TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ VÀ LẮP RÁP MARKET THÍ NGHIỆM CÁC MẠCH TẠO
SÓNG XUNG VUÔNG,TAM GIÁC, SIN.
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Máy tạo hàm là một công cụ không thể thiếu để kiểm tra và sữa chữa các thiết bị
điện tử cũng như được áp dụng trong phòng thực hành điện tử. Nó là một trong những
thiết bị đo. Không có máy tạo sóng, ta hoàn toàn phụ thuộc vào các tín hiệu do các thiết
bị cần thử gây ra, và bị hạn chế chỉ ở các tín hiệu không rõ. Có nghĩa là không kiểm tra
được tần số, biên độ, dạng hoặc độ điều biến của tín hiệu và không có cách gì để đưa tín
hiệu vào mạch hoặc thiết bị đang thử hoặc sữa chữa. Với máy tạo sóng cho phép chúng
ta tạo ra các tín hiệu cần cho việc thực hành các mạch điện tử .
Với máy tạo sóng thích hợp, ta có thể sao lại tín hiệu hoặc tạo ra tín hiệu cần để thử,
điều chỉnh và sữa chữa các mạch. Chúng ta có thể điều khiển tần số, biên độ, dạng và
đặc tính điều chế của tín hiệu thế nào đó để có thể kiểm tra hoạt động của mạch cần thử
với các điệu kiện khác nhau của tín hiệu (yếu, mạnh, chuẩn, dị thường . . .).
Hiện nay, tại phòng thực hành của khoa kỹ thuật điện tử 1 được trang bị rất nhiều
loại máy tạo sóng phục vụ cho công việc học tập và nghiên cứu. Tất cả những loại máy
này đều được nhập từ nước ngoài với giá cả khá đắt đỏ.
Mặt khác, để tạo điều kiện cho sinh viên gắn việc học tập với nghiên cứu khoa học
do đó đề tài đã chính thức được đề ra với mục tiêu như sau:
+ Giúp sinh viên làm quen với nghiên cứu khoa học,
+ Tìm hiểu khả năng chế tạo thiết bị đo lường điện tử.
2. Nội dung khoa học của đề tài:
2.1. Sơ đồ khối:
Máy tạo hàm về cơ bản tạo ra các dạng xung vuông, tam giác, sin. Đôi khi dạng
sóng răng cưa, các dạng điều chế tín hiệu như AM, FM cũng được tạo ra. Tần số và biên
độ ra có thể thay đổi được và có thể có mạch điều chỉnh dịch chuyển DC ..v.v...
Ta có sơ đồ khối tổng quát của máy tạo hàm: (Hình vẽ 1 trang bên)Hình 1.Sơ đồ khối máy tạo sóng chức năng


phân ra 2 loại cơ bản sau:
- Tạo ra các sóng riêng lẻ. Với phương pháp này tương tự như tổng hợp các
máy tạo sóng đơn chức năng lại với nhau. Do vậy nó không có ưu điểm nổi
bật. Để khắc phục phương pháp này thì người ta chuyển sang phương pháp 2.
- Các sóng tạo ra trên cùng một mạch. Phương pháp này dựa trên mối quan hệ
giữa các sóng thông qua các mạch điện.
Phương pháp này có 2 mô hình sau:
- Mô hình 1(Mô hình tuần tự): Sóng 1
→
Sóng 2
→
Sóng 3; ở mô hình
này: Đầu tiên một khối sẽ tạo ra sóng 1, sau đó qua mạch thích hợp cho
ra sóng 2 và từ sóng 2 qua mạch thích hợp cho ra sóng 3. Mô hình này
rất ít khi được sử dụng.
- Mô hình 2(Mô hình có hồi tiếp): Đây là mô hình điển hình và phổ biến
của tất cả các máy tạo hàm. Ta có sơ đồ khối:

I S
F

- Khối I: Là bộ tích phân biến đổi xung vuông thành xung tam giác.
- Khối S: Là bộ so(hay Triger smith) biến đổi xung tam giác thành xung vuông.
- Khối F: Là bộ biến đổi xung tam giác thành sin
2.3.Nguyên lý hoạt động: (xét mô hình 2)
Giả sử điện áp bão hoà của bộ so là :±V
max
. Các điện áp ngưỡng hoặc chuyển
tiếp đối với bộ so là: ±V
T

(t)dt+V
2
(0
+
);
Vì V
1
(t) =-V
max
; V
2
(0
+
) =-V
T
vào :
Suy ra : V
2
(t)= Ttp
-1
.V
max
.t-V
T
;

Từ phương trình này ta thấy rằng V
2
(t) tăng tuyến tính từ mức -V
T

1
vào trên giải ra ta có:
t
1
= 2T
ph
V
T
(V
max
)
-1
.

Khi đó chu kỳ của xung ra là :
T=2t
1
=4T
ph
V
T
(V
max
)
-1
;
Tần số tương ứng: f=T
-1
=V
max

tài vào thực tiễn. Đó là:
- Dần thay thế thiết bị ngoại nhập.
- Dùng làm thiết bị để dạy học.
Vào
Ra
+V3
-V3
+V2
-V2
+V1
-V1
Vào
Ra
+V1
-V1
Với 6 hoặc nhiều
điot
với các mức phân
cực
khác nhau Sóng ở
lối
ra có dạng gần
sin
Sóng ra
đã
suy giảm
Sóng vào
tam giác

Dạng sóng tam giác có thể được tạo hình thành gần giống sóng