TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ VÀ LẮP RÁP MARKET THÍ NGHIỆM CÁC MẠCH TẠO
SÓNG XUNG VUÔNG,TAM GIÁC, SIN.
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Máy tạo hàm là một công cụ không thể thiếu để kiểm tra và sữa chữa các thiết bị điện tử
cũng như được áp dụng trong phòng thực hành điện tử. Nó là một trong những thiết bị đo.
Không có máy tạo sóng, ta hoàn toàn phụ thuộc vào các tín hiệu do các thiết bị cần thử gây ra,
và bị hạn chế chỉ ở các tín hiệu không rõ. Có nghĩa là không kiểm tra được tần số, biên độ,
dạng hoặc độ điều biến của tín hiệu và không có cách gì để đưa tín hiệu vào mạch hoặc thiết
bị đang thử hoặc sữa chữa. Với máy tạo sóng cho phép chúng ta tạo ra các tín hiệu cần cho
việc thực hành các mạch điện tử .
Với máy tạo sóng thích hợp, ta có thể sao lại tín hiệu hoặc tạo ra tín hiệu cần để thử, điều
chỉnh và sữa chữa các mạch. Chúng ta có thể điều khiển tần số, biên độ, dạng và đặc tính điều
chế của tín hiệu thế nào đó để có thể kiểm tra hoạt động của mạch cần thử với các điệu kiện
khác nhau của tín hiệu (yếu, mạnh, chuẩn, dị thường . . .).
Hiện nay, tại phòng thực hành của khoa kỹ thuật điện tử 1 được trang bị rất nhiều loại
máy tạo sóng phục vụ cho công việc học tập và nghiên cứu. Tất cả những loại máy này đều
được nhập từ nước ngoài với giá cả khá đắt đỏ.
Mặt khác, để tạo điều kiện cho sinh viên gắn việc học tập với nghiên cứu khoa học do đó
đề tài đã chính thức được đề ra với mục tiêu như sau:
+ Giúp sinh viên làm quen với nghiên cứu khoa học,
+ Tìm hiểu khả năng chế tạo thiết bị đo lường điện tử.
2. Nội dung khoa học của đề tài:
2.1.Sơ đồ khối:
Máy tạo hàm về cơ bản tạo ra các dạng xung vuông, tam giác, sin. Đôi khi dạng sóng răng
cưa, các dạng điều chế tín hiệu như AM, FM cũng được tạo ra. Tần số và biên độ ra có thể
thay đổi được và có thể có mạch điều chỉnh dịch chuyển DC v.v
Ta có sơ đồ khối tổng quát của máy tạo hàm: (Hình vẽ 1 trang bên)Hình 1.Sơ đồ khối máy tạo sóng chức năng



2.2. Khối tạo sóng:
Trong kỹ thuật mạch điện tử có nhiều kĩ thuật để tạo ra 3 loại sóng trên. Do vậy có
rất nhiều phương pháp thiết kế nên khối tạo sóng. Nhưng tóm lại ta có thể phân ra 2 loại
cơ bản sau:
- Tạo ra các sóng riêng lẻ. Với phương pháp này tương tự như tổng hợp các máy tạo
sóng đơn chức năng lại với nhau. Do vậy nó không có ưu điểm nổi bật. Để khắc
phục phương pháp này thì người ta chuyển sang phương pháp 2.
- Các sóng tạo ra trên cùng một mạch. Phương pháp này dựa trên mối quan hệ giữa
các sóng thông qua các mạch điện.
Phương pháp này có 2 mô hình sau:
- Mô hình 1(Mô hình tuần tự): Sóng 1
→
Sóng 2
→
Sóng 3; ở mô hình
này: Đầu tiên một khối sẽ tạo ra sóng 1, sau đó qua mạch thích hợp cho ra
sóng 2 và từ sóng 2 qua mạch thích hợp cho ra sóng 3. Mô hình này rất ít khi
được sử dụng.
- Mô hình 2(Mô hình có hồi tiếp): Đây là mô hình điển hình và phổ biến của
tất cả các máy tạo hàm. Ta có sơ đồ khối: - Khối I: Là bộ tích phân biến đổi xung vuông thành xung tam giác.
- Khối S: Là bộ so(hay Triger smith) biến đổi xung tam giác thành xung vuông.
I S
F
- Khối F: Là bộ biến đổi xung tam giác thành sin
2.3. Nguyên lý hoạt động: (xét mô hình 2)
Giả sử điện áp bão hoà của bộ so là :±V

tp
-1
∫V
1
(t)dt+V
2
(0
+
);
Vì V
1
(t) =-V
max
; V
2
(0
+
) =-V
T
vào :
Suy ra : V
2
(t)= Ttp
-1
.V
max
.t-V
T
;


2
(t)=V
T
và t=t
1
vào trên giải ra ta có:
t
1
= 2T
ph
V
T
(V
max
)
-1
.

Khi đó chu kỳ của xung ra là :
T=2t
1
=4T
ph
V
T
(V
max
)
-1
;

sin
Sóng ra
đã
suy giảm
Sóng vào
tam giác

Dạng sóng tam giác có thể được tạo hình thành gần giống sóng
sin nhờ
gánh điot: a)Mạch gánh điot hai mức và các dạng sóng đầu vào
và đầu
ra; b)Mạch gánh điot sáu mức và tác dụng của nó tới dạng
sóng vào.
D2
D1
D4D6D5D3
R1
R3
R5R7
R4
R6R8R2
D1
D2
R2
R3 R4
R1
3. Phương pháp nghiên cứu của đề tài:
Phương pháp nghiên cứu của đề tài gồm có các bước sau:
3.1. Nghiên cứu tài liệu: Xác định đúng nội dung cần nghiên cứu để tìm tài liệu.
Sau khi nghiên cứu kỹ tài liệu viết được bản tóm tắt nội dung.