ĐẠI CƯƠNG VỀ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Các chất gây ô nhiễm chính
1. CO
CO được hình thành do việc đốt cháy không hết nhiên liệu hóa thạch như than, dầu
và một số hợp chất hữu cơ khác.
2C + O2 -> 2CO
Ở nhiệt độ cao CO2 sinh ra cũng phản ứng với các chất chứa cacbon như trong quá
trình luyện gang tạo thành CO:
CO2 + C -> 2CO
Ở nhiệt độ cao CO2 phân hủy cũng tạo thành C:
CO2 -> CO + 1/2 O2
Các nguồn thải khí CO vào không khí:
Các quá trình hoạt động tự nhiên của núi lửa, tự thoát ra của khí tự nhiên, sự
phóng điện khi bão, quá trình nảy mầm của hạt giống chỉ thải vào không khí một
lượng nhỏ CO. Nguồn thải CO vào khí quyển chủ yếu là do hoạt động của con
người. Nếu hàng năm lượng CO thải vào không khí là 350 triệu tấn thì do con người
tạo ra là 275 triệu tấn.
Lượng CO thải vào khí quyển sẽ được tiêu thụ bởi một số vi sinh vật có trong đất
(có khoảng 16 loại vi khuẩn trong số 200 vi sinh vật sống trong đất cóa khả năng
hấp thụ CO từ không khí). Một mẫu đất trồng nặng 2,8 kg sau 3 giờ sẽ lấy từ không
khí 120 pp CO.
KHí có CO không độc với thực vật vi cây xanh có thể chuyển hóa CO thành CO2 và
sử dụng nó trong quá trình quang hợp. Vì vậy thảm thực vật được xem là tác nhân
tự nhiên làm giảm lượng khí CO có trong khí quyển.
Tác hại của CO đối với con người và động vật là do hemoglobin (Hb) trong máu có
ái lực mạnh với CO hơn là với O2 nhiều nên:
HbO2 + CO <-> HbCO + O2
do đó làm mất khả năng vận chuyển oxi của máu.
Cân bằng trên có biểu thức sau: [HbCO] : [HbO2] = k . [CO]/[O2]
Đối với người K khoảng 200 -300. Khi [HbCO] trong máu có giá trị gần đúng sau
đây thì có hiện tượng bệnh lí cho con người.

đôi vào thế kỉ 21) cao hơn nhiều so với mức tiêu thụ và tác động xấu đến khí hậu
toàn cầu.
Theo dự đoán của các nhà khoa học nếu nồng độ CO2 trong khí quyển tăng lên gấp
đôi thì nhiệt độ trung bình của bề mặt trái đất tăng 3 độ C, khi đó băng ở 2 vùng
cực sẽ tan ra nhiều làng mạc và thành phố sẽ thấp dưới mực nước biển. Hậu quả
thật khó lường.
Tháng 3-2008, nhiệt độ toàn cầu tăng kỷ lục
Các nhà khoa học Mỹ thông báo như vậy khi nhiệt độ mặt đất toàn cầu tăng 1,83 độ
C so với thế kỷ 20. Đây là tháng 3 ấm thứ hai trong lịch sử kể từ khi nhiệt độ trung
bình toàn cầu được ghi nhận từ năm 1880.
Trong khi đó, nhiệt độ bề mặt đại dương toàn cầu tháng 3-2008 cũng ấm nhất trong
bối cảnh ảnh hưởng làm lạnh của hiện tượng La Nina ở Thái Bình Dương nhiệt đới
vẫn đang tiếp tục. Theo các nhà khoa học thuộc Cơ quan Khí quyển và đại dương
quốc gia Mỹ, kết hợp nhiệt độ mặt đất và nhiệt độ đại dương, nhìn chung nhiệt độ
toàn cầu trong tháng 3-2008 khá cao. Họ cũng cho biết tháng 3 vừa qua, nhiệt độ tại
hầu hết các khu vực ở châu Á đã tăng 4 độ C so với nhiệt độ trung bình. Việc gia
tăng bất thường này đã khiến băng tuyết tan chảy nhanh hơn, dẫn đến lượng tuyết
phủ ở lục địa Âu - Á xuống thấp nhất từ trước tới nay.
CFC
CFC (cloro fluoro cacbon) là những hóa chất do con người tổng họp, dùng sử dụng
nhiều trong các ngành công nghiệp, đặc biệt là trong các máy lạnh, nó được thải vào
khí quyển do rò rỏ trong sản xuất và từ các máy lạnh bị hở. Các khí CFC thông
dụng là CFCl3, CF2Cl2 (tên thương mại là freon 12 hay freon 14) CCl4, CF4,
CHCl2F Các chất CFC là những hợp chất có ý nghĩa kinh tế cao nên việc sử dụng
chúng tăng lên nhanh chóng trong vài thập kỉ qua. Chúng có thể ở dạng sol khí và
không sol khí. Dạng sol khí thường làm tổn hại tầng ozon do đó các nước trên thế
gới đang hạn chế và tiến tới cấm hẳn việc sản xuất và sử dụng CFC. CFC có tính ổn
định cao không bị phân hủy trong khí quyển. Nó bay lên đỉnh tấng đối lưu và sang
tầng ozon, tại đây nó hấp thụ các tia cực tím và bị phân hủy. Nếu sự phát thải hiện
nay toàn cầu được chấm dứt thì cũng khoảng 100 năm sau mới phân hủy hết lượng