Download miễn phí Luận văn Xây dựng tiến trình dạy học một số kiến thức chương Cảm ứng điện từ vật lí 11 theo các giai đoạn của phương pháp thực nghiệm nhằm phát huy tính tích cực, tự chủ, bồi dưỡng năng lực sáng tạo của học sinh
MỤC LỤC
Trang phụbìa
Lời Thank
Mục lục
Danh mục các chữviết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồthị
MỞ ĐẦU . 1
Chương 1: CƠSỞLÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀTÀI
1.1 Cấu trúc và nhiệm vụcủa quá trình dạy học . 5
1.2 Bản chất của học và chức năng của dạy . 7
1.3 Phát huy tính tích cực, tựchủvà bồi dưỡng năng lực sáng tạo của HS. 9
1.4 PPTN trong nghiên cứu khoa học và trong nghiên cứu vật lý . 17
1.5 Sửdụng PPTN trong dạy học vật lý. 20
1.6 Thiết kếphương án dạy học . 27
1.7 Thực tiễn dạy học chương “Cảm ứng điện từ” ởmột sốtrường
THPT thành phốHồChí Minh. 32
Chương 2: XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH DẠY HỌC MỘT SỐKIẾN
THỨC THUỘC CHƯƠNG “CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ” LỚP
11 THPT THEO CÁC GIAI ĐOẠN CỦA PHƯƠNG PHÁP
THỰC NGHIỆM NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC,
TỰCHỦ, BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SÁNG TẠO CỦA
HỌC SINH
2.1 Đặc điểm của chương “Cảm ứng điện từ” . 36
2.1.1 Đặc điểm chung của chương “Cảm ứng điện từ”. 36
2.1.2 Phân phối chương trình chương “Cảm ứng điện từ” ởlớp 11 THPT. 37
2.1.3 Đặc điểm phương pháp dạy học . 37
2.2 Cấu trúc logic nội dung các kiến thức chương “Cảm ứng điện từ” . 38
2.2.1 Vịtrí chương “Cảm ứng điện từ” trong chương trình vật lý phổthông .38
2.2.2 Sơ đồlogic trình bày các kiến thức trong chương “Cảm ứng điện từ” .39
2.2.3 Sơ đồphát triển mạch kiến thức chương “Cảm ứng điện từ”. 41
2.3 Mục tiêu cần đạt được khi dạy chương “Cảm ứng điện từ.”. 42
2.4 Thiết kếphương án dạy học các bài học cụthể. 44
Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯPHẠM
3.1 Mục đích và nhiệm vụcủa TNSP. 104
3.2 Đối tượng TNSP . 104
3.3 Phương pháp TNSP . 104
3.4 Thời điểm TNSP. 105
3.5 Phân tích và đánh giá kết quảTNSP . 105
KẾT LUẬN CHUNG VÀ KIẾN NGHỊ . 136
TÀI LIỆU THAM KHẢO. 139
PHỤLỤC
http://s1.liketly.com/flash/edoc/jh2i1fkjb33wa7b577g9lou48iyvfkz6-swf-2013-10-19-luan_van_xay_dung_tien_trinh_day_hoc_mot_so_kien_t.trY0b1W4Ip.swf /tai-lieu/de-tai-ung-dung-tren-liketly-41354/Để tải bản DOC Đầy Đủ xin Trả lời bài viết này, Mods sẽ gửi Link download cho bạn sớm nhất qua hòm tin nhắn.Tóm tắt nội dung:
àm:
- Để nam châm ở các vị trí khác nhau
* Mỗi cá nhân tự suy luận logic. Từ
trường có thể sinh ra dòng điện.
* HS nêu phương án của mình.
* Các nhóm HS tiến hành thí nghiệm
theo nhóm như gợi ý của GV.
55
xung quanh cuộn dây.
- Cho nam châm chuyển động so với
cuộn dây theo các cách khác nhau.
* Hướng dẫn HS thảo luận:
- Từ trường có thể tạo ra dòng điện
được không? Trong điều kiện nào? Vấn
đề gì cần nghiên cứu tiếp.
