+,"G6"+,/$F<"3/&"1U+,"3(b+/"L!"3U+,"G6"L!"3U+,"1c3"
3/dY9"

2.1 Một số quan niệm mới về bê tông cốt thép :

!"#$%&"'("')*"+("+, "'/#"+.01"234"56%&"789:";<"5=%&">?%&">@."#>!%"#AB"
&.C.D" !"#$%&"EAF"E.%A"#B"G"7H"+("%&14!%"+.01"789:"+6*":AI%"7J%&"7K%"7L"+(M"
:N1G"+(M"%A("'("%A(":*,"#N%&G"+(M";3%"O*4G"+(M":AP"7P"2QG"+(M"ANMD"
"
"R8C."734G":AJ%&"#$."#>S%A"O(4"%A)%&"T1*%"7.LM"A.0%"7 "'U"O!"#$%&D"
"
!"#$%&"+("'/#"+.01"AP%"A9V":AW"4B1"O*,"&XM":Y#"+.01"7L"+(M"EA1%&"
28Z%&G"2."M[%&"'("%8C:"#A$%&"T1*"#\"+0"%8C:]2.M[%&"#-,"#A(%A"7F"2."M[%&D"
34"&.^"EA."2QM"2_#"'U":A`#"+89%&"O!"#$%&G"%&8^."#*"EA$%&"7Z%"#A1N%":Aa"%H."
'U":8^%&"7?":Ab1"%_%":W*"O!"#$%&D"c`%"7U"+("
ẵổ bận
"
hay tuọi th
":W*"O!"#$%&"

MÉu lËp ph*¬ng

100x100x100
150x150x150
200x200x200
300x300x300

0.91
1,00
1,05
1,10

MÉu trô

71,4x143 vµ 100x200
150x300
200x400
1,16
1,20
1,24

Nguån : TCVN 4453-1995

"f>,%&"#>8^%&"A9V":A1%&"%A`#":H"#AL"7b%A"%&Ag*"789:"#1e."#AI":W*"O!"

"
""""""""""""""""wt"
"
""""""""""tGu""""""""""""tGs"""""""""""tGx"""""""""""""""tGy"""""""""""tGz""""""""tG{"
"""""""f\"+0q""|8C:]2.M[%&"
"
}QM"#ABG":AJ%&"#*":H"#AL"%H.q" !"#$%&"#'()")'*#"+,"+ /"01#"+/23"45%&G"789:"
7~:"#>8%&"O•."Eh:A"#A8C:":W*"+P">P%&"'(":F:A"%Y."&.)*"%A)%&"+P"%(4"#AQ,"
5-%&"%(,G"O•.";6"EA$%&"+.!%"#=:"#>,%&"'.":`1"#>J:"%A8":F:"+.!%"EB#""#A(%A":F:"
A-#G"O•.";6"EB#"#.%A"#6"%A.!%":W*":F:"A45>*#QD"|A)%&"+P">P%&"%(4"+(M":A,"7?"
#A`M"%8C:":W*"O!"#$%&"#[%&"5¹%"7B%";6"#>8Z%&"%•G";6"%m#"%À"'("7.U1"7H":ñ%&"
+(M":A,":Y#"#A_V"Ob"&aD"f1e."#AI":W*"O!"#$%&":Ab1"d%A"A8•%&":W*"+89%&"#A`M"
%8C:"'("EAh"T1*"EB#":`1"O!"#$%&G":W*"#h%A"#A`M":W*"AX"2.M[%&G"'(":H"#AL":W*"
%&*4":d":Y#"+.01"%)*D"
""
CF:"5-%&"+P">P%&":W*"O!"#$%&":H"#AL"EAF."T1F#"T1*"AS%A"'nq"
"
"
RP%&"'/#"+.01"EA$%&"#A`M"
"
"
"
"
RP%&"%A.U1G"#h%A"#A`M"#A`V"
"

15
"
"
"

