Công ty chứng khoán và những vấn đề cần quan tâm

Hầu hết mọi nơi trên thế
giới, các hình thức đầu tư
chứng khoán là một chủ đề
được nhiều người quan tâm. Và
cách tiếp cận thị trường chứng
khoán dễ dàng nhất là thông
qua các công ty chứng khoán.
Tuy nhiên, cách thức tiếp cận
trên cũng có rất nhiều vấn đề
cần được lưu ý, đặc biệt đối với
những nhà đầu tư nghiệp dư
lần đầu tiên làm quen với môi
trường này.

Có thể thấy tại các công ty chứng khoán, số lượng khách hàng đến mở tài
khoản giao dịch nói riêng hay lượng người quan tâm đến chứng khoán nói chung
ngày một tăng. Các công ty chứng khoán được làm đại lý phát hành chứng khoán
niêm yết cho các tổ chức phát hành; tự kinh doanh chứng khoán và nhiều dịch vụ
tư vấn đầu tư khác. Ngoài ra, những đơn vị này được thực hiện tư vấn cổ phần
hóa, xác định giá trị doanh nghiệp và cung cấp các dịch vụ tài chính khác.
Tìm hiểu những về một số thuật ngữ và hoạt động của các công ty
chứng khoán
Khi bắt đầu làm quen với việc kinh doanh chứng khoán, việc đầu tiên
chúng ta phải làm là mở tài khoản tại một công ty chứng khoán. Khi ấy, chúng ta
sẽ gặp một loạt các thuật ngữ “bí hiểm” như: full-service brokerage firms,
discount firms, wire houses, boutique firms… Vậy những thuật ngữ trên có ý
nghĩa như thế nào và chúng khác nhau ra sao?
Các công ty môi giới chứng khoán hiện nay trên thế giới được chia thành 2
nhóm chính (classified into two main categories): full-service brokerage firms

-
Specialized firms: là những công ty chỉ chuyên cung cấp dịch vụ liên quan
đến một hoặc một số rất ít các công cụ đầu tư. Lebenthal & Co. là một công ty rất
nổi tiếng chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan đến trái phiếu đô thị (municipal
bonds).
-
Carriage trade houses: đây là từ chuyên dùng để chỉ các công ty “đóng
đô” tại thành phố New York (New York-based firms). Khách hàng của các công ty
này đều được lựa chọn kỹ càng và đều là khách “sộp”. Muốn mở tài khoản tại đây,
nhà đầu tư nhất thiết phải được sự giới thiệu của các khách hàng hiện tại
(recommendation of existing clients). Dịch vụ do các công ty này cung cấp đều
được cá nhân hóa cao độ để phù hợp với từng khách hàng. Các tên tuổi lớn như
Morgan Stanley, Donaldson Lufkin , Bear Stearns đều thuộc dạng này.
- Boutique firms: đây là từ dùng để chỉ các công ty vừa có đặc điểm của
một carriage trade firm vừa có đặc điểm của một wire house. Dịch vụ do các công
ty này cung cấp cũng mang tính chất cá nhân hóa như các carriage trade houses.
Đối tượng của các công ty này là những nhà đầu tư có thu nhập trung bình
(middle-income-bracket investors). Một số các công ty thuộc dạng này là
Grunthal, Butcher and Singer, F.S. Mosely.
Mỗi mô hình công ty chứng khoán đều có những ưu nhược điểm riêng.
Hiệu quả đạt được ở chỗ các nhà đầu tư vận dụng các mô hình này như thế nào
vào tình hình thực tế của công ty mình.
Tránh rủi ro khi giao dịch với công ty chứng khoán
Khi tiến hành tư vấn đầu tư chứng khoán trực tiếp cho khách hàng, các
công ty chứng khoán phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của mình
và bồi thường thiệt hại cho khách hàng nếu vi phạm các cam kết. Trong trường
hợp thực hiện tư vấn cho doanh nghiệp trong việc niêm yết chứng khoán, các công
ty phải chịu trách nhiệm liên đới về nội dung trong hồ sơ xin niêm yết. Tuy nhiên,
vẫn có rất nhiều công ty chứng khoán lợi dụng những khe hở của pháp luật để tiến
hành các hành vi tiêu cực mà nếu không cẩn thận các nhà đầu tư rất dễ gặp rủi ro.

khoán. Song nhiều công ty chứng khoán vẫn phớt lờ khi tiếp tục thực hiện hành vi
này.
- Cho khách hàng vay tiền và chứng khoán: Các công ty chứng khoán cũng
bị cấm cho khách hàng vay tiền hay chứng khoán. Quy định này không áp dụng
cho nghiệp vụ vay bảo chứng của các công ty chứng khoán hay việc các nhà môi
giới chứng khoán cho vay theo nghiệp vụ thông thường.
Xuyên tạc
Các công ty chứng khoán có thể xuyên tạc, nói không đúng về bản thân hay
về các dịch vụ của công ty mình đối với khách hàng tiềm năng. Do đó, theo quy
định, công ty chứng khoán không được phép xuyên tạc về:
- Trình độ, kinh nghiệm và học vấn.
- Loại hình dịch vụ phục vụ khách hàng.
- Các loại phí.
Việc công bố không chính xác hay không công bố các sự kiện quan trọng
liên quan đến những vấn đề trên cũng bị coi là xuyên tạc. Các nhà đầu tư sẽ phải
khó khăn khi so sánh chất lượng dịch vụ giữa các công ty chứng khoán nếu họ
không được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác liên quan đến vấn đề chuyên
môn.
Sử dụng các báo cáo, công trình nghiên cứu của người khác
Trái với quy định, nhiều công ty chứng khoán vẫn sử dụng các nghiên cứu
phân tích hay đề nghị do cá nhân hay công ty khác tiến hành mà không công bố
rằng các báo cáo này không phải do chính họ thực hiện. Công ty chứng khoán có
thể sử dụng các kết quả nghiên cứu trong các báo cáo hay phân tích của người
khác nhưng không được tự nhận rằng, các báo cáo, nghiên cứu đó là của mình
khiến nhà đầu tư hiểu nhầm về họ.
Tổng kết một vài điều nhà đầu tư cần lưu ý khi giao dịch với các công
ty chứng khoán:
- Hãy yêu cầu công ty chứng khoán cho biết về tình hình thị trường hiện tại,
các nhà đầu tư cũng có thể yêu cầu họ cung cấp các tài liệu về tình hình của các
công ty niêm yết. Hãy quan tâm đến những quy định cơ bản về hoạt động của công