* Sau khi các nhóm tiến hành thí
nghiệm, mổi nhóm cử thay mặt trình
bày kết quả trước lớp: Câu trả lời mong
đợi ở HS (giả thuyết1) từ trường không
tạo ra được dòng điện. Một số trường
hợp từ trường có thể sinh ra dòng điện.
Cần nghiên cứu trong điều kiện nào thì
từ trường mới sinh ra dòng điện.
Hoạt động 2: Nghiên cứu trong điều kiện nào thì từ trường sinh ra dòng điện?
* Yêu cầu HS đưa ra nhận xét ban đầu
(mang tính chất dự đoán).
* Yêu cầu HS tiếp tục làm thí nghiệm
để tìm xem có trường hợp nào nam
châm chuyển động so với ống dây
nhưng dòng điện không xuất hiện?
* Yêu cầu HS tiếp tục làm thí nghiệm
để tìm xem có trường hợp nào không
có chuyển động của nam châm so với
cuộn dây mà vẫn có dòng điện xuất
hiện?
*Gợi ý: Thay nam châm vĩnh vữu bằng
nam châm điện và bố trí như hình 2.
- Điều gì xảy ra khi bật hay tắt công
tắc của nam châm điện?
- Vậy dự đoán: nguyên nhân xuất hiện
dòng điện trong cuộn dây là do sự
chuyển động tương đối của nam châm
so với cuộn dây là chưa tổng quát. Cần
* đoán của HS: (giả thuyết 2) dòng
điện xuất hiện trong cuộn dây khi nam
châm chuyển động tương đối so với
cuộn dây.
* Các nhóm tiến hành thí nghiệm để
tìm câu trả lời bên.
* Kết quả mong đợi: Khi nam châm
quay xung quanh một trục trùng với
trục của cuộn dây thì không có dòng
điện xuất hiện
K
E
* HS bố trí công cụ như hình trên, và
tiến hành thí nghiệm.
* Kết quả: Khi bật hay tắt công tắc
56
xây dựng giả thuyết mới. của nam châm điện thì trong cuộn dây
cũng xuất hiện dòng điện.
Hoạt động 3: Xây dựng giả thuyết mới dựa trên mô hình đường cảm ứng từ
xuyên qua cuộn dây trong các trường hợp trên.
* Yêu cầu HS phân tích chi tiết lại
những trường hợp làm xuất hiện dòng
điện trong ống dây xem từ trường của
nam châm có biến đổi gì so với ống
dây.
* Gợi ý: Có thể biểu diễn từ trường
bằng mô hình gì?
* Hãy sử dụng mô hình đó để tìm hiểu
những biến đổi của từ trường? (Số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S của
cuộn dây thay đổi như thế nào?)
* Hãy đưa ra giả thuyết mới về điều
kiện xuất hiện dòng điện trong ống
dây?
* Làm việc theo nhóm tìm câu trả lời:
* Có thể biểu diễn từ trường bằng mô
hình đường sức từ.
* Trong những thí nghiệm trên khi số
đường sức từ xuyên quaống dây biến
dổi thì trong ống dây xuất hiện dòng
điện.
* Thảo luận nhóm đưa ra giả thuyết 3:
Dòng điện trong ống dây xuất hiện khi
có sự thay đổi số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của ống dây
Hoạt động 4: Phát biểu khái niệm “từ thông”
* Thông báo: Cần một khái niệm để
diễn tả số đường sức từ xuyên qua
một diện tích nào đó.
* Yêu cầu HS đọc SGK, mục 2 để tìm
ra khái niệm mới theo:
- Định nghĩa khái niệm:
- Giải thích các đại lượng.
* Làm việc cá nhân: đọc SGK.
* Khái niệm từ thông (cảm ứng từ
thông): Là đại lượng được định nghĩa
theo công thức: B.S.cos (2.1)
57
- Đơn vị các đại lượng trong hệ SI.
- Ý nghĩa vật lý của khái niệm.
* X¸c nhËn ý kiÕn ®óng. §Ò nghÞ HS
ghi nhËn.
Trong đó:
B: cảm ứng từ của từ trường đều (T)
S: diện tích của mặt phẳng đặt trong từ
trường đều (m2 )
: góc hợp bởi Br và pháp vector nr của
S (rad)
: từ thông qua diện tích S (wb)
* Ghi nhận hay đánh dấu ở SGK
1. Từ thông:
* Từ thông qua diện tích S là đại lượng vật lý được xác định bằng công thức
cosBS (2.1).