7F"2."M[%&D"CF:"AH*":A`#"%&, "+*."#F:"7?%&"'(,"O!"#$%&"+.!%"T1*%"7B%":F:"
A,-#"7?%&"AH*"+iG"'/#"+i"'(":d":Z"AI:D"CA,"%!%"7?"OU%":W*"O!"#$%&"+("'`%"7U"
AB#";m:"VAm:"#-VD"f>8C:"734"%&8^."#*"%&Ag"'U"O!"#$%&G"#A8^%&":,."#>I%&"'`%"
7U":8^%&"7?D"fA^."A.0%"7 "%AS%"O!"#$%&"+("7?"OU%":W*"O!"#$%&"#>,%&"EB#":`1D"
1
6
|B1"%AS%"%A8"#ABG"#>,%&"7?"OU%":H"'`%"7U":8^%&"7?G":H"'`%"7U"O!"#$%&"VAd."
:Ab1"789:"M$."#>8^%&"VAZ."+?G":H"'`%"7U"#F:"7?%&":W*":F:"#F:"%A3%"VAm:"#-V"
#>,%&"T1F"#>S%A":Ab1"+6:":W*"EB#":`1D"o?"OU%":W*"EB#":`1"O!"#$%&">`#"VA="
#A1?:"#\"+0"%8C:"#>!%"2."M[%&D"
"fA$%&"#A8^%&"+89%&"%8C:":N%"#A.B#":A,"#AW4"AH*"2."M[%&G"%&Ag*"+("
+89%&"%8C:":N%"O.B%"2."M[%&"#A(%A"7F"2."M[%&">`#"h#";,"'C."+89%&"%8C:"7@"
:A,"'(,"#>,%&"O!"#$%&"7L"#-,">*"O!"#$%&":H"#AL"7eG"7NM"789:"#A(%A"%!%"EB#"
:`1D"|B1"7?";=#"AS%A":$%"+("xtMM":A,"O!"#$%&"#A$%&"#A8^%&"#*"'¹%"#A`4"#AS"
+89%&"%8C:"7@"58"#A÷*"#÷"x"7B%"y"+N%";,"'C."4!1":N1"7L"#AW4"AH*"#A(%A"7F"2."
M[%&D"|8C:"58"#A÷*"#>,%&"O!"#$%&"EA."OY:"AZ."#-,"%!%":F:"+P">P%&"+(M":A,"
O!"#$%&"Ob"2YV"'C."%A)%&"+P"2YV">`#"%AjG":H"EA."O±%&"MK#"#A8^%&":AJ%&"#*"
EA$%&"#A`4"789:D"
CAJ%&"#*"#A`4">ß"+("#h%A":A`#":W*"O!"#$%&"VA="#A1?:"'(,"#\"+0"|]}D"
f\"+0"|]}"%Aj"#AS"#h%A":A`#"O!"#$%&"#Y#G"#\"+0"%(4"+C%"#AS":A`#"+89%&"O!"#$%&"
E_MD"ob%A"+1/#"%(4"&I."+("7b%A"+1/#"AO>*M;D"
f÷"7b%A"+1/#"%(4G"%A.U1"%&8^."7@"%&Ag"A*4"+("+(M"O!"#$%&"EA$"7.G":H"#AL";n"
#A1"789:"+, "O!"#$%&":A`#"+89%&"#Y#"AZ%D"
" M?#";6"#S%A":^"#*"#A`4""#>,%&"T1F"#>S%A":AB"#-,";.+.:,%"'(" fQ>>,;.+.:,%"
#*"#A1"789:"EAH.";.+.:"q"
"
""vS.O
v
""+""C""®""S.""+""S.O
v

yt"
"
st"
"
ut"
"
vt"
"
wt"
"""""""""""tGu""""tGs""""""tGx""""""tGy"""""tGz"""""tG{""""""tG9"""""""wGw""""wGv""""""wGu"""
"""""""
"""""
*"q""C8^%&"7?":Ab1"%_%"
Oq"""C8^%&"7?":Ab1"1Y%"
"
d%&";*1"734";,";F%A"&.)*"A-#"EAH.";.+.:"G"#>,"O*4"'("2."M[%&D"
"
"
"
"
"
"""""}.M[%&"
"
""""""KAH.";.+.:"
"
"""""f>,"O*4"
"
f\"#>I%&"E&]M
u
"

""""""tGv""k""tGy"
"
KB#"T1d":W*"'.0:";<"5=%&"AI"VA="&.*":H"EAH.";.+.:":d."#A.0%":A`#"+89%&"
O!"#$%&">`#"%A.U1q"
L`4"Rv{":W*"O!"#$%&"7L"T1*%";F#"#ASq"
"

18
!"#$%&"EA$%&"5l%&"VA="&.*"EAH.";.+.:"G";*1"v{"%&(4"7-#"xt"MP*"
!"#$%&":H"{r"EAH.";.+.:"'("tG{r":A`#"&.dM"%8C:G";*1"v{"%&(4"7-#""xs"
MP*"
!"#$%&":H"wyr"EAH.";.+.:"'("wGyr":A`#"&.dM"%8C:G";*1"v{"%&(4"7-#"
wtt""MP*"
MP."M!&*"P*;:*%"#8Z%&"78Z%&"2`V"2a"wt"EG]:M
v
D""
o.U1"E.0%"+(M"%A)%&"#Ah"%&A.0M"%(4"+("5l%&"2."M[%&"PCst"
"
f>8C:"734"O*"%[M"#>,%&"%&(%A"234"56%&"%8C:"#*";<"5=%&"O!"#$%&"MF:"
utt"7L"+(M":I:"O!"#$%&"7J:";³%"7@"EAF"EAH"EA[%D"H*."O*"%[M"&N%"734"
'.0:";<"5=%&"O!"#$%&"MF:"sttG"xtt"#>,%&"'.0:"+(M"%A(":*,"#N%&"EAF"
VAe"O.B%D"CAW"4B1";6"%3%&":A`#"+89%&":W*"O!"#$%&"+("%A^"VA="&.*"EAH."
;.+.:D"
"
S6":A14L%"5b:A":A`#"+j%&"0"#>,%&"M$."#>8^%&"M*,"5¹%"EA$%&"O@,"AÝ*"789:"
%!1"#>,%&"7b%A"+1/#""678' 34%"q""""
"
""""""">D"g"
"""0""9""¾¾¾":"")-8"J""
"""""sD5Dh"

