GII PHÁP THÁO G KHÓ KHN
CHO DOANH NGHIP NH VÀ VA
Bùi Nguyt Ánh
Ngun: TC Tài chính Doanh nghip 4/2007
Hin nay, cng đng doanh nghip Vit Nam đã có s góp mt khong
250.000 doanh nghip, trong đó đi ng doanh nghip nh và va
(DNN&V) khong trên 232.000 doanh nghip (chim khong 90%). Bên
cnh đó, có khong 2,4 triu h sn xut kinh doanh đã thu hút mt ngun
lc ln ca xã hi vào sn xut kinh doanh, to vic làm và đóng góp ngày
càng cao vào cho ngân sách nhà nc. Hàng nm đi tng DNN&V đóng
góp vào khong 30% GDP, khong 30% giá tr tng sn lng công nghip,
khong gn 80% tng mc bán l, khong 64% tng lng vn chuyn hàng
hóa và 100% giá tr sn lng hàng hóa mt s ngành hàng th công m
ngh… Tuy gi vai trò ngày càng quan trng trong nn kinh t, li nhn
đc quan đim khuyn khích phát trin ca Nhà nc, thái đ ngày càng
ci m ca chính quyn các cp, nhng có mt thc t là DNN&V còn gp
nhiu khó khn cn đc tháo g trong hot đng.
Thng kê ca D án nghiên cu TF/VIE/03/001 cho thy, không di 10
nhóm vng mc, bt cp t th ch, chính sách ca Nhà nc cng nh t
nn kinh t đang là nhng rào cn ln cho s phát trin ca khi doanh
nghip này. u tiên là s không đng b, thng nht là liên tc thay đi ca
các vn bn pháp quy, ri công cuc ci cách hành chính din ra chm, chi
phí gia nhp th trng ca doanh nghip cao, c v thi gian và chi phí
không chính thc đã hn ch tc đ tng trng ca các DNN&V. Tip theo,
DNN&V vn khó tip cn vi các ngun tài chính, các ngun tín dng cng
nh các hình thc góp vn khác, hn ch các quyn v tài sn liên quan đn
đt đai, bt đng sn và các tài sn vô hình, thiu các hình thc bo lãnh tín
dng. Tình trng đt đai, mt bng sn xut cng vy, thông thng đây là
khon chi phí rt ln và mt nhiu thi gian (1,5 – 2nm), h thng các khu
chc tài chính phi chính thc, t nhân, bn bè, h hàng và bn thân ngi
lao đng trong doanh nghip. Hn na, do hu ht các khon vay đu là
ngn hn vi mc lãi sut cao nên các DNN&V cho dù có đc phép vay
vn khó tìm đc ngun vn trung và dài hn. Bên cnh đó, hin nay cha
có đ các quy đnh pháp lý đm bo cho các DNN&V ca ta có th tip cn
thng xuyên, nhm tin ti kh nng vay vn t các t chc tài chính bên
ngoài mt cách rng rãi và n đnh hn.
Theo các chuyên gia kinh t, đ to thun li cho DNN&V phát trin mnh
m Nhà nc cn xác lp và trin khai chng trình tài tr vn cho các
DNN&V. Tài tr vn cho các DNN&V có th thc hin cho c hai loi là tài
tr vn ban đu đ hình thành doanh nghip và tài tr vn vay khi doanh
nghip kinh doanh thiu vn. Trong trng hp đu, nhà nc thông qua các
đnh ch tài chính phi li nhun đ cp vn đu t cho các ch nhân mun
thành lp doanh nghip nhng cha có đ vn. Nhà nc có th h tr vn
không lãi sut t 20% đn 50% tng mc vn đu t ban đu đ thành lp
doanh nghip. Các doanh nghip sau khi bc vào kinh doanh có sn phm
tiêu th s hoàn tr vn cho Nhà nc t s lãi thu đc trong thi gian t 2
đn 5 nm hoc lâu hn. thc hin đc chính sách này, Nhà nc s
cho phép mi đa phng đc lp ra các qu đu t, ngân sách đa phng
s đu t ban đu vào qu này, sau đó qu có ngha v tip nhp các khon
đu t t bên ngoài đ b sung ngun vn h tr các ch nhân mun thành
lp doanh nghip, Nhà nc s cp bù lãi sut và bo đm kinh phí hot
đng cho t chc này.
Thông qua Ngân hàng phát trin, các ngân hàng thng mi đ cp vn hot
đng vi lãi sut thp cho các DNN&V và Nhà nc s thc hin bù lãi
sut. Ngun vn đ thc hin chng trình này là vn do các đnh ch tài
chính huy đng, đng thi Nhà nc s xem xét chuyn mt phn vin tr
không hoàn li, vn vay u đãi t các t chc tài chính quc t đ b sung
cho các ngân hàng, cho qu h tr phát trin. Bên cnh đó, cho phép các t
chc tài chính thc hin chc nng cho thuê tài chính, đây là mô hình tài tr