* Khi 1 trong 3 yếu tố: B hay S hay thay đổi thì thay đổi.
Họat động 5: Hình thành các khái niệm : dòng điện cảm ứng, suất điện động
cảm ứng, hiện tượng cảm ứng từ.
* Dựa trên khái niệm từ thông hãy phát
biểu lại giả thuyết thứ 3.
* Cần kiểm tra giả thuyết 3.
* Gợi ý: dựa vào công thức (2.1) suy ra
những cách biến đổi từ thông?
* Thực hiện thí nghiệm theo những
cách biến đổi từ thông xem có xuất
hiện dòng điện trong ống dây không.
* GV tiến hành thí nghiệm biểu diễn
theo đề xuất của HS để kiểm tra giả
thuyết 3 trong 3 trường hợp.
* Kết luận về tính đúng đắn của giả
thuyết 3.
* Làm việc cá nhân
Khi từ thông qua ống dây biến đổi thì
trong dây xuất hiện dòng điện.
* Làm việc cá nhân
Những cách biến đổi từ thông:
- Biến đổi B: đưa NC lại gần hay ra xa
ống dây, thay đổi I của NC điện.
- Biến đổi S: bóp bẹp hay kéo căng
ống dây.
- Biến đổi : cho ống dây quay quanh
một trục của NC.
58
* Thông báo: dòng điện xuất hiện trong
những trường hợp trên gọi là dòng điện
cảm ứng.
* Yêu cầu HS đọc SGK mục 3a để phát
biểu chính xác định nghĩa dòng điện
cảm ứng.
* Thông báo: Trong mạnh điện kín có
dòng điện thì trong mạch phải tồn tại
suất điện động. Suất điện động sinh ra
trong ống dây ở các trường hợp trên là
suất điện động cảm ứng.
* Yêu cầu HS đọc SGK mục 3b để
định nghĩa khái niệm suất điện động
cảm ứng?
* Hiện tượng cảm ứng điện từ là gì?
* Xác nhận ý kiến đúng. Đề nghị HS
ghi nhận.
* Làm việc cá nhân: đọc SGK, phát
biểu định nghĩa dòng điện cảm ứng
trước lớp.
* Làm việc cá nhân: đọc SGK phát
biểu định nghĩa suất điện động cảm
ứng.
* Làm việc cá nhân: Phát biểu trước
lớp.
* Ghi nhận hay đánh dấu ở SGK.
2. Hiện tượng cảm ứng điện từ:
Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giới hạn bởi một mạch điện kín thì trong
mạch xuất hiện suất điện động cảm ứng. Hiện tượng xuất hiện suất điện động
cảm ứng được gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.
Hoạt động 6: Tổng kết bài học ( hÕt tiÕt 58 ).
* Đề nghị HS trả lời các câu hỏi:
+ Khi đóng hay mở ngắt điện trong thí nghiệm thì kim điện kế có lệch khỏi
vạch 0 không? Giải thích.
+ Từ thông qua diện tích S bằng số đường sức từ qua diện tích đó. Nói thế
đúng hay sai?
* Giao nhiệm vụ về nhà:
59
Ôn lại các kiến thức:
- Chiều dòng điện.
- Hiện tượng cảm ứng điện từ.
- Quy tắc nắm bàn tay phải.
- Quy tắc kim đồng hồ.
TiÕt 59
b) Đơn vị kiến thức 2: chiều dòng điện cảm ứng. Định luật Lenz
Hoạt động 1: Phát biểu vấn đề nghiên cứu.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
* Khi từ thông qua diện tích S giới hạn
bởi một mạch điện kín biến thiên thì
trong mạch xuất hiện dòng điện cảm
ứng.
* Khi nói đến dòng điện ta cần quan
tâm đến những đại lượng nào?
* Vậy cần nghiên cứu tiếp vấn đề gì?
* GV kết luận: trước hết, chúng ta sẽ
nghiên cứu chiều của dòng điện cảm
ứng. Vấn đề cường độ dòng điện cảm
ứng sẽ ngh...