"fữ"%A)%&"i"#8%&"'ữ*"%!1"#>!%G"+ò.":Y#":W*":A`#"+89%&"O!"#$%&"#AQ,"
T1*%"7.LM":8^%&"7?"G"#h%A":AY%&"#A`MG"'("%A)%&"#h%A":A`#"81"'.0#"EAF:">`#"
VA="#A1?:"'(,"#\"+0"%8C:]2.M[%&D"
"
"H,%&"&/KL"MNO)"%NP)")Q"#'R"&/KL"MNO)"#4-%&" !"#$%&")'*#"+NO%&"),%&"
#S%&:T/KL"MNO)"+NO%&"%NP)"#4-%&" !"#$%&D"LU/")'V"#/!3")'*#"+NO%&"MW3"#S%&D"
#4-%&"MQ")Q"#X%'")'*#")'Y%&"#'*L:"H'Z"[G"&/KL"%NP)"%'N%&"0\%"]'K/"MKL"
K-"#X%'")$%&"#^)")_7" !"#$%&:"
""
"f>8C:"734"G"%[M"w9y{G"# "c.0#"#>SG" ?"}34"56%&":H"#e":Am:" H?."%&Ab"
#,(%"T1Y:"'U" !"#$%&"EA$"%A8%&"EA$%&"#A(%A":$%&"'S":Aa"&.dM"wt"+h#"%8C:"
#>,%&"w"Mu"O!"#$%&"M("M1Y%"O!"#$%&"7NM"7W":AK:"7@":AF4"M`#"&N%"A*."#>[M"
7NM">1%&":F:"+, D"KA."O!"#$%&"EA$%&":AK:"7~:"#AS"MI."#h%A":A`#"7U1"Ob"d%A"
A8%&"&.dM"#AQ,D"
"
" KB#"T1d":A`#"+89%&"O!"#$%&":W*"79#"#A*,"5.%"O!"#$%&"EA$"# "c.0#"#>S"
w9y{"EA$%&"7-#"4!1":N1"%A8"#A$%&"#A8^%&D"o.U1"%(4"5ạ%"7B%"EB#"+1/%"+("
EA$%&"#AL"&.dM"%8C:"O%&"VA8Z%&"VAFV":Z"AI:"#A$%&"#A8^%&"M("A8C%&"
%&A.!%":m1"+("VAd."#SM":A`#"+.01"&S"7H":d."#A.0%"A,(%"#,(%"#h%A":A`#":W*"O!"
#$%&D"
"
Rất tình cờ khi chế tạo silicon và ferrosilicon trong lò đốt hồ quang
điện thấy bốc ra loại khói trắng dày đặc mà cơ quan bảo vệ môi tr*ờng yêu
cầu thu hồi, không cho lan toả ra khí quyển đã thu đ*ợc chất khói silic theo
phản ứng:

2 SiO
2
+ C Si + SiO
2


Khói silic Tro bay

CaO

SiO
2Al
2
O
3Fe
2
O
3MgO

SO
3

4,0

2 - 16

3,0

3,0

3,0

0,1 - 0,6

85 - 98

0,2 - 0,6

0,3 - 1,0

0,3 - 3,5

-

0,8 - 1,8

1,5 - 3,5

2 - 7

40 - 55

Khói silic : 2 - 4
Tro bay: 3 - 12

Diện tích riêng ( m2 / g ):
Xi măng: 0,2 - 0,5
Khói silic: 20
Tro bay: 0,2 - 0,6

Khói silic cực kỳ mịn, hạt khói silic vô định hình, kích th*ớc xấp xỉ
0,15 Micromet ( 0, 00015 mm ).

