Nền tảng của những khác biệt văn hóa
Mọi nền văn hóa đều tự phân biệt nó với các nền văn hóa khác bằng cách chọn những
phương án giải quyết riêng đối với các tình huống khó xử. Để thuận tiện, có thể nhìn
những vấn đề này theo ba chủ đề: những việc phát sinh trong quan hệ giữa chúng ta với
người khác; những thứ đến theo thời gian và những thứ liên quan đến môi trường.
Nghiên cứu của chúng tôi, được miêu tả trong những chương tiếp theo, sẽ xem xét văn
hóa theo ba phạm trù này. Từ những phương án mà các nền văn hóa khác nhau lựa chọn
để giải quyết các vấn đề giống nhau này, chúng ta có thể xác định nhiều hơn bảy khía
cạnh chính của văn hóa. Năm trong số đó đến từ phạm trù đầu tiên.
Các quan hệ với con người
Có năm hướng đề cập các cách mà con người giao tiếp với nhau. Chúng tôi đã lấy năm
hướng quan hệ của Parson để làm điểm khởi đầu.
Chủ nghĩa phổ biến và chủ nghĩa đặc trưng. Cách tiếp cận của chủ nghĩa phổ biến rất
mạnh mẽ: “Có thể định nghĩa cái tốt và cái đúng; và có thể luôn luôn áp dụng chúng.”
Trong các nền văn hóa đặc trưng, người ta tập trung nhiều hơn vào các nghĩa vụ của các
quan hệ và các hoàn cảnh riêng. Ví dụ, thay vì giả định rằng cách tốt duy nhất luôn phải
được tuân theo, lý do riêng là tình bạn có những nghĩa vụ đặc biệt và do đó phải được đặt
lên hàng đầu. Người ta ít chú ý đến các quy tắc xã hội trừu tượng hơn.
Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa cộng đồng. Về cơ bản liệu mọi người coi bản thân họ
là những cá nhân hay là một phần của cộng đồng? Hơn nữa, liệu có quan trọng hơn khi
tập trung vào các cá nhân để họ có thể đóng góp cho cộng đồng như họ muốn, hay coi
cộng đồng là trên hết vì nó được chia sẻ bởi nhiều cá nhân?
Trung lập và cảm xúc. Bản chất các mối quan hệ của chúng ta có nên là những mục
đích và cần được giải quyết, hay việc thể hiện cảm xúc là chấp nhận được? Ở Bắc Mỹ và
Tây Bắc Âu các mối quan hệ kinh doanh là những ví dụ điển hình và tất cả chỉ để đạt
được mục tiêu. Bộ não kiềm chế các cảm xúc vì chúng được coi là làm rắc rối thêm các
vấn đề. Sự giả định ở đây là chúng ta nên bắt chước các cỗ máy để có thể vận hành chúng
được hiệu quả hơn. Nhưng ở các nền văn hóa xa hơn về phương Nam++ Chú ý rằng tác
giả cuốn sách này là người Hà Lan. Phía nam mà ông ám chỉ là phía nam châu Âu. và
nhiều nền văn hóa khác, kinh doanh lại là công việc của con người và tất cả các cung bậc
tình cảm được coi là thích hợp. Cười to, nắm tay đập xuống bàn hay rời khỏi phòng họp
khác biệt văn hóa đó ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động của công ty.
Đôi khi, “Giấc mơ Mỹ” lại là “Cơn ác mộng Pháp”. Người Mỹ nói chung bắt đầu từ con
số không và điều quan trọng là công việc hiện tại của họ và kế hoạch “thành công” của
họ trong tương lai. Đó là gã nhà giàu mới nổi đối với người Pháp, những người ưa người
nghèo khổ từ xưa hơn; họ có một cảm xúc mãnh liệt về quá khứ và tương đối ít tập trung
vào hiện tại và tương lai hơn người Mỹ.
Tại một số nền văn hóa như Mỹ, Thụy Điển và Hà Lan, thời gian được nhận thức là trôi
qua theo một đường thẳng, một tiếp nối của những sự kiện riêng rẽ. Những nền văn hóa
khác lại coi thời gian giống như một vòng quay, các khả năng quá khứ và hiện tại đi cùng
với các khả năng tương lai. Điều này tạo nên các khác biệt đáng kể đến kế hoạch, chiến
lược, đầu tư và các quan điểm về tự đào tạo lấy tài năng, đối lập với việc mua các tài
năng về.
Các thái độ với môi trường
Một khác biệt văn hóa quan trọng có thể thấy trong thái độ đối với môi trường. Một số
nền văn hóa xem điểm tích tụ chủ yếu ảnh hưởng đến cuộc sống của họ cũng như nguồn
gốc tội lỗi và đức hạnh nằm trong bản thân con người. Ở đây, các động cơ và giá trị bắt
nguồn từ bên trong. Các nền văn hóa khác coi thế giới mạnh mẽ hơn các cá nhân. Họ coi
tự nhiên là thứ đáng sợ hoặc là đối thủ của mình.
Chủ tịch Hãng Sony, ông Morita, đã lý giải ông hình dung ra máy nghe nhạc Walkman
như thế nào. Ông yêu thích nhạc cổ điển và muốn nghe nhạc trên đường đi làm mà không
làm phiền đến những người xung quanh. Walkman là cách không áp đặt lên thế giới bên
ngoài mà sống vui vẻ với nó. Đối lập với cách hầu hết những người phương Tây tư duy
về việc sử dụng các thiết bị. “Tôi có thể nghe nhạc mà không bị người khác làm phiền.”
Một ví dụ điển hình nữa là cách sử dụng khẩu trang. Ở Tokyo, bạn thấy nhiều người đeo
chúng, đặc biệt vào mùa đông. Khi hỏi tại sao, bạn sẽ được trả lời rằng khi mọi người bị
cảm lạnh hoặc nhiễm virus, họ đeo khẩu trang để không “gây ô nhiễm” hoặc nhiễm
khuẩn cho người khác. Còn ở London, những người đi xe đạp và các vận động viên đeo
khẩu trang để tránh bị “ô nhiễm” môi trường.
/>Câu hỏi thảo luận:
1. Theo bạn, cách giao tiếp của người ẤN ĐỘ như thế nào (theo 5 hướng quan hệ