
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

THPL là quá trình hoạt động có mục đích
mà các CTPL bằng hành vi của mình thực
hiện các quy định pháp luật trong thực
tế đời sống.

Hành vi THPL là những xử sự (hành
động hoặc không hành động) của các
CTPL phù hợp với những yêu cầu của các
QPPL, có ích cho xã hội, NN và cá nhân.
◙
Khái niệm


THỰC HIỆN PHÁP LUẬT (tt)

Tuân thủ pháp luật

Thi hành pháp luật

Sử dụng pháp luật

Áp dụng pháp luật
◙
Các trường hợp thực hiện pháp
luật:



•
Những trường hợp áp dụng pháp luật
•
Các giai đoạn áp dụng pháp luật
•
Áp dụng pháp luật tương tự
•
Đặc điểm và vai trò của hình thức hoạt
động áp dụng pháp luật

Nội dung nghiên cứu:


Khái niệm áp dụng pháp luật

ADPL là hình thức THPL trong đó NN
(thông qua cơ quan hoặc người có thẩm
quyền) tổ chức cho các chủ thể khác
THPL.


Khái niệm áp dụng pháp luật
(tt)

Nếu ba hình thức THPL trên mọi chủ
thể đều có thể thực hiện, thì hình thức
ADPL chỉ do cơ quan hoặc người có
thẩm quyền thực hiện.

Cơ quan của các TCXH chỉ có thể thực



Một là
, khi có VPPL xảy ra;


Hai là
, khi có tranh chấp về quyền và nghĩa vụ
pháp lý mà các chủ thể không tự giải quyết
được;


Ba là
, khi các quy định của PL không thể mặc
nhiên được thực hiện bởi các chủ thể nếu
không có sự can thiệp mang tính tổ chức của
NN.


Bốn là
, trong trường hợp NN thấy cần thiết
phải tham gia vào một số QHPL cụ thể với mục
đích kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tính
đúng đắn của các hành vi của các chủ thể.


Các giai đoạn áp dụng pháp luật

(1) Xác định đặc trưng pháp lý



Luôn mang tính chất cụ thể và cá biệt, vì được ban hành chỉ
để giải quyết những trường hợp cá biệt - cụ thể;

Chỉ được thực hiện một lần và sẽ chấm dứt hiệu lực khi
được thực hiện.

Hình thức thể hiện không chỉ là VB mà có thể bằng miệng
(được áp dụng trong trường hợp khẩn cấp); có những tên
gọi (hình thức pháp lý) nhất định theo quy định cụ thể của
PL.
☻
Quyết định ADPL có những đặc điểm:

☻
Quyết định ADPL có những đặc điểm
(tt):

Thông thường được ban hành bằng một thủ tục
chặt chẽ và cụ thể, nhưng đôi khi cũng được ban
hành chớp nhoáng, không có đầy đủ các bước để
giải quyết những công việc khẩn cấp.

Nội dung phải đúng thẩm quyền cơ quan và người
ký (ban hành) phải là người có thẩm quyền ký;

Phải phù hợp với VB của cấp trên; phải phù hợp
với lợi ích của NN và lợi ích hợp pháp của CD;

Phải được ban hành kịp thời; phải đúng hình thức

tạp; hai là, các QHXH là một hệ thống “động”, luôn
phát triển và biến đổi mà nhà làm luật không thể dự
liệu hết được.
◘
Điều này dẫn đến có những vụ việc quan trọng, có ý
nghĩa về mặt pháp lý nhưng không có QPPL, thậm chí
không có QP trong lĩnh vực tương tự. Trong trường
hợp này nhà chức trách ADPL tương tự.
☻
Lý do của việc áp dụng pháp luật tương
tự


Áp dụng pháp luật tương tự (tt)
◘
Áp dụng
tương tự QP
Là khi có vụ việc
cần giải quyết
nhưng không có
QPPL, mà có QP
điều chỉnh cho
trường hợp
tương tự, thì có
thể áp dụng QP
tương tự.
☻
Các trường hợp áp dụng pháp luật
tương tự
◘


Đặc điểm và vai trò của hình
thức hoạt động áp dụng pháp luật
(tt)
◘
ADPL được tiến hành theo hình thức thủ tục rất chặt chẽ,
theo trình tự đã được nghiên cứu ở phần trên.
◘
ADPL mang tính sáng tạo cao. QPPL chỉ đặt ra khuôn mẫu,
mô hình của cách xử sự hợp pháp cũng như không hợp pháp
và phương án xử lý những vi phạm “mẫu”, nhưng thực tiễn
thì vô cùng sinh động, phong phú và phức tạp. Do đó, đòi hỏi
chủ thể áp dụng phải có óc sáng tạo để có thể đánh giá đúng
bản chất của vụ việc và áp dụng đúng PL, kể cả trường hợp
ADPL tương tự.
◘
Vai trò to lớn của hoạt động ADPL thể hiện ở chỗ nó là một
giai đoạn của cơ chế điều chỉnh pháp luật, nếu tiến hành
một cách không đúng đắn, thì PL hoặc sẽ không thể đi vào
cuộc sống, hoặc là đi vào một cách sai lệch, làm giảm hiệu
quả hoặc thậm chí biến PL thành vô hiệu.