Khi dùng khói silic cho vào bê tông quá trình thuỷ hoá tăng lên nhiều,
l*ợng n*ớc sử dụng giảm đ*ợc nên chất l*ợng bê tông đ*ợc cải thiện rõ
ràng. Thông th*ờng, việc sử dụng khói silic kết hợp với việc sử dụng chất
giảm n*ớc.
Nếu dùng khói silic sẽ giảm đ*ợc lỗ rỗng trong bê tông. Nếu không
dùng phụ gia có khói silic th*ờng lỗ rỗng chiếm khoảng 21,8% tổng thể tích.
Nếu dùng 10% khói silic so với trọng l*ợng xi măng sử dụng thì lỗ rỗng
giảm còn 12,5%. Nếu dùng đến 20% thì lỗ rỗng chỉ còn 3,1%.

Thể tích lỗ rỗng (%)

21,8
20
10
2
.

Điều kiện làm những thí nghiệm này là dùng xi măng PC 40.

Tr*ớc đây năm sáu năm, khi hỏi có thể chế tạo đ*ợc bê tông có mác
cao hơn mác xi măng không thì câu trả lời rất dè dặt. Khi đó có thể dùng
ph*ơng pháp cấp phối gián đoạn để sử lý nh*ng kết quả mới mang ý nghĩa
trong phòng thí nghiệm.
Cũng tr*ớc đây vài năm, chúng ta sử dụng bê tông mác 300 đã là ít.
Gần đây việc sử dụng bê tông mác 400,500 trong việc làm nhà cao tầng khá
phổ biến. Chủ yếu sự nâng cao chất l*ợng bê tông là nhờ phụ gia khói silic.

Việc sử dụng bê tông có phẩm cấp cao không chỉ mang lại lợi ích về
c*ờng độ. Bê tồng phẩm cấp cao sẽ chắc đặc và nh* thế sự bảo vệ bê tông
trong những môi tr*ờng xâm thực sẽ cải thiện rõ rệt.

Các tác động xâm thực vào bê tông phải qua hơi n*ớc ẩm hoặc môi
tr*ờng n*ớc. Các tác động hoá học th*ờng xảy ra d*ới hai dạng:
+ Sự hoà tan chất thành phần của bê tông do tác động của dung dịch n*ớc ăn
mòn.
+ Sự tr*ơng nở gây ra do sự kết tinh của chất thành phần mới gây ra h* hỏng
kết cấu.

Để hạn chế tác động ăn mòn, phá hỏng bê tông điều rất cần thiết là
ngăn không cho n*ớc thấm qua bê tông. Biện pháp che phủ cốt thép bằng
cách sử dụng thép có gia công chống các tác động hoá chất bề mặt thoả đáng
bằng những vật liệu mới đ*ợc trình bày trong chuyên đề khác.

Cácbônat hoá
Clo Thay đổi pH Bên ngoài
Ăn mòn do Fe - Các tác động của khí quyển :
+ Cácbon dioxyt ( CO
2
) khi lớn trên 600 mg/m
3

+ Sulfure dioxyt ( SO2) khi từ 0,1 - 4 mg/m
3

+ Nitrogen oxyt (NOx) khi từ 0,1 - 1 mg/m
3

- Các tác động do cácbonat hoá:
Ca ( OH )
2
+ CO
2
đ Ca CO
3
+ H
2


15

20

25

30

0,45
0,50
0,55
0,60
0,65
0,70 19
6
3
1,8
1,5
1,2

75
25
12
7
6
5


Mọi vật liệu bị giảm cấp theo thời gian : gạch bị mủn, g ỗ bị mục, chất
dẻo bị giòn, thép bị ăn mòn, các chỗ chèn mối nối bị bong , lở, ngói rơi,
chim chóc đi lại làm vỡ ngói, sơn bong và biến màu
Bê tông đổ và đầm tốt có thể tồn tại vài thế kỷ. Một bệnh rất phổ biến
là sự ăn mòn cốt thép trong bê tông.
Điều này có thể do những tác nhân hết sức nghiệp vụ kỹ thuật. Đó là:
+ Không nắm vững quá trình tác động cũng nh* cơ chế ăn mòn của
cốt thép trong bê tông.
+ Thiếu chỉ dẫn cẩn thận về các biện pháp phòng, tránh khuyết tật.

25

Môi tr*ờng dễ bị hiện t*ợng ăn mòn cốt thép là:
* Công trình ở biển và ven biển
* Công trình sản xuất sử dụng cát có hàm l*ợng muối đáng kể.
* Đ*ờng và mặt đ*ờng sử lý chống đóng băng dùng muối
* Nhà sản xuất có tích tụ hàm l*ợng axit trong không khí đủ mức cần thiết
cho tác động ăn mòn nh* trong các phân x*ởng accuy, các phòng thí nghiệm
hoá .
* Nhà sản xuất có tích tụ hàm l*ợng chất kích hoạt clo
-
đủ nguy hiểm theo
quan điểm môi tr*ờng ăn mòn.

Sơ đồ đơn giản về sự ăn mòn thép:

(V)
O
2

và phẩm cấp bê tông tối thiểu là C50.