Mặt trái của thị trường và cơ hội cho các chuyên gia
(Phần đầu)

Thế giới chứng khoán về bản chất là dữ dội, cuồng nhiệt và có lẽ nguyên
văn tiếng Anh “wildness” phải dùng nhiều nghĩa khác nhau mới có thể lột tả hết
bản chất của nó. Thành công ở đây chỉ đến với những nhà đầu tư có ý chí thép,
kinh nghiệm nghề nghiệp và những ai có được chiến lược đầu tư đúng đắn đến
cùng. Nhưng bên cạnh đó, chính mặt trái của thị trường chứng khoán đã khiến cho
nhiều hình ảnh của thị trường chứng khoán ngày càng sa sút.
Mặt trái ngày càng thể hiện rõ hơn
Mới đây, tại Nhật Bản, Yoshiaki Tsutsumi, một trong những doanh nhân
nổi tiếng nhất của Nhật Bản đã bị bắt vì tội làm sai lệch thông tin trong báo cáo tài
chính với các cổ đông và bán cố phiếu dựa trên những số liệu giả mạo.Yoshiaki
Tsutsumi từng là người giàu nhất thế giới trong bốn năm 1987 – 1990, là ông chủ
lớn trong nhiều lĩnh vực kinh doanh bao gồm khách sạn, đường sắt, xây dựng, bất
động sản và một đội bóng rổ. Nhưng năm ngoái, ông đã buộc phải rời bỏ mọi
cương vị ông đang nắm giữ trong kinh doanh, sau khi bị buộc tội gian lận về cơ
cấu quyền sở hữu cổ phiếu của Seibu Railways, một trong những công ty của ông.
Theo những quy định để tham gia thị trường chứng khoán Nhật Bản, không một
công ty nào niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán có thể có hơn 80% vốn
sở hữu do 10 cổ đông lớn nhất nắm. Tsutsumi hiện bị buộc tội và có thể bị phạt tù
vì đã gian lận số liệu để che đậy thực tế là công ty của ông đã vi phạm quy tắc này.
Còn tại Mỹ, trong đơn, Uỷ ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC) khẳng
định tập đoàn thức ăn hàng đầu thế giới Parmalat đã không trung thực khi báo cáo
về tình hình tài chính của mình, đồng thời định giá tài sản quá cao nhằm lừa đảo
những người mua cổ phiếu. Lá đơn cũng nêu rõ, trong khoảng thời gian từ tháng 8
đến tháng 11 năm nay, Parmalat đã “làm xiếc” món nợ không rõ nguồn gốc trị giá
100 triệu USD và hầu như không chịu nhận trách nhiệm về khoản tiền này.
Theo SEC, trong suốt cả năm 2003, Parmalat nói dối là đã cân đối được
khoản nợ 3,6 tỷ USD, nhưng trên thực tế lại không hề làm chuyện đó, và món nợ
vẫn còn nguyên. Buộc tội Parmalat đã có những hành vi giao dịch, kinh doanh bất

trường chứng khoán và nhất là "luật chơi" của thị trường này. Eliot Spitzer, thẩm
phán của bang Yew York, đã điều tra và vạch trần những việc làm mờ ám của một
số ngân hàng nổi tiếng của Mỹ. Trong các kết luận, dự báo về hiện trạng, về sự
biến chuyển trong tương lai của các doanh nghiệp có mặt trên thị trường chứng
khoán, các ngân hàng này đã ra lệnh cho các nhân viên nghiên cứu của mình “tô
hồng, tô đỏ” theo quyền lợi của ngân hàng. Robert Litan, trách nhiệm nghiên cứu
kinh tế của viện Brooking tuyên bố: "Nếu nhân viên và các nhà đầu tư mua cổ
phần không còn tin được vào những tuyên bố chính thức về lợi nhuận của các
doanh nghiệp, không còn tin được vào các nhà lãnh đạo doanh nghiệp không lợi
dụng chức vụ để làm giàu trên lưng họ, thì sẽ không còn chủ nghĩa tư bản nữa".
Thị trường chứng khoán là nguồn cung cấp vốn cho các doanh nghiệp. Sự
xuống dốc của thị trường này và việc các nhà đầu tư rời bỏ thị trường sẽ làm cho
các doanh nghiệp mất đi nguồn tài trợ quan trọng mà chỉ còn trông chờ vào nguồn
tài trợ của các ngân hàng.